Vrijdag 01/07/2022

(Bijna) dood, maar toch levendig voor de lens

Dat bijnadoodervaringen (bde) het gevolg zouden zijn van afstervende hersencellen, van veranderingen in bloedtoevoer of van een zuurstofgebrek in de hersenen - de gangbare theorieën - is larie en apekool. Tot die omstreden vaststelling kwam de Arnhemse cardioloog Pim van Lommel vorig jaar na een groots opgezet onderzoek bij 344 hartpatiënten. Het onderzoek deed eind vorig jaar veel stof opwaaien en moest veel kritiek verdragen, maar uit een recente vergelijkbare studie die in Engeland werd gehouden, blijken nu dezelfde resultaten. Het Nederland 3-programma Noorderlicht richt vanavond zijn spots op die omstreden gewaarwordingen.

Niet zelden worden bijnadoodervaringen afgeschilderd als fantasietjes of suggesties van mentaal minder gezonde mensen. Tal van wetenschappers hebben zich steeds heel sceptisch opgesteld tegenover de bde's. Het onderzoek van de Nederlander van Lommel heeft er nu toe bijgedragen dat het verschijnsel eindelijk wetenschappelijk aanvaard is.

Van de 344 patiënten die in tien verschillende Nederlandse ziekenhuizen werden opgenomen met een hartstilstand, meldde een op de vijf à zes patiënten dat ze een bde hadden gehad. Daarvan ervoer ongeveer de helft een intens gevoel van vrede en mateloze liefde. Een derde van de ondervraagden die de dood even voor ogen konden zien, meende overledenen te hebben gezien, in een hemels landschap dat bereikt werd na een lange tocht door een donkere tunnel. Een kwart van de patiënten kreeg zelfs een 'out of body experience'. Ze traden naar eigen zeggen uit hun levenloze lichaam en konden zien wat de artsen daarmee deden.

Belangrijkste conclusie van de cardioloog: na de dood blijft het hogere bewustzijn van mensen voortbestaan. Terwijl bij een klinisch dode zowel de ademhaling, de hartslag en alle hersenactiviteit stopt, blijkt de patiënt nog wel in staat te zijn om paranormale ervaringen op te doen. Met andere woorden: het menselijke bewustzijn is helemaal geen product van de hersenen, de ziel is onafhankelijk van het brein.

Dr. Sam Parnia en Dr. Peter Fenwick, twee Britse onderzoekers die eveneens het fenomeen van de bde bestudeerden, zitten op een lijn met Van Lommel. Hun studie beperkte zich tot een zestigtal patiënten, van wie er vier een bde hadden gehad. Iets wat de onderzoekers totaal niet hadden verwacht: als de patiënt klinisch dood is en alle hersenactiviteit is gestopt, dan kunnen er zich in de hersenen toch onmogelijk heldere processen afspelen zodat de patiënt nog nieuwe ervaringen kan opdoen?

Theologen en godsdienstwetenschappers kunnen zich alvast tevreden tonen met de resultaten van beide studies. Dat de mens niet alleen bestaat uit vlees en bloed, maar ook daadwerkelijk een ziel heeft, lijkt nu wel bewezen. En nu die ziel nog actief blijkt terwijl het lichaam helemaal buiten werking is gesteld, is dat geen mooi bewijs van een leven na de dood? Noorderlicht probeert vanavond een tipje van de sluier te lichten over de delicate kwestie. Naast de verschillende studies over de bde komt ook Karl Jansen, de grote deskundige op het gebied van dergelijke ervaringen, uitgebreid aan het woord. De dood, en de patiënten die haar kunnen overwinnen, vanavond in een levendige documentaire in Noorderlicht. (CR)

Noorderlicht, Nederland 3 20.00

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234