Dinsdag 04/10/2022

Als een Bourgondiër in een gouden wijngaard

1. Beaune

De Côte d'Or, letterlijk 'gouden heuvelrug', en figuurlijk 'gouden wijngaard' vanwege de voortgebrachte klassewijnen, is het bekendste, meest noordoostelijk gelegen departement van de Bourgogne. Vougeot, Meursault, Gevrey-Chambertin en Nuits-St-Georges zijn namen die wijndrinkers als muziek in de oren moeten klinken. Maar behalve het trio cru, cave et côte heeft de streek nog wel meer in petto. Dat ondervindt u al meteen tijdens de eerste route, die vertrekt in Beaune, 'la capitale du vin de Bourgogne'. Na wat proeverijen in de wijndorpjes Aloxe-Corton en Pernand-Vergelesses rijden we langs het Canal de Bourgogne en via Montbard naar het departement van de Yonne. Dat deel van de Bourgogne heeft iets met kerken en kastelen, en met de namen Colette en Larousse. We houden er halt bij kasteeldorp Tanlay, kerkdorp Tonnerre en wijndorp Chablis. We blazen de aftocht via het charmante Semur-en-Auxois, dat net als Tonnerre aan de oevers van de Armançon ligt.

Doetip. Bezoek zeker het Hôtel-Dieu, het middeleeuwse hospitaal in Bourgondisch-Vlaamse stijl met de typische, kleurrijke dakbedekking, met de 'prachtige' armenzaal en het Laatste Oordeel van Rogier van der Weyden. Evenmin te missen is de tentoonstelling 'Bruges à Beaune. Marie. L'héritage de Bourgogne' die vanaf 18 november te zien is in het Hôtel-Dieu en de Porte Marie de Bourgogne. Gourmettip. Fijnproevers die liever zelf hun potje koken, beleven al een eerste hoogtepunt bij het zien van de verse producten op de Marché Gourmand en de Grand Marché. Wie zich eerder wil toeleggen op het degusteren zelf, zal veel genoegen beleven aan een rondleiding met degustatiemogelijkheid van spécialités bourguignonnes. Fietstip. De wijngaarden van de Côte d'Or laten zich vrij makkelijk per fiets verkennen. Bewegwijzerde mountainbikeroutes van 10, 27 en 45 kilometer vertrekken aan de Montagne de Beaune. Bourgogne Randonnées verhuurt fietsen en heeft ook routes uitgewerkt. Shoppingtip. In de Boutique des Domaines krijgt u deskundig advies over de Bourgondische wijnen en specialiteiten. Uitstekende rode en witte Bourgognes, die elders niet verkrijgbaar zijn, kunt u hier op de kop tikken. Goedkoop zijn ze echter niet.

Musée de l'Hôtel-Dieu des Hospices de Beaune, 2 rue de l'Hôtel-Dieu. Open van eind maart tot november: elke dag van 9 tot 18.30 uur, van december tot eind maart elke dag van 9 tot 11.30 en van 14 tot 17.30 uur. Toegang: 10 tot 32 FF. De tentoonstelling 'Bruges à Beaune. Marie. L'héritage de Bourgogne' loopt van 18 november 2000 tot 28 februari 2001 in de Porte Marie de Bourgogne (6 boulevard Perpreuil) & Hôtel-Dieu. Elke dag van 9.30 tot 18.30 uur. Toegang: 20 tot 55 FF. Noteer alvast dat in Metro van 9 november drie (gastronomische) trips voor twee personen naar Beaune te winnen zijn. Markten in Beaune en omgeving: Marché Gourmand op woensdagmorgen en Grand Marché op zaterdagmorgen in Beaune, vrijdagmorgen in Meursault, maandagmorgen in Nolay en Petit Marché op donderdagmorgen in Santenay. Een Pass Beaune (voordeelpas: 85 FF) is verkrijgbaar bij de toeristische dienst aldaar. Met de pas kunt u drie bezoeken naar keuze combineren. Bourgogne Randonnées (fietsenverhuur), avenue du 8 Septembre (bij het station). Tel. 03/80.22.06.03 (www.terroirs-b.com/br); dagprijs: 90 FF. La Boutique des Domaines/Goûts de France, 12 rue d'Alsace; www.goodfrance.com

2. Aloxe-Corton

Wijntip. In het degustatielokaal van Michel Voarick aan het dorpsplein van Aloxe-Corton kunt u Appellations Blancs, rode Appellations Villages en Grands Crus proeven en, indien goed bevonden, ook kopen. Eettip. Een nieuwe gastronomische formule speciaal voor wijnliefhebbers: Table d'hôtes chez le vigneron. Philippe Senard serveert bij een driegangenmenu vijf, zeven of negen verschillende wijnen. Wandeltip. Le Tour de la Butte de Corton is een 7 kilometer lange wandelroute in de beroemde wijngaarden tussen Pernand-Vergelesses en Aloxe-Corton. Vertrek op de parking naast de post (voormalig station), beneden in het dorp Pernand-Vergelesses. Het is een van de routes aangeduid op de kaart 'Côte-d'Or. La nature en poche', verkrijgbaar bij de toeristische dienst van Beaune en Côte d'Or Tourisme (zie praktisch). Hoteltip. Villa Louise is een klein maar fijn driesterrenhotel in het centrum van Aloxe-Corton. Ideaal voor een rustig wijn-, wandel, fiets- of relaxweekendje of midweek in de Bourgogne.

