Dinsdag 28/06/2022

Auto's moeten praten met elkaar

U droomt van een auto die voor u aanschuift in de file terwijl u rustig een dutje doet. Een auto die nooit meer voor onderhoud naar de garage moet en waarin het risico op crashen minimaal is. Hij komt eraan, zegt autodesigner Lowie Vermeersch. Maar vliegen zal hij niet. 'Daar bots je toch op de wetten van de natuur.'

Lowie Vermeersch zegt het meteen maar eerlijk: een vliegende auto ontwerpen boeit hem niet. "Ik heb een fantastisch boek, The History of the Future, over hoe men in het verleden de toekomst zag. Ik kan je zeggen: het staat vol vliegende auto's. Dat soort sciencefictionverhalen interesseert me niet. Hollywood maakt mooie films over vliegauto's, maar ze zijn een vorm van escapisme. Ik wil het leven van alledag verbeteren en vandaag hebben we nog lang niet de technologie om een vliegende auto te bouwen."

Nochtans brengt het Amerikaanse bedrijf Terrafugia dit najaar een vliegende personenauto op de markt, de Transition. Het toestel heeft inklapbare vleugels en haalt in zijn gedaante als auto 105 kilometer per uur op de weg. Mooi toch?

"Hij spreekt zeker tot de verbeelding, maar het totale plaatje klopt niet. De Transition is de combinatie van een slechte auto met een slecht vliegtuig. Als auto is hij belachelijk groot voor wat hij maar kan. Als vliegtuig is hij belachelijk zwaar en totaal onaerodynamisch. Wie de auto van de toekomst wil ontwerpen, moet intelligent omgaan met grondstoffen. Deze vliegauto gaat wat dat betreft volledig de verkeerde kant uit. Ik zie niet waar de verbetering zit."

Hij is niet ecologisch, zegt u.

"Neen. Je botst op de wetten van de natuur. Als je naar de bakker wilt met je vliegende auto, gebruik je niet alleen energie om horizontaal te bewegen. Je hebt ook constant energie nodig om de auto in de lucht te houden en dat verbruik ligt vele malen hoger. Als je met vijfhonderd mensen de oceaan over moet, kun je dat verdedigen. Een vliegtuig gaat ook zo hoog dat je in een type lucht komt waar er minder weerstand is. Maar voor een kort tochtje is vliegen morsen met grondstoffen."

De Transition is ook niet goedkoop. 194.000 euro moet hij kosten.

"In wezen hebben we al lang een vliegende auto, de helikopter. Jij en ik kunnen morgen ons vliegbrevet halen en overmorgen een helikopter kopen. Waarom doen we dat niet? Omdat zo'n ding ongelofelijk veel kost, gigantisch veel benzine verbrandt en onhandig groot is."

De Europese Unie gelooft wel in vliegende auto's. Ze heeft 4,3 miljoen euro uitgetrokken voor een onderzoeksproject naar sensoren en communicatiesystemen die moeten voorkomen dat vliegauto's straks botsen in ons luchtruim.

"Mijn complimenten aan wie erin slaagt om dat geld los te weken, maar ik heb het gevoel dat er nog meer te doen is op de grond."

Besturen we in 2040 de auto met onze stem? Of met een touchscreen zoals de iPad?

"Het stuur blijft. Net zoals het wiel. Dat zijn basisdingen die hun degelijkheid bewezen hebben. Men heeft alternatieven geprobeerd, de joystick bijvoorbeeld, maar dat werkt toch niet. Ik geloof ook niet dat we straks alles met onze vingertoppen doen. Er is een enorm verschil tussen een auto en een iPad. In een auto beweeg je en ben je onderhevig aan fysieke krachten, zoals zwaartekracht en middelpuntvliedende kracht. Het is beter dat je een stuur kunt vasthouden als je een bocht neemt. Maar de iPad is wel een interessant voorbeeld van hoe technologie zo gesofisticeerd kan zijn dat ze haast op het niveau komt van het menselijk lichaam. Dat soort verfijning moet in de auto ook kunnen."

