Maandag 03/10/2022

Bert Anciaux

De Spirit-minister na de superministerraad

'Iedereen twee vluchten per nacht over zijn hoofd blijft haalbaar'

'Iemand moet het doen. En persoonlijk had ik aan mezelf gedacht.' Minister van Verkeer Bert Anciaux (Spirit) heeft zich de woorden van Bart Peeters eigen gemaakt als hij filosofeert over zijn eigen positie. Ook na de superministerraad in Gembloers blijft hij gekneld tussen de hamer van de tewerkstelling en het aambeeld van de nachtrust. 'DHL moet beseffen dat het enkel is omdat ik een spreidingsplan voor het vliegtuiglawaai afgedwongen heb dat er vandaag nog een maatschappelijk draagvlak is voor dat bedrijf.'

Bart Eeckhout

Het was voor meer dan een politieke waarnemer even met ogen knipperen, vrijdagavond in Gembloers. Wekenlang had minister van Verkeer Bert Anciaux (Spirit) samen met andere paarse toppolitici van 25.000 nachtvluchten per jaar een absolute bovengrens gemaakt waarover met DHL niet te onderhandelen viel, ook niet als dat bedrijf met 10.000 nieuwe jobs zwaait. Uit het compromis dat de regering uiteindelijk bereikte, blijkt de grens van 25.000 nu toch rekbaar. Al maakt minister Anciaux zich sterk dat er niet aan de limiet gemorreld zal moeten worden. "Vandaag heeft nog niemand mij kunnen aantonen dat het absoluut noodzakelijk is dat we aan die limiet raken", reageert hij. "Tot nader order hou ik er dus aan vast. Misschien worden er over vijf jaar vliegtuigen gebouwd die nauwelijks nog geluid maken. Dan kunnen we opnieuw praten."

Dat is niet wat de regering beslist heeft.

"Er is in de regering niet beslist om de grens van de 25.000 zomaar overboord te kieperen. De regering wil alleen aan DHL de garantie geven dat het zijn toekomstplannen in België kan uitvoeren. In een eerste fase kan het bedrijf zijn expansie in Zaventem uitvoeren binnen de bestaande contouren. Voor een verdere eventuele uitbreiding liggen er twee opties voor. Ofwel wordt het Zaventem, maar dat kan alleen met een akkoord van het Vlaams en Brussels Gewest. Komt dat akkoord er niet, dan gaat DHL automatisch naar een andere luchthaven."

Als het Zaventem wordt, moet de 25.000-grens toch doorbroken worden?

"Het globale akkoord kan er alleen maar komen met strikte garanties voor de omwonenden. De totale geluidsoverlast moet dalen. Bovendien schept een verschuiving van activiteiten, naar andere luchthavens of naar andere uren, mogelijkheden. En er is een investering in nieuwe infrastructuur nodig die een maximale spreiding van het aantal vluchten mogelijk maakt."

Conclusie: ook u laat de 25.000 los.

"Maar neen! Tot nu toe heeft nog niemand bewezen dat het nodig is om die limiet te overschrijden. Alleen als er een forse vermindering van het lawaai komt en een betere spreiding van de nachtvluchten mogelijk wordt, kan er sprake zijn van een lichte verhoging van de bovengrens. Dat is vandaag nog niet aan de orde. Wat we dus eerst nodig hebben, is een goed gespek met DHL. Niet dat ik DHL niet geloof, maar ik wil graag eens zien waarvoor het bedrijf zich zwart op wit wil engageren. Niemand wil DHL weg uit België, maar dan moeten we het debat wel ernstig kunnen aangaan. Zaventem ligt niet in de Sahara. Zaventem ligt in een van de drukst bewoonde gebieden ter wereld. Dat heeft zijn voordelen maar ook zijn beperkingen."

DHL wil een expansie zonder beperkingen.

"DHL vraagt een blanco cheque voor dertig jaar. Sorry, maar die kan ik niet tekenen. Zelfs al boden ze 20.000 jobs, dan nog zou ik weigeren. DHL moet beseffen dat het een impact op zijn omgeving heeft. Alleen doordat ik een spreidingsplan voor het vliegtuiglawaai afgedwongen heb, is er nog een maatschappelijk draagvlak voor dat bedrijf.

