Zaterdag 01/10/2022

Babylonisch Brussel

Na Harry Gruyaert - Roots presenteert de Brusselse Botanique opnieuw een bijzonder fraaie expositie. Babel toont hybris en verval in al zijn gedaantes.

Vreemd, altijd weer, om museummuren te zien vervellen. Eerst torsen ze zinderende foto's van Harry Gruyaert, dan weer variaties op de bijbelse allegorie van Babel. Raken de muren dan nooit uitgeput?

Babel, momenteel te bekijken in het museum van de Botanique, is een opzet van het Paleis voor Schone Kunsten van Rijsel, waar de expositie de voorbije maanden 180.000 bezoekers trok. Ze toont foto's en wandtapijten, video's en sculpturen. Verschillende dragers uit verschillende culturen, en tijden. Van de Chinese kunstenaar Du Zhenjun over de Braziliaan Vik Muniz tot de Zwitser Thomas Kneubühler.

Veel Belgen, ook. De betonmolen van Wim Delvoye is present, net als tekeningen van François Schuiten, en foto's van Eric de Ville.

Schrijft curator Régis Cotentin in de catalogus: "Deze selectie respecteert de evolutie van het bijbelse verhaal en speelt in op de symboliek van de toren, van de bouw tot de vernietiging ervan."

Luchtige ernst

Het regent inderdaad torens in de Botanique. Tempels, burchten, flatgebouwen, kathedralen, tempeltorens, megalopolissen. Zolang het maar omhoog gaat, ongeremd richting zenit.

Cotentin: "Ze houden ons als het ware een spiegel voor waarin we onze ijdelheid, de hoogmoed van onze handelingen en dat waanzinnige onderdeel van de menselijke ambitie herkennen. Binnen dit morele en psychologische perspectief komt in de hedendaagse expressie - via het beeld van Babel - een kritiek op de machtshonger tot uiting."

Ernstige woorden, die vaak luchtig in de praktijk worden omgezet. De aandachtige toeschouwer ziet in Babel Sneeuwwitje opduiken, bijvoorbeeld. Michael Jackson, ook. Pino. As van de expo is de Toren van Jakob Gautel, samengesteld uit 15.000 boeken, als metafoor van de universele bibliotheek.

Alomtegenwoordig is, uiteraard, de schaduw van Brueghel de Oude. Diens weergave van de toren van Babel, halverwege de zestiende eeuw, inspireerde talloze generaties artiesten. Ook in de Botanique is die invloed duidelijk zichtbaar. Fascinerend is bijvoorbeeld Bibliothèque idéale 2 van de Franse kunstenaar Jean-François Rauzier, een hyperfoto als vrucht van de digitale technologie waarin onmetelijk veel details te bestuderen vallen en waarin alle talen, alle geschriften en alle kennis van de wereld is samengebracht.

Cotentin, tot slot: "De mythe van Babel geeft zin aan de toekomst. Ze toetst het heden aan de maatstaf van haar voorouderlijke symboliek, die een buffer opwerpt tegen de onredelijkheid."

Babel, tot 21 april in de Botanique, Brussel. www.botanique.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234