Zondag 03/07/2022

Belgisch ecologisch vliegteam brengt klimaatrampen in beeld

BRUSSEL

In ultralichte tuigjes vliegen de groene piloten van het ene prachtige maar bedreigde stukje aarde naar het andere. Ter plekke wordt in samenwerking met de bevolking en met het WWF de schade in beeld gebracht. Een film en een conferentie in eigen land volgen.

“De aarde behoort niet aan de mens toe, het is de mens die aan de aarde toebehoort.” Onder dat motto, geleend van Sitting Bull, willen de zeven piloten van het Earth Challengeteam de wereld wakker schudden over de zich steeds verder uitbreidende klimaatschade. Afgelopen week deden ze India aan. In vier kleine vliegtuigjes, niet veel meer dan een ijzeren karkas met zeil errond, landden Michel De Maegd en zijn team in India. Niet de Taj Mahal stond op het programma, wel vervuilde oevers, vuilnisbelten en verkeersaders in Calcutta. Voortvarend als altijd klopte De Maegd, sterreporter bij RTL, aan bij het plaatselijke WWF om informatie te verzamelen over de lokale vervuilingsproblematiek. Daarna gingen ze urenlang filmen langs de Huglirivier, op drukke kruispunten en in het hart van de arme miljoenenstad. “De vervuiling is hier enorm, zwaarder dan in andere steden in India. Wij zijn gealarmeerd door al het afval in de rivier en de religieuze beeldjes in het water. We hebben gehoord dat die, samen met alle verrotte bloemen, uit het water zullen worden gehaald, maar de vervuiling blijft enorm. Jammer, het zou zo’n mooie plek kunnen zijn”, aldus Michel De Maegd tijdens de reportage door Calcutta. Positief vindt de bevlogen reporter wel dat oude voertuigen in de stad voortaan worden geweerd. “Vervuiling door uitlaatgassen is de grootste bron van vervuiling in deze stad, zeker omdat met brandstof gesjoemeld wordt. Wij kunnen alleen maar hopen dat de nieuwe maatregel wordt nageleefd”, weet Claude Materne, een van de andere groene piloten. Op deze manier is het team al zeven maanden bezig aan een trip rond de wereld. Op 3 april vertrokken ze uit Sydney naar Thailand via Papoea-Nieuw-Guinea, Indonesië en Maleisië. Na een maand verplichte pauze tijdens de moesson zijn de zeven eind oktober opnieuw vertrokken voor deel twee van de tocht langs India, Pakistan, het Midden-Oosten en de Balkan. Op 5 december, niet toevallig net één dag voor de start van de cruciale VN-klimaatconferentie in Kopenhagen, landt het team in België. Afhankelijk van het weer en van de toestemming om bepaalde gebieden over te vliegen kan het plan aangepast worden. Maar eens terug in Brussel zal het team meer dan 27.000 kilometer achter de kiezen hebben en zullen ze in en langs ruim twaalf landen hun groene boodschap hebben verspreid. Met een blog op de website www.earthchallenge.be, filmpjes op RTL, een samenvattende film die in scholen zal worden verspreid én een heuse conferentie in de lente van volgend jaar willen de piloten een zo breed mogelijk publiek bereiken met hun boodschap. En die is onverminderd dat de aarde prachtig maar zeer fragiel is en dat iedereen de verantwoordelijkheid draagt beter voor al die natuurpracht te zorgen.

Risicovol

De Maegd, sinds vijf jaar gebrevetteerd piloot, kreeg het idee voor deze tocht naar aanleiding van de boodschap die klimaatpaus Al Gore een tijd geleden de wereld in stuurde. De man is dol op avontuur en gevaar. Maar wat als hij dat nu eens kon combineren met een goed doel? De Maegd wist in geen tijd de steun van het WWF te verzilveren en zes copiloten van de vzw ULM Sans Frontières (ULM staat voor Ultra Léger Motorisé, BDB) te overtuigen mee te vliegen. Met vier superlichte vliegtuigjes van elk amper 260 kilo scheren de mannen langs vulkanen, rivieren, riffen en kliffen. De risico’s zijn niet gering. De mannen, die gemiddeld vijf uur per dag vliegen, moeten alle reparaties zelf uitvoeren en beschikken over geen enkele moderne apparatuur om zich door soms erg woelige gebieden te loodsen. Een meteroloog staat hen bij, maar verder moeten ze puur op hun eigen krachten en inschattingsvermogen vertrouwen. Erg laag vliegen om de ecologische schade vast te stellen kan met de lichte tuigjes perfect, anderzijds is net dat het gevaarlijkste aspect van de tocht. Uiteraard gebeurt al dat vliegen van de Earth Challengeploeg uiterst ecovriendelijk. De kleine tuigjes verbruiken slechts zes liter brandstof per 100 kilometer. Bovendien zal het team bij zijn terugkomst enkel informatie en filmbeelden overhouden. Alle vervuiling die ze met hun propere transportmiddelen alsnog hebben veroorzaakt wordt weggewist door deel te nemen aan Action carbone, een project waarmee je je CO2-uitstoot kunt compenseren door klimaatvriendelijke initiatieven te steunen. Terwijl De Maegd met een duidelijk groen doel voor ogen aan de tocht begon, gingen de ogen van zijn copiloten pas open lang nadat ze waren vertrokken. “Ik wist niet wat de klimaatverandering betekende. Nu ik gezien heb wat ik zag besef ik maar al te goed dat er iets verkeerd aan het lopen is”, aldus piloot Olivier Ronveaux. Een van de meest frappante ecologische rampen die De Maegd vanuit de lucht te zien kreeg was de ontbossing op Sumatra. “We vlogen over prachtige wouden, dat was echt erg mooi. Maar toen vervaagde al dat groen langzaam maar zeker in een vlammenzee en verkoolde aarde. Het was erg triest om te zien. Sinds 1985 is de helft van de twaalf miljoen hectare bos in Indonesië in rook opgegaan om ruimte te maken voor palmolieplantages. Die ontbossing is verantwoordelijk voor een vijfde van de CO2-uitstoot en na de VS en China staat Indonesië dan ook op de derde plaats van de grootste CO2-vervuilers. Je ziet echt overal kale vlekken wanneer je over dat land vliegt”, zo getuigt De Maegd. Bij zijn terugkeer wil de reporter dan ook vooral duidelijk maken dat wij hier in België een aandeel hebben in al die destructie. “In acht op de tien producten die wij consumeren zit palmolie. Het wordt tijd dat mensen gewezen worden op het verband met de ontbossing die wij met eigen ogen zagen, zodat ze bewustere aankopen kunnen doen”, aldus de journalist.Hij en zijn team waren ook “niet goed” van de al deels vernielde schoonheid van het Great Barriere Reef. Ook zagen de zeven vanuit de hoogte hoe Australië langzaam maar zeker ‘opdroogt’, hoe in en rond Bangkok in sneltempo bossen verdwijnen omdat er dringend toeristische oorden moeten worden aangelegd en hoe in Maleisië kusten en koraalriffen aangevreten worden door zwaar vervuild zeewater en hoe de broedplaatsen van zeeschildpadden verdwijnen omdat de zeespiegel door de opwarming van de aarde stijgt. “Ik blijf altijd denken aan Icarus. Aan de les die we uit die mythe moeten trekken. Het is fantastisch grootste dingen te willen doen, maar wanneer je te weinig nederig bent en te dicht bij de zon komt verbrand je je vleugels. Dat is wat de mens ook met de aarde aan het doen is. Het heeft geen enkel nut dat de mens de maan verovert als hij de aarde verliest.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234