Zaterdag 13/08/2022

Belgische ondernemingen vragen betere bescherming tegen faillissement

Ongeveer zes op de tien bedrijven die bescherming vragen tegen hun schuldeisers, gaan toch failliet. Misschien schort er wel iets aan de Belgische wet op het concordaat, vermoeden minister van Justitie Laurette Onkelinx en het Verbond van Belgische Ondernemingen.

Ronald Meeus

De wet op het gerechtelijk akkoord, die op 1 januari 1998 in werking trad, moest een wapen worden tegen de ongemeen harde golf faillissementen die zich eind jaren negentig voordeed in de Belgische economie: bedrijven in nood hoefden niet langer het onvermijdelijke faillissement af te wachten, maar konden gedurende een bepaalde periode bescherming tegen hun schuldeisers aanvragen. Gedurende die tijd kan het bedrijf, geholpen door een door de handelsrechtbank aangestelde commissaris, zijn financiële en organisatorische structuur reinigen, afspraken maken met de schuldeisers, nieuw kapitaal zoeken en met een beetje geluk dus het faillissement afwenden.

Maar veel te weinig bedrijven nemen hun toevlucht tot het concordaat, zo blijkt al langer uit gegevens van studiebureau Graydon. In 2003 werden er welgeteld 101 gerechtelijke akkoorden uitgesproken, terwijl in datzelfde jaar meer dan 7.600 bedrijven op de fles gingen. Ook aan de slaagratio van zo'n gerechtelijk akkoord schort er wat: zowat 60 procent van alle uitgesproken concordaten mondt uiteindelijk uit in een faillissement, zegt opnieuw Graydon. "Daarboven moet je nog de ontbindingen tijdens gerechtelijk akkoord tellen", zegt Jan De Boitselier, hoofd van de studiedienst bij Graydon. "Die nemen nog eens vijf tot tien procent per jaar voor hun rekening."

Genoeg stof om eens een denktank over op te richten, dachten minister van Justitie Laurette Onkelinx (PS) en het Verbond van Belgische Ondernemingen. De werkgroep die in de toekomst een voorstel moet formuleren voor een hervorming van het gerechtelijk akkoord, presenteerde gisteren haar eerste bevindingen. Als het Belgische bedrijfsleven een doelmatiger gerechtelijk akkoord wil, zullen we die voor een groot stuk moeten afkalkeren van de Amerikaanse tegenhanger van de procedure (het zogenaamde Chapter Eleven, genoemd naar een clausule in de Amerikaanse faillissementswetgeving), zegt VBO-secretaris-generaal Philippe Lambrecht. "Chapter Eleven heeft bewezen dat zo'n procedure kan werken. In de Verenigde Staten is de perceptie ervan ook anders: het wordt er gezien als het tegenovergestelde van een faillissement. Bij ons is het bijna hetzelfde."

Die perceptie kan worden gebroken door de procedure aantrekkelijker te maken, aldus de denktank. Er wordt bijvoorbeeld het idee opgegooid om de duurtijd te verlengen. Op dit moment krijgt een bedrijf dat het concordaat aanvraagt maximaal zes maanden de tijd om een herstelplan in te dienen bij de rechtbank, waarna het maximaal twee jaar tijd krijgt om dat uit te voeren en het bedrijf weer gezond te maken. De voorstellen luiden om zowel die zes maanden voorlopige opschorting van betaling als de duurtijd van het echte gerechtelijke akkoord te verlengen: het concordaat zou zelfs een maximale duurtijd van vier jaar moeten krijgen. Ook de kosten moeten naar omlaag. "We denken bijvoorbeeld aan een procedure met twee snelheden: een voor grotere bedrijven, een voor kmo's", zegt Lambrecht. "De huidige procedure, met alle gerechts- en advocatenkosten, schrikt te veel kleinere bedrijven af."

De stap naar de aanvraag van een gerechtelijk akkoord moet ook sneller worden ondernomen, zegt de werkgroep. Een van de manieren om dat te doen is een soort 'pre-procedure' op te starten, waaronder eventueel een minnelijke schikking kan worden getroffen tussen het bedrijf en zijn crediteuren, en waarin in overleg ook een derde kan worden aangesteld om het bedrijf te helpen redden.

Hoe dan ook wil de werkgroep naar een procedure waarin de schuldeisers meer inspraak krijgen. Dat vertaalt zich onder meer in het voorstel om het herstelplan dat wordt voorgelegd tijdens het gerechtelijk akkoord via een stemming goed te keuren (nu wordt dat door de rechter gedaan), of om de crediteuren de mogelijkheid te geven een audit uit te voeren nadat een concordaatsvoorstel is ingediend.

Denktank voor hervorming gerechtelijk akkoord wil slaagratio ervan verhogen

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234