Waaraan denkt u?

"De auto zou je het gevoel kunnen geven dat je in een rubberen muur trapt als je te dicht bij een voertuig of voetganger komt. Je voelt tegendruk en gaat heel intuïtief op de rem staan. Onder de voorruit kan een lichtstrook komen, een wazige vlek die rood oplicht als er iets misloopt. Hoe intenser de kleur, hoe groter het gevaar. De auto van de toekomst zal op een veel gevoelsmatigere en natuurlijkere manier met de bestuurder communiceren. Geen dashboard meer vol metertjes en wijzers. Je krijgt informatie die je niet moet interpreteren met je verstand - want dat is tijdverlies - maar die je meteen instinctief begrijpt."

Moet ik in 2040 überhaupt nog sturen of kan de auto dat zelf?

"Ik hoop dat we dan nog zelf sturen omdat dat net het gevoel van vrijheid geeft wat autorijden zo leuk maakt. Er zal wel een intelligente cruisecontrol komen die je op de snelweg toelaat om even iets anders te doen. Je mail checken of de krant lezen, je stoel draaien voor een praatje met de passagiers."

Of een hazenslaapje in de file op weg naar kantoor...

"Moet kunnen. De crux is dat we auto's met elkaar in verbinding brengen. Dan pas worden ze intelligent. Het is het principe van de hersenen. Eén hersencel is dom, maar als je miljoenen cellen met elkaar laat communiceren, ontstaat er intelligentie. Vergelijk het met het internet. Stel dat we onze computers nooit met elkaar verbonden hadden... In mijn ideale toekomstbeeld communiceren alle auto's met elkaar, zodat ze precies weten hoe de wagens om zich heen bewegen."

Het zou het verkeer ook veiliger maken. In de Europese Unie sterven ieder jaar 41.000 mensen in een crash.

"Precies. Neem het klassieke verkeersongeluk. Een tegenligger haalt een vrachtwagen in. Jij ziet hem misschien niet aankomen, maar de intelligente auto weet wat jij niet ziet. In eerste instantie geeft hij aan dat er gevaar dreigt. Als je dat signaal negeert, gaat hij zelf voluit in de rem. De intelligente auto herkent ook voetgangers, want iedereen heeft een mobiel op zak. En de reactietijd van de computer is veel, veel sneller dan die van de mens. Daardoor kunnen auto's ook lichter en kleiner worden."

Hoezo?

"Auto's worden vandaag ontworpen om te botsen. Een hoop metaal hangt er alleen voor dat ene moment dat hij crasht. De voorkant is de laatste vijftien jaar veel dikker geworden zodat de persoon die je aanrijdt niet onder maar op je auto valt. Door die dikkere neus is de bestuurder steeds hoger gaan zitten om erboven te kunnen kijken. De auto werd hoger en dus breder voor de ideale wegligging. Daardoor was een grotere motor nodig en moest ook het chassis versterkt worden. Eén groot domino-effect... Je kunt je niet voorstellen hoe drastisch het design van de auto kan veranderen als we het paradigma omdraaien: geen auto's meer ontwerpen die crashen maar intelligente auto's die aanrijdingen voorkomen. Kunnen we meteen ook de verkeerslichten wegdoen."

Is dat niet erg radicaal?

"Een kruispunt met stoplichten is in wezen een erg stupide systeem. Soms heb je een rij auto's die voor het rood staan te wachten, terwijl waar het groen is niemand rijdt. Verkeerslichten zijn ontstaan toen auto's nog heel dom waren. Als ze intelligent zijn, kun je de infrastructuur in de auto absorberen. Als je bij een kruispunt komt waar anderen rijden, krijg je een rood scherm onder de voorruit. Weg met die lelijke palen. De wereld zou er een stuk mooier uitzien."

