Dinsdag 04/10/2022

Annelies VerbekE & Charlie De Keersmaecker Geef de nacht maar aan mij

inds Annelies Verbeke in haar debuutroman Slaap! de slapeloze Maya opvoerde, wordt de schrijfster om de haverklap gecharterd voor reportages of verhalen over nachtuilen. “Mij best. Geef de nacht maar aan mij”, zo noteert ze in de inleiding van Wakker. Een verzameling nachtportretten. Samen met fotograaf Charlie De Keersmaecker dompelde Verbeke zich voor het tijdschrift Goedele onder in de parallelle wereld van de duisternis. Daar gelden andere wetten en heerst “een eigen intimiteit”. Hun tocht langs nachtvlinders van allerlei pluimage brengt hen bij taxichauffeurs, verplegers, machinisten, pokeraars, cafébazinnen, receptionisten en stripteaseuses. Verbeke hanteerde welbewust het ‘vlieg-op-de-muur-perspectief’: ze is opvallend afwezig in deze portrettenreeks en kiest voor een ingehouden verteltoon. Schrijven met de handrem op: Verbeke kijkt en registreert. Te vaak resulteert het in vlakke, weinig bezielende observaties.

In het tweede deel ‘raven’ bezoeken De Keersmaecker en Verbeke plaatsen die je onvermijdelijk met de nacht associeert. Ze lopen door de geoliede machine van een postsorteerkantoor (“een immens, luidruchtig wezen”) of gaan op pad met de nachtverpleger in een psychiatrische instelling (“Ik zou al willen gaan slapen”, zegt een man om zestien over negen. “Nog veertien minuten”). Ook wonen ze een theatermarathon in het Kaaitheater bij (“Vier acteurs zullen diep slapen voor ze beginnen aan de volgende twintig jaar”). Opnieuw word je getroffen door de afstandelijkheid van deze tranches de vie. Ze beklijven niet lang, omdat ze te zeer een gelegenheidsindruk nalaten. En omdat ze scherpte missen, zoals bij het obligate ‘dansvloer’, waarin Verbeke nogal wat clichés op een hoopje veegt. Soms lukt het de scribente wél om haar eigen accent toe te voegen. Zoals in de aandoenlijke rit met de nachtbus. Ze slaat een jong koppeltje gade dat na het iPod-delen afscheid neemt, slechts één halte van elkaar verwijderd: “Geen lepeltje-lepeltje vannacht, al zijn ze bijna buren. Is wat ze hebben nog te pril? Is het een afspraak met reactionaire ouders of is er sprake van een lichamelijke kwaal? Er is een reden om geen bed te delen.”

Over de foto’s van Charlie De Keersmaecker hangt een enigszins ouderwets patina. Maar ook hier is wisselvalligheid troef: de nacht geeft zich niet zomaar prijs. Verbeke vond haar maanzieke missie niettemin ten volle geslaagd: “Deze dertig nachten hebben mijn liefde voor het donker vergroot. Aan de mensen die ze bevolken, blijf ik slapeloos terugdenken.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234