Woensdag 26/01/2022

NieuwsLibië

Als het aan hemzelf ligt, regeert er straks weer een Kadhafi over Libië

Na tien jaar grotendeels te zijn weggeweest, plant Saif al-Islam al-Kadafi nu zijn politieke comeback.  Beeld EPA
Na tien jaar grotendeels te zijn weggeweest, plant Saif al-Islam al-Kadafi nu zijn politieke comeback.Beeld EPA

Saif al-Islam al-Kadhafi is na jaren afwezigheid terug. En hij wil president worden. Komt er na tien jaar weer een Kadhafi aan de macht in Libië?

Isabel Bolle

Er lopen twee arrestatiebevelen tegen Saif al-Islam al-Kadafi. Een van het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag, voor zijn rol bij het brute neerslaan van demonstraties in 2011 tegen het regime van zijn vader, Moammar al-Kadhafi. En een van de militair aanklager van Libië – zo werd deze week bekend – voor het onderhouden van banden met Russische huurlingen in het land.

De kans is klein dat de op een na oudste telg van de Kadhafi-dynastie zich hier iets van zal aantrekken. Hij is druk bezig met zijn comeback. Twee weken geleden gaf hij een interview aan The New York Times – zijn eerste met buitenlandse media in tien jaar – waarin hij zijn politieke ambities bekendmakate. Hij wilde niet meteen zijn hele campagne uit de doeken doen en wilde ook niet in zijn geheel op de foto. “Ik ben tien jaar weg geweest van het Libische volk. Je moet langzaam terugkeren, net als een striptease”, vertelt hij. “Je moet een beetje met hun verbeelding spelen.”

Gevangen in het zuiden

Iets meer dan tien jaar geleden werd hij door veel westerse landen nog gezien als Libiës politieke hoop. Hoewel hij kleine trekjes van zijn vader, de excentrieke dictator in zich droeg – hij had twee witte tijgers als huisdier – zagen veel diplomaten een betere toekomst voor Libië in Saif. Hij had een diploma van de London School of Economics en sprak graag over democratie en mensenrechten. Maar sinds hij zich in 2011 achter zijn vader schaarde en de demonstranten “dronkaards” en “tuig” noemde, is er weinig van dat imago over.

Lang was onbekend wat er in de chaotische, bloedige nasleep van de revolutie en de daaropvolgende oorlog met Saif gebeurd was. Nadat zijn vader was vermoord door de opstandelingen deed hij een vluchtpoging, maar zijn konvooi werd door een militie in het zuiden van het land onderschept, waar hij vervolgens jaren werd vastgehouden. In 2017 werd hij vrijgelaten, maar hij woont nog steeds onder de bescherming van de militieleden in Zintan, ten zuidwesten van Tripoli.

De verwachting is dat Kadhafi zich verkiesbaar wil stellen voor de presidentsverkiezingen die gepland staan voor december. Enkele obstakels blokkeren zijn pad naar de macht nog. De twee arrestatiebevelen die tegen hem uitstaan kunnen roet in het eten gooien. Sommige leden van de tijdelijke regering dringen erop aan de kandidatuur van mensen die gezocht worden door het ICC te verbieden. Maar niet iedereen is gekant tegen een nieuwe Kadhafi aan de macht. Zo zou hij de favoriete kandidaat van Moskou zijn.

Scheuren in de eenheid

De verkiezingen moeten ervoor zorgen dat Libië na tien jaar weer verenigd wordt onder één president en één parlement. De afgelopen jaren was het land verdeeld tussen de troepen van strijdheer Khalifa Haftar in het oosten en een door de VN erkende regering in het westen.

Na intensieve pogingen van de VN om een wapenstilstand rond te krijgen, wat eind vorig jaar lukte, is er dit jaar een tijdelijke eenheidsregering gekozen – bestaand uit de besturen van zowel het oosten als het westen van het land – die de vrede moet bewaren tot de verkiezingen.

Maar in de afgelopen maanden vertoont de eenheidsregering steeds meer scheuren. Sommige facties lijken er niet happig op hun macht straks over te dragen. Hoewel de verkiezingen bedoeld zijn om de Libische breuklijnen te dichten, bestaat het gevaar dat ze ze juist weer breed openscheuren.

Mocht het Kadhafi lukken zich te kandideren, dan is de chaos compleet. In delen van het land is hij nog altijd populair. Mogelijk hoopt de dictatorszoon dat een deel van de bevolking na jaren van burgeroorlog een zekere nostalgie koestert naar de tijden daarvoor. Maar veel Libische bestuurders zullen een Kadhafi op het stembiljet waarschijnlijk niet tolereren, wat de verkiezingen verder in gevaar brengt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234