Zondag 02/10/2022

Verenigde Staten

'America first', nu ook in daden

Trump zat gisteren al samen met bedrijfsleiders in het Witte Huis.
Trump zat gisteren al samen met bedrijfsleiders in het Witte Huis. "Het enige wat jullie moeten doen, is in de VS blijven", was de boodschap.Beeld REUTERS

De kersverse Amerikaanse president doet meer dan in de clinch liggen met de media. Donald Trump is begonnen met het inlossen van zijn voornaamste verkiezingsbeloftes: Obamacare ontmantelen, 'ongunstige' vrijhandelsakkoorden schrappen en bedrijven belonen die voor jobs in de VS zorgen.

Bert Lanting

Onder het motto 'America First' zegde Trump gisteren meteen het TPP-vrijhandelsverdrag op. Trump wil het verdrag, waarover de regering-Obama jarenlang heeft onderhandeld, vervangen door afzonderlijke handelsverdragen met de elf Aziatische en Pacifische landen die erbij zijn aangesloten. Het was nog niet door het Congres geratificeerd, zodat het opzeggen ervan weinig praktische gevolgen zal hebben. De stap laat wel zien dat Trump vastbesloten is harder te onderhandelen om een voordeliger deal voor de VS te krijgen.

Trump liet zondag al weten dat hij op korte termijn ook met de leiders van Canada en Mexico om te tafel wil gaan zitten om te heronderhandelen over Nafta, het vrijhandelsakkoord tussen de VS, Canada en Mexico dat in 1994 van kracht werd. Volgens Trump heeft dat op grote schaal banenverlies veroorzaakt in de VS.

Volgens experts zal het niet eenvoudig worden Mexico te bewegen het verdrag, waardoor de importtarieven over en weer grotendeels zijn verdwenen, aan te passen. In elk geval zullen nieuwe onderhandelingen jaren duren, waarschuwen zij.

Trump heeft gedreigd het verdrag in de prullenmand te gooien als Mexico en Canada niet meewerken. Inderdaad kan de president het opzeggen (de opzegtermijn is een half jaar), maar dat zou hard aankomen bij Amerikaanse bedrijven die fabrieken in Mexico hebben, zoals General Motors en Coca Cola.

Het opzeggen van het vrijhandelsakkoord zou ook de Amerikaanse consumenten treffen doordat de prijzen van tal van producten zullen stijgen. Amerikaanse bedrijven waarschuwen dat het nog te bezien valt of het banen zal opleveren. Het zal ongetwijfeld ook banen kosten, doordat Mexico zal terugslaan met hoge importheffingen op Amerikaanse producten.

De signalen die Trump gisteren liet horen zijn een waarschuwing voor de Britse premier Theresa May, die later deze week naar Washington komt om met de nieuwe president te overleggen over nieuwe handelsafspraken voor de periode nadat haar land de Europese Unie heeft verlaten. Trump heeft beloofd dat hij anders dan Obama bereid is na een brexit snel een handelsakkoord met de Britten te sluiten, maar het is wel duidelijk dat hij niet van plan is iets weg te geven.

null Beeld EPA
Beeld EPA

Andere tactiek

Trump beloofde gisteren ook dat bedrijven die de werkgelegenheid in de VS in stand houden, kunnen rekenen op flinke belastingverlagingen - 15 tot 20 procent in plaats van de huidige 35. Ook zal de overheid dan drastisch het mes zetten in het aantal regels waaraan zij moeten voldoen. "Het enige wat je met doen, is blijven", hield Trump het gezelschap topmannen voor dat hij gisterochtend had uitgenodigd. Tegelijk waarschuwde hij bedrijven die de productie naar het buitenland verplaatsen dat ze op flinke importheffingen mogen rekenen.

Obamacare, het zorgstelsel waarmee Obama miljoenen onverzekerde Amerikanen aan een ziektekostenverzekering hielp, werd het eerste doelwit van een reeks presidentiële decreten die Trump ondertekende. Eerder deze maand was het door de Republikeinen beheerste Congres al begonnen met het ontmantelen van de zorgwet. In Trumps decreet krijgen de betrokken overheidsinstanties toestemming om bepalingen uit de wet die burgers, verzekeraars of de overheid op hoge kosten jagen buiten werking te stellen.

null Beeld EPA
Beeld EPA

Omdat de Republikeinen in het Congres onvoldoende stemmen hebben om de Affordable Care Act in te trekken, hebben ze een andere tactiek gekozen. In het Congres draaien ze langzaam de geldkraan dicht voor de subsidies voor het project, terwijl Trump zijn uitvoerende macht gebruikt om bepalingen ongedaan te maken die Obama buiten het Congres om heeft ingevoerd.

Desastreuze effecten

Zo krijgen overheidsinstanties nu de ruimte om soepeler om te gaan met het verlenen van een vrijstelling aan mensen die zeggen dat ze de verplichte ziektekostenverzekering niet kunnen betalen of om andere redenen niet willen meedoen. Dat kan desastreuze effecten hebben. Immers: hoe minder deelnemers, hoe hoger de kosten.

Het Congres en het Witte Huis moeten voorzichtig te werk gaan om te voorkomen dat het hele stelsel in één keer in elkaar stort, met als gevolg dat bijna twintig miljoen mensen opeens weer zonder verzekering komen te zitten. Ondanks alle klachten over Obamacare zou dat flinke politieke schade kunnen opleveren voor de Republikeinen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234