Domaine Michel Voarick, Rue Planchet. Tel. 03/80.26.40.44. Appellations Blancs van 50 tot 100 FF, Appellations Villages van 80 tot 110 FF, Grands Crus van 220 tot 290 FF. Domaine du Comte Senard, Aloxe-Corton. Tel. 03/80.26.41.65. Table d'hôtes chez le vigneron: 200, 260 en 320 FF. Office de Tourisme de Beaune, 1 rue de l'Hôtel-Dieu. Tel. 03/80.26.21.30. De kaart 'Côte-d'Or. La nature en poche' kost 15 FF. Internet: www.ot-beaune.fr. Villa Louise. Tel. 03/80.26.46.70. Zie praktisch. Internet: www.villalouise.com

3. Bussy-Rabutin

Kasteeltip. Laat u de vermakelijke lotgevallen van de onfortuinlijke Roger de Rabutin (1618-1693), graaf van Bussy en neef van de beroemde pennedame Mme de Sévigné (1626-1696), welgevallen in het Chateau de Bussy-Rabutin. In dit 15de-eeuwse kasteel hangen talloze portretten van Mme de Sévigné, die niet erg gesteld was op de avances van neef Roger maar wel een levendige briefwisseling met hem onderhield. Zonder het door haar gewenste gevolg weliswaar, want op een muur lezen we (in het Latijn): 'Hoe koeler ze is, des te meer sta ik in vuur en vlam'.

Château de Bussy-Rabutin. Rondleidingen (45 min.): van april tot september elke dag van 9.30 tot 11.30 uur en van 14 tot 17 uur (in juli en augustus is er een extra rondleiding om 18 uur); van oktober tot maart elke dag, behalve dinsdag en woensdag, van 10 tot 12 uur en van 14 tot 16 uur. Toegang: 32 FF. Internet: www.monuments-france.fr

4. Montbard

Abdijtip. De Abbaye de Fontenay werd in 1118 gesticht door St.-Bernardus. Van de 12de tot de 15de eeuw was deze cisterciënzerabdij, de oudste nog bestaande in Frankrijk, bijzonder welvarend. Na de Franse Revolutie werden de Romaanse abdijgebouwen omgevormd tot papiermolen, een functie die behouden bleef tot 1906. In dat jaar werd de abdij gerenoveerd. Bijzonder sfeerrijk zijn de sobere kloosterkerk en de aanpalende kloostergangen.

Abbaye de Fontenay. Open van half maart tot half november. Vrij bezoek om 9 uur, met begeleiding (45 min.) van 10 tot 12 uur en van 14 tot 18 uur, in juli en augustus ook over de middag. Van half november tot half maart bezoek zonder gids van 9 tot 12 uur en van 14 tot 17 uur. Toegang: 45 FF.

5. Tanlay

Expotip. Château de Tanlay, een renaissance-waterburcht met ronde hoektorens en obelisken die best wel een likje verf zouden kunnen gebruiken, is sinds begin 18de eeuw in handen van eenzelfde familie. In de bijgebouwen is het Centre d'Art de Tanlay gevestigd. Tot 1 oktober loopt hier de tentoonstelling 'Domiciles de la maison à la ville, de la construction à la ruine.'

Château de Tanlay. Rondleidingen (45 min.) van april tot half november elke dag, behalve dinsdag, van 9.30 tot 11.30 uur en van 14.15 tot 17.15 uur. Toegang: 42/20 FF. Expo 'Domiciles de la maison à la ville, de la construction à la ruine' in het Centre d'Art de Tanlay, elke dag van 11 tot 19 uur. Toegang: 20/10 FF. Internet: www.amis-musees.fr

6. Tonnerre

Geheimtip. Het blauwgroene water van de Fosse Dionne, ooit een Keltisch heiligdom en middeleeuwse wasplaats, ietwat verscholen aan de voet van de église St-Pierre, heeft zo zijn geheimen. Aan u om ze te ontrafelen. Zoektip. Zoek en vind de punten van overeenkomst tussen het Hôtel-Dieu in Beaune en het Hôpital de Notre-Dame-des-Fontenilles. Voor de bouw van het Hôtel-Dieu stond namelijk dit 13de-eeuwse ziekenhuis model. Let op de 90 meter lange ziekenzaal, gesticht door Marguerite de Bourgogne.

