Maandag 24/01/2022

NieuwsSociale woningen

Amper premies voor wie wacht op sociale woning

null Beeld Marc Baert
Beeld Marc Baert

Van de bijna 170.000 mensen die op de wachtlijst voor een sociale woning staan, kreeg er slechts 8 procent een huurpremie. De strenge voorwaarden zitten in de weg. Bovendien vraagt slechts de helft van wie recht heeft, de premie ook aan.

Roel Wauters

Het tekort aan sociale huisvesting is een oud zeer in Vlaanderen. Intussen staan er meer mensen op de wachtlijst dan dat er sociale woningen zijn: bijna 170.000. Om hen toch in tussentijd niet in de kou te laten staan, voerde de Vlaamse regering in 2012 de huurpremie in. Daarmee kunnen ze een deel van de huurkosten betalen. Alleen: vorig jaar maakten slechts 13.522 mensen gebruik van dat systeem, of slechts 8 procent van alle wachtenden.

Een deel van de verklaring ligt bij de voorwaarden die Vlaanderen oplegt. Zo moet je minstens vier jaar onafgebroken op de wachtlijst staan om een premie te kunnen aanvragen. Tegelijk mag het huis of appartement dat je huurt niet duurder zijn dan een bepaald richtbedrag. Voor een alleenstaande is dat net geen 620 euro, maar dat stijgt per persoon ten laste.

Tot slot moet de woning ook conform zijn met een aantal basiseisen op het vlak van elektriciteit en comfort. Zo wil Vlaanderen vermijden dat het onrechtstreeks huisjesmelkers subsidieert. Toch is dat ook een extra drempel, geeft Joy Verstichele aan, van het Vlaams huurdersplatform. “De huurder heeft vaak de keuze niet om een kwaliteitsvolle woning te huren. Terwijl het voor ons vanzelfsprekend is dat de overheid aan élke verhuurder zo’n conformiteitsattest zou vragen.”

Wat ook opvalt: veel mensen maken geen gebruik van hun rechten. Nochtans stuurt de Vlaamse overheid telkens een aanvraagformulier aan iedereen die vier jaar op de wachtlijst voor een sociale woning staat. In 2020 kregen op die manier net geen 19.000 mensen een brief in de bus, toch reageerde minder dan de helft. Net geen 9.000 stuurden het aanvraagformulier ingevuld terug, van wie er 6.000 finaal groen licht kregen voor een huurpremie.

“De procedure is te log, zeker voor mensen die minder handig zijn in administratie", zegt Bjorn Mallants, directeur van de Vereniging van Vlaamse Huisvestingsmaatschappijen. Heel wat mensen doen een brief van de overheid niet open, uit angst voor facturen. Wie het wel doet, moet ook nog eens goed begrijpen wat van hem verwacht wordt. De correspondentie werd destijds aangepast in zo eenvoudig mogelijke, klare taal, maar voorlopig zonder succes.

Het aantal mensen dat een premie ontvangt is de voorbije jaren wel gestaag gestegen, zeker sinds 2019. Toen werden de voorwaarden versoepeld. Voortaan kwam zowat iedereen die op de wachtlijst staat in aanmerking, terwijl vroeger mensen met een iets hoger inkomen uit de boot vielen.

Vlaams Parlementslid voor Groen An Moerenhout wil verder gaan. Voor haar moet de wachttijd van vier jaar worden afgeschaft. Daarnaast vraagt Moerenhout een automatische toekenning van de huurpremies. “Wonen is een grondrecht”, zegt ze. “Als de overheid dat niet kan garanderen via sociale huisvesting, is het maar normaal dat ze voorziet in een tegemoetkoming.”

Vlaams minister van Wonen Matthias Diependaele (N-VA) wijst erop dat OCMW’s nu al inspanningen leveren om mensen te begeleiden naar de huurpremie. Ook laat hij het Steunpunt Wonen onderzoeken waarom zoveel mensen hun premie niet benutten. De voorwaarden worden wat hem betreft niet versoepeld. “Als er meer mensen een premie krijgen, neemt de prijsdruk toe op de huurmarkt”, klinkt het op zijn kabinet.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234