"Sommige Franstalige Brusselse politici willen van de DHL-historie gebruikmaken om Zaventem de nek om te draaien. Zij willen carrément af van de last van een internationale luchthaven. (lachje) Brussel is een wereldstad die geleid wordt door dorpspolitici. Het enige wat hen interesseert, is het antwoord op de vraag hoe zij hun macht na de verkiezingen kunnen bestendigen. Dat er duizenden jobs in en om Brussel op de tocht staan, kan hen geen lor schelen."

U doelt op de Franstalige liberalen van MR en FDF?

"Ach, al sinds de jaren zestig probeert men Brussel op de kaart te zetten door sociale woonwijken te vervangen door kantoorgebouwen. Sindsdien is er nog maar weinig veranderd. Zelf pleit ik voor een nieuw statuut voor Brussel, waarbinnen de drie gemeenschappen - de Vlaamse, de Franse en de Europese - hun verantwoordelijkheid kunnen opnemen. Brussel moet zichzelf leren bekijken als een onderdeel van een bredere omgeving, niet als een een eiland met negentien baronieën. Kijk naar de toestanden omtrent de Marly-brand. Een mooier voorbeeld van het bekrompen Brusselse denken vind je niet. Geen Brussels politicus die verpinkte toen die brand een milieucatastrofe dreigde te worden. Als de wind maar naar het noorden waait, dan heeft Brussel toch geen last van de stank. Dat Vilvoorde en Machelen en Grimbergen met de misère zitten, kan die politici niets schelen.

"Ook de allochtone bevolking is het kotsbeu om bij de Franstaligen ingelijfd te worden, gewoon omdat ze meestal Frans spreken. Respect voor hun cultuur krijgen ze niet, aandacht voor hun problemen evenmin. Onder het mom van integratie voert men in dit land al jaren een politiek van assimilatie. Stilaan groeit bij de bevolking het besef van de nood aan een interculturele dialoog, waarbij gemeenschappen elkaar als gelijkwaardige gesprekspartners tegemoet treden."

Wat vindt u van de huidige 'interculturele dialoog' over de hoofddoeken?

"Het debat zoals het nu gevoerd wordt, wil die dialoog alleen maar kapotmaken. Je moet weten waar je mee bezig bent: als je de hoofddoek op school gaat verbieden, creëer je een apart moslimonderwijsnet. Dat is de apartheid die het Vlaams Blok al jaren wil. Ik begrijp de VLD echt niet. Denken ze nu echt op deze manier de stemmen terug te winnen die ze bij het migrantenstemrecht verloren hebben? Het Blok zegt dankjewel. Ze hoeven niet eens iets te zeggen over de hoofddoek, ze winnen hun stemmen zo wel."

De VLD antwoordt op zijn Stevaerts: 'de mensen' zijn hiermee bezig.

"Ik kom vaak onder de mensen maar nog nooit heeft iemand me aangeklampt om een verbod op het dragen van hoofddoeken te vragen. Eigenlijk gaat dit over de vraag of verscheidenheid verrijkend is of bedreigend. Als je een beeld van een externe vijand oproept, hoef je geen eigen project meer uit te dragen. Dat is de politiek van George Bush, en nu blijkbaar ook van de VLD. Eens te meer wordt de migrant afgeschilderd als een bedreiging. Dat is je reinste verdeel-en-heerspolitiek. Gemeenschappen worden tegen elkaar opgezet zodat ze hun krachten niet zouden bundelen om samen voor hun rechten op te komen."

Is de les uit dit debat niet dat 'wij' niet eens weten waarom 'zij' een hoofddoek dragen.

"Dat is de tol van het neutrale onderwijs. We kennen elkaar gewoon niet. Hoeveel mensen weten nog dat christenen, moslims en joden eigenlijk dezelfde god hebben? Nergens leer je de godsdienst en cultuur van de anderen kennen. Neutraliteit is de grootste vijand van de verscheidenheid. Het is de bondgenoot van de angst."

Terug naar het vliegtuiglawaai. De Raad van State schorst uw spreidingsplan, maar u doet gewoon voort.

