Vrijdag 01/07/2022

Bilderberg: veel gedoe om niets. Of toch?

De Bilderbergconferenties, een jaarlijkse topontmoeting van vooral Amerikaanse en Europese financiers, zakenlui, diplomaten en politici, zijn geen complot tussen de wapenindustrie en conservatieve politici.

Door Georges Timmerman

brussel l Ze vormen wel een zeer invloedrijk gezelschap dat in zijn beginfase gefinancierd werd door de CIA en tot vandaag weegt op de politieke besluitvorming op het hoogste niveau. De Nederlander Gerard Aalders maakt in een nieuw boek korte metten met de hardnekkige mythevorming.

Over de Bilderbergconferenties is al een hoop onzin geschreven, maar dat heeft de trans-Atlantische organisatie voor een groot stuk aan zichzelf te danken. De extreme geheimzinnigheid waarmee de jaarlijkse bijeenkomsten worden omgeven vormt een ideale voedingsbodem voor complottheorieën van zowel extreem linkse als extreem rechtse makelij, tot en met hersenspinsels over plannen voor een dictatoriale dan wel clandestien Joodse wereldregering.

"Als de Bilderberggroep niet een of andere samenzwering is, dan toch zeker een uitstekende imitatie daarvan", citeert Aalders een Britse columnist. Anders gezegd: als er zo weinig te verbergen is, waarom wordt er dan zoveel moeite gedaan om het te verbergen?

Aalders is een gerenommeerde historicus en onderzoeker aan het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD). Hij baseerde zich vooral op documenten uit de Britse National Archives en onderzocht hoe en vooral waarom de Bilderberggroep is ontstaan. "De stuwende gedachte achter de bijeenkomsten had verrassend veel te maken met de ideeën over een Verenigd Europa, ingegeven door de toenmalige angst voor het communisme tijdens de hoogdagen van de Koude Oorlog", ontdekte de auteur. Hij besteedt vooral aandacht aan de periode 1954 (de eerste conferentie in hotel De Bilderberg in het Nederlandse Oosterbeek) tot 1980. Over de periode daarna beschikt hij niet over betrouwbare bronnen.

"Het hotel waar ze elkaar ontmoeten, wordt voor de duur van de conferentie voor het publiek gesloten", schrijft Aalders. "De excessieve veiligheidsmaatregelen duiden er onmiskenbaar op dat de lijst van prominenten indrukwekkend is. De deelnemers hebben vrijwel zonder uitzondering sleutelposities in de nationale of zelfs wereldpolitiek, de multinationale zakenwereld of de internationale bankwereld. Bezoekers uit de laatste groep behoren steevast tot de top."

Deelnemers doen volgens afspraak nooit mededelingen over de conferenties. Enkel de datum en de plaats waar de Bilderbergers vergaderen, halen de media. Niemand wordt lid van Bilderberg. Gasten worden eenmalig of herhaaldelijk uitgenodigd en komen altijd op persoonlijke titel, dus niet als vertegenwoordiger van een politieke partij, een regering of een bepaald land.

Volgens Aalders staat het vast dat de organisatoren van de eerste Bilderbergconferentie achter de schermen geld kregen van de Amerikaanse geheime dienst CIA en van de Ford Foundation en de Carnegie Endowment for International Peace, instituten die vaak als cover of doorgeefluik voor CIA-subsidies werden gebruikt.

"Vanuit de VS werd alles in het werk gesteld om de West-Europese landen tot samenwerking te bewegen", verklaart de auteur. "Europese samenwerking en integratie was sinds 1947 een constant element in de Amerikaanse buitenlandse politiek, juist omdat het een zaak van welbegrepen Amerikaans eigenbelang was. Het roerige en instabiele naoorlogse Europa moest zo snel mogelijk tot rust en eenheid worden gebracht."

De naam van Bilderberg blijft onlosmakelijk verbonden met de Nederlandse prins Bernhard, die van in het begin fungeerde als boegbeeld van de organisatie. Helaas bleek de prins ook corrupt: in 1976 barstte een schandaal los nadat een Amerikaanse parlementaire onderzoekscommissie had ontdekt dat de prins ruim 1 miljoen dollar smeergeld had gekregen van de Amerikaanse vliegtuigfabrikant Lockheed.

Bernhard moest aftreden als voorzitter van Bilderberg, meer bepaald onder druk van "de Amerikanen, aangevoerd door David Rockefeller en George Ball. Ze hadden moeite met het gedrag van de prins en waren bang voor hun goede naam. Ze zagen niets meer in Bilderberg als de naam van Bernhard eraan verbonden bleef en eisten zijn vertrek." Bernhard - "ik ben dom geweest, maar niet fout" - zag geen reden voor zijn vertrek, en werd daarin gesteund door Fiatbaas Gianni Agnelli en de Franse bankier Edmond de Rothschild, "die het bezopen vond dat je om zoiets moest vertrekken". Even leek het einde van Bilderberg nabij, maar uiteindelijk ging de organisatie door.

Aalders, die de agendapunten en ook een aantal rapporten over de tot nog toe geheimgehouden discussies kon raadplegen, constateert dat de gespreksthema's door de jaren hetzelfde bleven: de relatie tussen Europa en de VS, energie, economie, de globalisering van de wereldhandel. Volgens hem is het "onvermijdelijk dat er enigerlei vorm van beïnvloeding plaatsvindt op het economische en politieke denken en dus ook de besluitvorming van de landen die op Bilderberg zijn vertegenwoordigd. Zo vrijblijvend als Bilderberg graag wordt voorgesteld, is het zeker niet."

De conferenties worden gebruikt voor het oplaten van politieke proefballonnen en het informeel uitwisselen van ideeën over alle mogelijke onderwerpen. "Waar het wringt", meent Aalders, "is dat de topmanagers en hun collega's uit de politiek hier ongestoord hun gang kunnen gaan, terwijl het toch vaak om onderwerpen gaat die het algemeen belang raken". Ook het volstrekte gebrek aan openheid kan volgens hem ter discussie worden gesteld. Vakbondsleiders, parlementsleden, journalisten en politici die Bilderberg bezoeken, gaan vrijwillig akkoord met de zwijgplicht en zij "die met een dergelijke regeling instemmen, stellen zichzelf bloot aan kritiek".

De Bilderbergconferenties. Organisatie en werkwijze van een geheim trans-Atlantisch netwerk, Gerard Aalders, Uitgeverij Van Praag, Amsterdam, 246 blz.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234