Vrijdag 19/08/2022

Belgische bedrijven betrokken bij Nederlandse bouwfraude

Brussel / Rotterdam

Eigen berichtgeving

Douglas De Coninck

Ook in België maken bouwfirma's onderlinge prijsafspraken om de overheid op te lichten. Dat meldde het Nederlandse NRC Handelsblad gisteren. Volgens de krant is bewezen dat dat gebeurde met een van de contracten voor de bouw van de onlangs ingewijde spoorlijn voor de hogesnelheidstrein tussen Brussel en Luik.

In Nederland leidden de onthullingen over bouwfraude vorig jaar tot de oprichting van een parlementaire onderzoekscommissie. De praktijk hield in dat bouwfirma's bij grote overheidscontracten vooraf stiekem overleg pleegden en in hun offertes prijzen opdreven. Daarbij hanteerden ze een beurtrol, zodat elk bedrijf wel eens een contract binnenhaalde. De 'winst' werd netjes onderling verdeeld.

De praktijk zou de Nederlandse schatkist in zes jaar tijd een miljard euro hebben gekost. Ze werd ontmaskerd nadat een ex-topman van het Groningse bedrijf Koop Tjuchem uit de biecht klapte en de schaduwboekhouding van de firma doorspeelde aan pers en parlement. Koop Tjuchem werd zwaar onder vuur genomen in het eindrapport van de commissie. Het bedrijf is sinds enkele jaren ook in België actief, via dochter Nacap.

Tot nu toe onderzocht niemand de schaduwboekhouding op buitenlandse bedrijven. Journalisten van NRC deden dat nu wel en stootten op vier Belgische en negen Duitse firma's. Aan Belgische kant gaat het om de bouw- en baggerbedrijven Jan de Nul, Herbosch-Kiere en Deckx. Volgens NRC namen zij in de jaren negentig deel aan "illegaal vooroverleg" voor contracten voor onder meer werken aan de Westerschelde. Ook Besix, het grootste bouwbedrijf van België, zou hebben geknoeid met offertes. Het bedrijf, aldus NRC, gooide het eind jaren negentig op een akkoordje met Nacap en Koop Tjuchem bij de aanbesteding van het 11,6 kilometer lange hst-traject tussen Landen en Berloz. De Nederlanders dreven hun offerte op, zodat een consortium rond Besix (met de bedrijven Galère, Socogetra en Muller) het contract binnen kon halen. Besix zou dan 37.500 euro betalen aan Nacap en Koop. Het plan mislukte, want het Franse bedrijf SGTN verraste de concurrentie met een offerte van 36,5 miljoen euro. Volgens NRC bewijst de schaduwboekhouding dat Besix aan de praktijk deelnam en dat die dus ook in België bestaat. De schaduwboekhouding van Koop Tjuchem laat alleen die afspraken zien waarbij het bedrijf zelf betrokken was.

Besix dong bij de NMBS inmiddels met succes mee naar contracten voor voor hst-werken in Leuven en Hélécine, en ook op de nog in aanbouw zijnde as naar Amsterdam. Nacap sleepte eind 2000 een hst-contract van 7,28 miljoen euro in de wacht. Bij Besix liet woordvoerder Bart Wuyts gisteravond weten "geen flauw idee te hebben" hoe Besix vermeld kan zijn in de schaduwboekhouding. "Wij doen niet aan prijsafspraken. In België is de situatie anders dan in Nederland, de concurrentie is harder."

In NRC Handelsblad laat adviseur-generaal Peeters van de Raad voor de Mededinging een ander geluid horen. Volgens haar zijn in de Belgische bouwsector "mogelijk diverse kartels" actief. Ze lopen echter weinig risico, zegt zij: "We hebben te weinig mensen en er is te weinig prioriteit bij de politiek om mededingingscontrole serieus te nemen." De dienst, die deel uitmaakt van Economische Zaken, telt veertien ambtenaren.

Nederlandse krant onthult poging tot het maken van 'prijsafspraken' onder aannemers bij bouw hst-lijn tussen Brussel en Luik

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234