Hôpital de Notre-Dame-des-Fontenilles, rue de l'Hôpital. Open van juni tot september elke dag, behalve dinsdag, van 10.30 tot 12.30 uur en van 13.30 tot 18.30 uur; in april, mei en oktober ook tijdens het weekend en op feestdagen van 13 tot 18 uur. Toegang: 25 FF.

7. Chablis

Wijntip. Het Domaine Jean Collet et Fils is een van de 150 degustatieadressen opgenomen in de brochure 'de Vignes en Caves' van het Comité Régional du Tourisme de Bourgogne en het Bureau Interprofessionnel des Vins de Bourgogne. De wijnbouwers in kwestie hebben een kwaliteitscharter ondertekend, en dat staat voor: een warm onthaal en een gratis degustatie. Hoteltip. Een fijn restaurant en al even fijne hotelkamers vindt u in de Hostellerie des Clos in het centrum van dit wijndorp.

Domaine Jean Collet et Fils, 15 avenue de la Liberté. Tel. 03/86.42.11.93. Gesloten op zondag en van 15 tot 31 augustus. Internet: www.domaine-collet.fr. Hostellerie des Clos, Rue Jules Rathier. Tel. 03/86.42.10.63. Zie praktisch.

8. Semur-en-Auxois

Wandeltip. Geniet van op de pont Joly of pont Pinard van het uitzicht op de fraaie middeleeuwse stadskern, gelegen op een roze granieten rots in een bocht van de Armançon. Trek daarna wat tijd uit voor de Promenade des Remparts op de oude stadsmuren. Hoteltip. Comfort en ontspanning vindt u in de Hostellerie d'Aussois, een modern hotel aan de rand van de stad.

Hostellerie d'Aussois, Route de Saulieu. Tel. 03/80.97.28.28. Zie praktisch. Internet: www.hostellerie-aussois.fr

Hedendaagse kunst in een historisch kader

Nog tot 1 oktober loopt in het Centre d'Art de Tanlay, in de bijgebouwen van het Château de Tanlay, de tentoonstelling 'Domiciles, de la maison à la ville, de la construction à la ruine'. Drieëntwintig internationaal actieve kunstenaars - schilders, beeldhouwers, fotografen, videasten - spreiden er hun kritische kijk op de woning tentoon, van het alleenstaande huis tot de allesomvattende stad en dit vanaf de constructie tot de afbraak. Zo vulde de in Parijs werkende Jean-Pierre Raynaud zestig kleine containers met bouwafval van het huis waaraan hij vierentwintig jaar bouwde en verbouwde, en vervolgens weer afbrak. De zwart-witfoto's van Japanner Ryuji Miyamoto laten gebouwen zien na de aardbeving in Kobe. Diens papieren getuigenis staat dan weer in schril contrast met de grimmige en tegelijk grappige video van het duo met als naam '® USA - United Swiss Artist' (Christoph Draeger en Martin Frei), een compilatie van fragmenten uit allerlei rampenfilms.

Het geheim van de echte kir

De ene kir is de andere niet. De hertogin van Clermont-Tonnerre omschreef het populaire aperitief in haar 17de-eeuwse Almanak van het goede eten als een "heerlijke, fluweelzachte, warme en zoete likeur, die na een scheut van de vulkanische bourgogne op het verhemelte een noot van zoetigheid in trilling brengt als een mol-triller die een fuga van Bach afsluit." Een hele mondvol die het iets prozaïscher ontstaan van deze aperitief moet verhullen. Waarschijnlijk waren in die tijd de tafelwijnen in de herbergen gewoon aan de zure kant en werden ze daarom met zwartebessenlikeur aangelengd. Het drankje heeft zijn naam te danken aan Felix Kir, burgemeester van Dijon van 1945 tot 1968. Een echte kir, zo lieten we ons vertellen in La Boutique des Domaines in Beaune, bestaat uit maximum 2 centiliter crème de cassis en een droge witte Bourgogne Aligoté-wijn. Voor de kir royale blijven de verhoudingen dezelfde, alleen wordt de Aligoté vervangen door een crémant de Bourgogne, een mousserende wijn die ook als aperitief gedronken wordt. De cassis kan in dat geval ook vervangen worden door crème de framboise.

Karel de Grote was verzot op de rode wijn van Aloxe, maar morste volgens zijn moeder te vaak op zijn witte baard. Er zat voor Karel niets anders op dan de wijngaard te herplanten met witte druiven, en zo komt het dat men vandaag in Aloxe-Corton witte Corton-Charlemagne drinkt. (Foto Daniël Leroy)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234