Zondag 07/08/2022

Benjamin Verdonck schurkt tegen de grenzen van het theater aan

'secret gardens': zeven kunstenaars bezetten een plekje in kortrijk

Antwerpen

Van onze medewerker

Tom Rummens

Zijn naam zal misschien vooral geassocieerd worden met de 'voorstelling' Bara/ke 2000, een project op het Brusselse Baraplein. Verdonck bouwde toen een soort boomhut die aan een tien meter hoge kraan boven het plein hing, en woonde er tien dagen lang in. Maar Verdonck is veel meer dan Bara/ke 2000 alleen. Amper bekomen van zijn interventie in het kader van Hotel Ideal in Antwerpen, staat hij al te trappelen om te beginnen in Kortrijk, waar vanavond Secret Gardens van start gaat. "Volgend jaar heb ik nog een hoop gaatjes in de agenda", zegt hij. "Dat is goed. Zo blijft er wat ruimte over voor die 150 ideeën die ik nog in mijn hoofd heb zitten."

"Wat me nogal eens stoort, is het efficiënte systeem waarbinnen je een voorstelling moet maken. Je moet zo ver op voorhand plannen, je moet een voorstelling 30, 40 keer spelen in alle uithoeken van Vlaanderen en Nederland, en als die tournee afgelopen is, begin je al bijna aan de volgende. Van die routine ben ik echt heel bewust afgestapt. Ik word er ook soms zo ambetant van als ik een boel dingen niet kan zien of meemaken omdat ik op tournee ben met een voorstelling. Vandaar die kleinere, lossere projecten, waarbij ik gewoon veel dichter op de bal kan spelen, niet twee jaar op voorhand moet zeggen wat ik waar, wanneer en hoe ga doen en hoe lang het zal duren. Het probleem is een beetje dat de gezelschappen en de organisaties dat systeem zelf wat hebben geschapen en in stand gehouden. Een projectgesubsidieerde productie moet helemaal geen 30 voorstellingen draaien. Vier of vijf is genoeg."

Toch is Verdonck regelmatig ook op de planken van de theaterzalen te zien. Vorig seizoen nog in het schitterende Coriolanus van Dood Paard. En binnenkort maakt hij samen met Sara de Bosschere en Luc Nuyens van de Roovers een bewerking van de Metamorphosen van Ovidius. "Maar ik heb niet het gevoel dat het meer 'klassieke' theaterwerk volledig losstaat van al die lossere projecten. Het is meer een soort slingerbeweging. Die kleine projecten zijn vaak heel prettig, maar in een zaal voor 150 man spelen is dat ook natuurlijk."

Verdonck studeerde in 1992 af aan het Antwerpse conservatorium. "Nadien kwam ik direct terecht bij het Zuidelijk Toneel en Johan Simons, met wie ik ook tijdens mijn studies een goede band had. Toen nam Paul Koek mij mee naar een aantal voorstellingen waarvan ik compleet ondersteboven was, dingen die ik nooit had vermoed en die ook heel anders waren dan wat het Zuidelijk Toneel of zelfs Maatschappij Discordia deden. Daardoor kwam ook de impuls om echt heel andere dingen te doen. Toen ben ik begonnen met kleinschaliger projecten."

"Eerst waren dat vooral de muziektoneelvoorstellingen met Think of One. In het begin waren die echt heel goed en uitgewerkt. Later hebben ze mij nog een paar keer gevraagd bij hun concerten. Dat was ook heel leuk in het begin, maar na een tijd werd dat een beetje gênant. Ik stond daar met een paardenkop op mijn hoofd of sprak wat tekst in een micro, maar het bleek verschrikkelijk moeilijk te zijn om zoiets over te brengen. Muziek brengen in een theatervoorstelling is eigenlijk veel gemakkelijker dan werken met tekst in een muziekoptreden. Af en toe eens 'love' in een micro schreeuwen, dat gaat nog. Maar verder kun je met teksten dikwijls niet gaan."

"Die paardenkop zet ik nu nog soms wel op mijn hoofd als ik voor het stoplicht sta. De reacties van de mensen zien als je zoiets doet: dát is pas interessant. Theatraliteit in de openbare ruimte. Zien hoe zoiets werkt buiten de context van een theaterzaal om. Ooit heb ik ook eens een performance gedaan op de Meir in Antwerpen. Ik droeg veel te veel plastic zakken en die waren ook allemaal heel erg zwaar. Ik kon ze amper opheffen. Met die zakken strompelde ik dan de hele Meir af terwijl ik 'help, help!' riep, om ten slotte morsdood te vallen. Het interessante daar was dat ik niet echt verkleed was of zo, en dat het ook onaangekondigd was. De mensen wisten echt niet of ik echt hulp nodig had of ne wacko was. Dan wordt het boeiend, want op dat moment schurk je echt tegen de grenzen van het theatrale aan. Wat kan theatraliteit betekenen op plekken waar je het niet verwacht? Dat is wat ik eigenlijk de hele tijd wil onderzoeken."

Verdonck is ook een verwoed verzamelaar. Het belangwekkendste wapenfeit op dat vlak is misschien wel zijn collectie rondellen (sluitringen). Vierduizend zijn het er, en het Vlaams Theater Instituut heeft ze onlangs nog tentoongesteld in het kader van... het Erfgoedweekend. "Het verzamelen van die rondellen is begonnen toen ik een jaar of vijftien was en in Frankrijk met mijn broer stond te liften. Als we er eentje vonden, hielden we ze bij omdat we dachten zo sneller een lift krijgen. Dat was het spel. Nadien ben ik die dingen blijven verzamelen. Heel vroeger had ik ook een grote doos met allemaal dingen van mezelf die ik bijhield die ik belangrijk vond in mijn leven: teennagels, haarlokken, urine. Later heb ik heel die doos eens weggesmeten. Het was echt een zware ballast die van mijn schouders viel. We leven in een samenleving waar dingen alleen weggesmeten worden als ze echt geen waarde meer hebben. Anders worden ze ergens wel op een of andere manier gerecupereerd. De dingen die ik bijhoud krijgen gewoon een andere betekenis, een andere waarde, alleen maar omdat ik ze bijhoud."

"In Kortrijk breng ik een repertoire van dierenverhalen van Toon Tellegen, waarrond ik ook al met Willy Thomas gewerkt heb voor Oktober Oktobre. Ik leer een deel van die verhalen van buiten, en elke avond vertel ik er een aantal. De bedoeling is dat ik steeds minder verhalen vertel en altijd veel meer spontaan begin te vertellen, veel intuïtiever inpik op de situatie, en op de mensen die daar staan. De laatste avond wil ik nog maar één verhaal vertellen. Daar moet het naartoe gaan. Aai see soo, zal mijn interventie heten."

"Wat ik graag nog eens zou maken is een vrachtwagen met de laadklep als podium, en binnenin een keuken en alles wat je nodig hebt om te reizen, en daar dan overal mee te gaan spelen. Als alle theaters dan ontploft zijn, heeft Benjamin Verdonck toch nog een podium! Voorlopig komt het er niet van. Maar het zou wel mooi ingepast kunnen worden in mijn bekommernis om het theater af en toe eens los te maken van alle codes en tradities die eraan vasthangen."

Benjamin Verdonck staat samen met zes andere kunstenaars in het project Secret Gardens in Kortrijk, vanaf vanavond tot en met 7 september. Meer informatie en reservering: 056/22.10.01 (Limelight) of www.drk.be/limelight.

'Als alle theaters ontploft zijn, heeft Benjamin Verdonck toch nog een podium!'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234