We gaan naar een wereld met alleen nog rotondes?

"Je kunt nog een stap verder gaan. In Engeland en Nederland zijn interessante experimenten gedaan met wat men shared spaces noemt. Het idee is dat alle weggebruikers op hetzelfde niveau bewegen. Er is geen fysiek onderscheid meer tussen waar de mens gaat en de auto rijdt. Zo speel je in op het verantwoordelijkheidsgevoel van de bestuurder. Gevoelsmatig beweegt hij zich in dezelfde ruimte als de wandelende ouders met kinderen. Daaraan past hij zijn rijgedrag aan. Dat doet hij niet als de weg is afgezoomd met een betonnen muurtje.

"Ik geloof totaal niet dat je mobiliteit in de toekomst kunt verbeteren door meer te controleren. Dat is een ontkenning van de enorme complexiteit van de mens, zijn handelen en het verkeerssysteem. We moeten net naar een meer fluïde verkeerssituatie waarin we vertrouwen op de evaluatie van de bestuurder."

Die wel geholpen wordt door slimme technologie.

"Zo is dat."

Rijden we in 2040 allemaal elektrisch?

"We zullen het veel vaker doen, maar niet altijd. In 2040 kiezen we de auto die past bij de afstand die we afleggen. Een elektrische auto is prima voor in de stad. Voor de lange afstand wordt hij pas nuttig als er technologie ontwikkeld wordt waarmee je in een tankstation in vijf minuten voor honderd kilometer elektriciteit kunt bijladen. Daar zijn we nog lang niet. Elektrische auto's zijn ook pas een stap vooruit als de manier waarop elektriciteit gegenereerd wordt ecologisch is."

In 2040 kiezen we de auto in functie van de afstand. Moet ik dan twee auto's kopen? Dure aangelegenheid wordt dat.

"In veel huishoudens heb je al twee auto's. Daarvan kan één hybride zijn en één elektrisch. We zullen ook meer autodelen. Met je smartphone zoek je binnen een minuut op waar een auto staat die je kunt gebruiken. Je krijgt een code en betaalt online. Het voordeel van een elektrische auto is dat hij geen onderhoud nodig heeft, wat hem heel geschikt maakt voor autodelen."

Da's handig. Nooit meer naar de garage dus?

"In een klassieke auto moet je benzine en olie doen. Je moet je remblokjes regelmatig vervangen. Een elektrische auto is een droge auto. Je remmen zijn elektrisch. Het enige wat je nodig hebt, is een stopcontact."

Hoe zit het met autopech?

"Moderne auto's hebben sowieso nog maar heel weinig pech. In een elektrische auto zitten minder bewegende onderdelen zodat je ook minder kunt breken. Anderzijds heb je wel gesofisticeerde computerprogramma's..."

Die toelaten om hem vanop afstand te herstellen?

"Mogelijk wel, ja."

Elektrische auto's zijn nu nog erg duur. Gaat die prijs omlaag?

"Er komen andere betaalformules. Waarom is de elektrische auto zo duur? Door de batterij. Nu is het is alsof je een verbrandingsmotor koopt met tienduizend liter benzine voor de volgende tien jaar. Dat is niet aantrekkelijk. Daarom komen er leasingprogramma's. Je koopt het voertuig, maar de batterij huur je van de constructeur. Vergelijk het met het abonnement voor je mobiele telefoon."

Lowie Vermeersch

1974: geboren in Meulebeke

1992-1996: studeert industrieel ontwerpen, Technische Universiteit Delft

1999-2011: werkt voor de legendarische autodesign- studio Pininfarina in Turijn

2007: hoofd ontwerp Pininfarina

2011: eigen designstudio Granstudio in Brussel en Turijn

2011: voorzitter Stichting Interieur en curator design-

biënnale Interieur 2012 Kortrijk

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234