"We volgen de Raad van State. Die heeft in kort geding gezegd 'niet te weten' of de veiligheid in het nieuwe spreidingsplan wel gegarandeerd is. Ondertussen heb ik een aantal maatregelen genomen om de veiligheid te bevorderen. We hanteren nu de strengste internationale normen. Daarmee antwoorden we op de kritiek van de Raad van State en staat niets de uitvoering van het spreidingsplan nog in de weg."

In uw eerste interview als minister van Verkeer beloofde u dat iedereen maar twee vluchten per nacht over zijn dak zou krijgen. Dat blijkt onhaalbaar.

"Twee vluchten per nacht voor iedereen is wel haalbaar, gemiddeld per week uiteraard. Soms zullen het drie vluchten zijn, op een andere dag geen enkele. Door het gebruik van nieuwe banen en nieuwe routes en door het uitwaaieren van de routes wordt de last maximaal gespreid. Voor de zones vlak bij de startbaan is dat uiteraard onmogelijk, maar dat heb ik ook altijd zo gezegd."

Het Brussels Gewest blijft een nieuw geluidskadaster eisen.

"Het geluidskadaster wordt verfijnd. Als uit de nieuwe metingen blijkt dat sommige zones onrechtvaardig behandeld worden, dan zullen we daar bij de evaluatie volgend jaar aan werken. Dit is geen gemakkelijk dossier, maar dat wist ik voor ik eraan begon. Zoals Bart Peeters zingt: 'Iemand moet het doen. En persoonlijk had ik aan mezelf gedacht.' (lacht uitbundig) Bovendien ben ik niet alleen bevoegd voor de vliegtuigen, maar ook voor verkeersveiligheid. Dat passioneert mij."

Onbehoorlijk bestuur, roepen de critici over bijvoorbeeld het inhaalverbod voor vrachtwagens bij regenweer.

"Ik geef toe dat dat besluit geen pareltje van waterdichte wetgeving is. De communicatie over dat verbod wordt opgevoerd en de wettekst wordt verbeterd. Het inhaalverbod wordt uitgebreid tot de piekuren en intussen zal de tekst juridisch verfijnd worden. Gaan we op basis van dat ene KB mijn gehele beleid evalueren?"

Als u dit toch zo'n leuke job vindt, waarom wilde u dan zo graag naar Europa? 'Iemand moet het doen en persoonlijk had u aan uzelf gedacht'?

"(lacht) Ik wilde helemaal niet naar Europa! De politieke realiteit wordt vaak door de pers gecreëerd. Een journalist van De Morgen belt mij met de vraag of ik de Europese lijst voor SP.A-Spirit zou willen trekken. Ik heb bevestigd noch ontkend, gewoon om het spelletje mee te spelen. Ik zou alleen naar Europa gaan om ook effectief te kunnen zetelen. Maar als jonge vader wil ik niet zo vaak weg van huis zijn. Straatsburg is me te ver om er een week alleen te gaan zitten. Ik kan niet tegen die eenzaamheid."

Spirit heeft u hier nodig. De uitkomst van het overleg over de kieswet heeft uw partij in de krant mogen lezen.

"Els Van Weert werd voortdurend op de hoogte gehouden van wat er te gebeuren stond. Dat de kieswethervorming er nog zou komen, en dan nog met de steun van het Blok, was absoluut niet voorzien. Ook binnen de SP.A ging men er eigenlijk al van uit dat er niets zou veranderen. SP.A en Spirit moeten wel nog verder gaan in de taakafbakening. Spirit moet de kans krijgen om in sommige dossiers als eerste het woord te voeren en ook namens de SP.A te spreken. Dat gebeurt nu al min of meer bij de wapenhandel en dat moet verder gaan. Onderwijs, creativiteit en cultuur moeten de core business van Spirit worden."

U was de eerste die luidop zei dat Steve Stevaert een goede minister-president zou zijn. Toen werd daarmee gelachen, inmiddels is hij topkandidaat.

"Ik blijf erbij: Steve zou dat goed doen. Hij die geen minister-president wil worden, zal het worden."

Wil u minister-president worden?

"Neen! (lacht uitbundig)"

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234