Donderdag 07/07/2022

Dierenrechten

Belg werpt zich op voor dierenrechten

Michel Vandenbosch, voorzitter van dierenrechtenorganisatie GAIA, en prins Laurent zetten zich in voor het inschrijven van dierenwelzijn en -rechten in de grondwet. Beeld Alexander D'Hiet
Michel Vandenbosch, voorzitter van dierenrechtenorganisatie GAIA, en prins Laurent zetten zich in voor het inschrijven van dierenwelzijn en -rechten in de grondwet.Beeld Alexander D'Hiet

Een dier heeft gevoelens en moet worden beschermd. Die stelling wil GAIA in de Belgische grondwet. De dierenrechtenorganisatie krijgt hiervoor steun van acht op de tien Belgen, zo blijkt uit een nieuwe bevraging.

Remy Amkreutz

Vandaag hebben dieren in ons land, toch officieel, geen rechten. GAIA hoopt daar samen met prins Laurent verandering in te brengen. Zij willen de bescherming van het welzijn en de waardigheid van dieren in de Belgische grondwet verankeren. Uit een bevraging van Ipsos, die in opdracht van de dierenrechtenorganisatie werd uitgevoerd bij zo’n 3.000 Belgen, blijkt alvast dat 83 procent van de Belgen zich hierachter schaart. “In de 25 jaar dat GAIA bestaat, neemt het belang van dierenwelzijn met rasse schreden toe”, zegt voorzitter Michel Vandenbosch.

Tot 16 augustus trekt GAIA door het land om zo veel mogelijk burgers te overtuigen en handtekeningen te verzamelen. Senator Sabine de Bethune (CD&V) en senaatsvoorzitter Christine Defraigne (MR) hebben daar niet op gewacht. Zij dienden midden juni al een voorstel in tot herziening van de grondwet zodat dieren als wezens met gevoelens worden gezien. Volgens De Bethune zou de wijziging de overheden verplichten om hun taak uit te voeren op vlak van dierenwelzijn. “Dit voorstel kan beschouwd worden als een nieuwe stap in het evolutieve proces dat elke maatschappij doormaakt”, stelde ze.

De Europese Unie nam dit al op in een verdrag uit 2007 en vroeg de lidstaten om er werk van te maken. Duitsland en Luxemburg deden dat al. In ons land zal de verandering, vooral omdat er voor een grondwetswijziging een tweederdemeerderheid nodig is, niet voor morgen zijn. Vandenbosch beseft dat, maar spreekt duidelijke taal: dierenwelzijn in de grondwet is slechts de eerste stap. Uiteindelijk moeten dierenrechten worden erkend. En dat zou betekenen dat de mens dieren niet langer zomaar mag inzetten in bijvoorbeeld de voedingsindustrie.

Dierenprocessen

Zo’n ingrijpende stap vindt in de Ipsos-enquête steun bij 42 procent van de ondervraagden. Zij menen dat de grondwet dieren recht op leven en levenskwaliteit moet toekennen. “Als daar een politieke tweederdemeerderheid voor te vinden zou zijn, dan zou dat betekenen dat je dieren niet meer mag doden zonder bijzonder grondige reden”, zegt Vandenbosch. “Denk dan bijvoorbeeld aan zelfverdediging. Het zou een revolutie in ons bestel betekenen, maar niet ontdekbaar als de technologische innovaties, zoals in-vitrovlees, zich voortzetten.”

Voorstanders van dierenrechten spreken zich in dat opzicht ook uit voor een rechtspersoonlijkheid voor dieren. “Zouden dieren dat zijn, zoals kinderen of demente bejaarden die net als gehouden dieren afhankelijk zijn van anderen, dan kunnen vertegenwoordigers het voor hen opnemen en een redelijke belangenafweging tussen mens en dier voor de rechter afdwingen”, stelde de Nederlandse rechtsfilosoof Paul Cliteur eerder in de krant Trouw.

Het doet denken, weliswaar in omgekeerde richting, aan de middeleeuwse dierenprocessen. Toen werden overlast veroorzakende muizen, kevers en spreeuwen voor de rechter gebracht en bijvoorbeeld verbannen of ter dood veroordeeld.

Ook ethicus Johan De Tavernier (KU Leuven) ziet parallellen. “In de middeleeuwen stonden dieren dichter bij de mens. Door de verlichting is de afstand veel groter geworden. Nu komen we daar, opmerkelijk genoeg, weer op terug. Wetenschappelijk gezien staat ook vast dat dieren gevoelig zijn, iets wat al in onze wetgeving voor proefdieren staat opgenomen. Ik ben daarom wel gewonnen voor de erkenning van die gevoeligheid in de grondwet, zelfs al komen dan stilaan allerlei sectoren, zoals de varkensindustrie, in het vizier. Maar een absoluut recht op leven gaat voor mij te ver, alleen al omdat dieren geen verantwoordelijkheidsbesef hebben.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234