Vrijdag 30/09/2022

Andrzej Wajda als kroniekfilmer van de Poolse geschiedenis

Op het Filmfestival van Brussel heeft Andrzej Wajda (°1926) gisteren tijdens een persconferentie enkele fragmenten laten zien van zijn nieuwe film Ostatni Zajazd na Litwie (La Dernière Expédition Judiciaire en Lithuanie), gebaseerd op Pan Tadeusz, een van de meest gerenommeerde werken uit de Poolse literatuur. Woensdag kreeg de Poolse cineast tijdens het openingsgala van festivalvoorzitter Jo Röpcke een Kristallen Iris als bekroning van zijn hele oeuvre.

In het epische, vele duizenden regels tellende gedicht Pan Tadeusz uit 1843 van Adam Mickiewicz (1798-1855), die al tijdens zijn leven van een legendarische status genoot en nu nog steeds in Polen geadoreerd wordt als hun Goethe of Poesjkin, wordt het verhaal verteld van Heer Tadeusz, die als jongeman de vader van zijn geliefde vermoordt. Hij verdwijnt, beslist boete te doen en komt na enkele jaren, vermomd als monnik, terug om in Litouwen (toen een deel van Polen) een opstand te organiseren tegen de Russische bezetters. De filmopnamen van dit historische en grootschalige drama zijn inmiddels achter de rug en de film zal op 12 april in Warschau in wereldpremière gaan. Aan Ostatni Zajazd na Litwie werd onder meer meegewerkt door de beroemde Poolse art director Allan Starski, die indertijd ook betrokken was bij de (deels in Polen gedraaide) Daens-film van Stijn Coninx en later een Oscar kreeg voor zijn bijdrage aan Schindler's List van Spielberg.

Andrzej Wajda is zonder twijfel de bekendste Poolse cineast, die in zijn werk vaak de geschiedenis van zijn land behandeld heeft. In de jaren vijftig maakte hij furore met zijn trilogie Pokolenie (Generatie), Kanal (Kanaal) en Popiól i Diament (As en Diamant) over de naweeën van de Tweede Wereldoorlog. Andere bekende films van hem zijn Brzezina (Het Berkenbos) en Ziemia Obiecana (Het Land van de Grote Belofte). Op het einde van de jaren zeventig zat Wajda met zijn camera heel dicht op de historische actualiteit, wat resulteerde in Czlowiek z Marmuru (De Man van Marmer) en even later in Czlowiek z Zelaza (De Man van IJzer), over de oprichting van de Solidarnosc-vakbond. Voor die film uit '81 kreeg Wajda in Cannes de Gouden Palm. De regisseur verhuisde toen even naar Frankrijk, waar hij Danton (met Gérard Depardieu) draaide.

Toen het communistische regime in 1989 ook in Polen in elkaar stortte, werd de thuismarkt overspoeld door Amerikaanse films en bleek Wajda de band met het publiek en ook wel de kritiek verloren te hebben. Hij bleef films maken (onder meer Korczak en Wielki Tydzien (De Heilige Week), over de situatie van de Poolse joden tijdens WOII) en doet dat nu, op 72-jarige leeftijd, nog steeds. Voor zijn nieuwe film Ostatni Zajazd na Litwie kon Wajda op de steun rekenen van Canal+Polska, een filiaal van de Franse betaalzender die daar sinds begin '95 actief is en inmiddels is uitgegroeid tot de tweede belangrijkste financier van de Poolse filmindustrie. (Jan T.)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234