Donderdag 06/10/2022

InterviewFamilieklap

Anna Franziska Jäger en Jolente De Keersmaeker: ‘Als het lastig is in de liefde, vinden we elkaar’

Anna Franziska Jäger en haar tante Jolente De Keersmaeker. Beeld Bob Van Mol
Anna Franziska Jäger en haar tante Jolente De Keersmaeker.Beeld Bob Van Mol

De jongste is 25 en een van de nieuwe, sterke stemmen in het theaterlandschap. Met Ambient Theatre Fury speelt ze in Gent, Antwerpen en Oostende. De oudste is 54, actrice, theatermaakster en stichtend lid van STAN. Anna Franziska Jäger en Jolente De Keersmaeker, nicht en tante.

Sophie Pycke

SOPHIE PYCKE

Anna Franziska

“Mijn tante heeft altijd dichtbij mij gestaan. Ik herinner me dat ik als klein meisje vaak in haar appartement in Brussel vertoefde. Ik was er kind aan huis. Ontelbare keren ben ik er over het hoofd van haar tijgertapijt gestruikeld. Destijds vond ik het een eng ding, maar nu staat het in mijn geheugen gegrift als grappige jeugdherinnering.

“Onze families hebben een heel nauwe band. Tijdens de zomervakanties namen mama en tante jarenlang de neven en nichten mee naar een dorpje in het noorden van Spanje. Afgelopen zomer gingen we nog een keertje samen. Als ik die plek voor de geest haal, denk ik aan het liedje ‘Sunrise’ van Norah Jones. Elke ochtend was er wel iemand die dat nummer opzette.

“Toen ik op mijn achttiende met twijfels zat over mijn studierichting, ben ik bij Jolente gaan aankloppen. Ik heb even overwogen om literatuur te studeren, maar na niet zo lang dralen ben ik bij KASK Drama terechtgekomen. Jolente en ik hebben samen aan de tekst voor de toelatingsproef gewerkt.

“De eerste twee jaar heb ik hard moeten zoeken om mijn eigen stem te vinden in die opleiding. Maar er was ruimte voor die zoektocht. Ik voelde me thuis. Niet bekeken. Ik had niet het gevoel dat ik moést presteren, en dat is zo belangrijk. Mijn tante heeft me dat zo vaak op het hart gedrukt: ‘Het groeiproces dat een jonge theatermaker doormaakt, is iets heel fragiel’, zei ze vaak. ‘Vergelijk jezelf niet.’

“Ze heeft helemaal gelijk, maar soms kan je op een moeilijk punt in het maakproces het gevoel hebben dat je vijf jaar hebt gestudeerd en nog altijd niet begrijpt wat theater juist is, en al helemaal niet hoe je het moet maken. Wat natuurlijk niet klopt, maar onzekerheid kan al eens vreten aan de ratio.

“We kunnen ons allebei verliezen in de dingen en op een obsessieve manier ergens voor gaan. We kunnen moeilijk grenzen stellen, op allerlei vlakken, maar dat hoeft niet per se een zwakte te zijn. Ook de queeste naar liefde is een gedeeld element. Jolente is me nog niet uit hachelijke liefdessituaties moeten komen bevrijden, maar we vinden allebei wel troost en geruststelling in discussies rond de liefde: in hoeverre laat je je leven erdoor bepalen? Hoe doe je dat, liefhebben? Leef je voor de liefde of voor je werk? Als het moeilijk loopt in de liefde, vinden we elkaar sowieso. We zijn allebei romantische mensen met een hang naar melancholie. Oplossingen voor die vraagstukken hebben we nog niet gevonden, maar ze met elkaar delen, brengt ons rust.”

Jolente: ‘Ik moest haar vaak achter de veren zitten, toen ze puberde: komaan, was je haren, verzorg je.’ Beeld Bob Van Mol
Jolente: ‘Ik moest haar vaak achter de veren zitten, toen ze puberde: komaan, was je haren, verzorg je.’Beeld Bob Van Mol

Jolente

“Toen ze puberde, moest ik haar vaak achter de veren zitten: ‘Komaan Anna Franziska, was je haren en verzorg jezelf een beetje’. Of: ‘Gebruik toch mes en vork’. (lacht) Dat kantje is eruit gegroeid, maar zich bijeenrapen en weer verder doen, valt haar bij momenten nog steeds moeilijk.

“Ik ben ervan overtuigd dat ze het moeilijker heeft dan ik toen ik net was afgestudeerd. Haar generatie krijgt een constante informatiestroom binnen uit een wereld die vaak moeilijk en vijandig is. Alleen al de pandemie heeft Anna’s generatie getekend. Ik denk dat er een nieuwe en krachtige generatie theatermakers is opgestaan, net zoals de generaties uit de jaren tachtig en negentig, die voor een storm op scène zorgden. Maar die voortdurende onzekerheid en dat niet-weten is nieuw, en zal ze op een of andere manier moeten kunnen counteren.

“Op haar twaalfde debuteerde ze in de film My Queen Karo. Ik zag meteen dat ze een grote naturel heeft. Zij en de camera, dat gaat goed. Ik heb Anna altijd gezegd dat ze haar forte moet zoeken, maar ook dat die kracht kan evolueren en zich doorheen de jaren kan verplaatsen naar andere gebieden. Welk podium we ook beklimmen: we houden er allebei van om onze eigen voorwaarden te creëren wanneer we acteren. Totale vrijheid als middel om te emanciperen.

“Volgend jaar werken we voor de eerste keer samen. STAN brengt een theaterstuk dat gebaseerd is op About Elly, een film van de Iraanse regisseur Asghar Farhadi, waarin de relaties tussen een groep vrienden onder de loep worden genomen. Anna zal voor de eerste keer het podium delen met een grote groep acteurs, wat sowieso spannend is.

Gekke gewoontes

Anna Franziska over Jolente: ‘Ze is áltijd te laat. Het academisch kwartiertje zit ingeburgerd in haar agenda.’

Jolente over Anna Franziska: ‘Vroeger ging ze slapen in de kleren die ze overdag had gedragen.’

“Samenwerken met familie zou je naar het schijnt beter niet doen, maar misschien ligt er net een grote meerwaarde in die vertrouwdheid die tussen ons speelt, en kunnen we zo een paar stappen overslaan. Ik ken Anna, en ik weet ongeveer al waarmee ze zal worstelen. Haar stukken speelt ze doorgaans in het Engels, maar deze keer zal ze in haar moedertaal acteren. Woorden uit een vreemde taal voelen vaak minder vertrouwd en daarom minder beladen. Door te acteren in haar moedertaal zal ze een stukje bescherming kwijtraken.

“We hebben geen blinde bewondering voor elkaar, maar tijdens haar laatste voorstelling Bartlebabe zat ik met verwondering naar haar te kijken. Ik zag hoe ze complexloos speelde, hoe ze groot speelde en iets had aangeboord in zichzelf dat verder ging dan haar comfortzone. Eigenlijk zag ik op dat moment haar wensdroom in vervulling gaan. Ik zag dat ze plezier had in het spel en dat vind ik zo onwaarschijnlijk belangrijk. Ik zag flitsen van Anna als achtjarig meisje, speels dansend met een borstel in haar hand.

“Ik vind het prachtig om te zien dat ze nu al een stempel kan drukken op haar werk. Toen ik haar leeftijd had, liet ik me nog te veel leiden door angst en onzekerheid. Anna lijkt daar al wat verder in te staan.”

Ambient Theatre Fury, tussen 30 maart en 28 juli. Info en tickets: campo.nu

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234