Maandag 03/10/2022

'Biljart is sport en kunst samen'

Het is niet bepaald alledaags: in een overzicht met de markante sportfiguren van het voorbije jaar een interview met een man van 64. Maar Raymond Ceulemans won in 2001 wel zijn 35ste wereldtitel, zijn vijf-en-der-tig-ste. En ook al mag voor sommigen biljart geen echte sport zijn, het blijft een niet te evenaren prestatie. 'Biljart geen sport? Biljart is sport en kunst samen', zo zegt de Ceu. Laatst kondigde hij zijn afscheid aan. Afscheid van een internationale carrière van 41jaar waarin het behalen van titels kinderspel leek.

Zundert

Eigen berichtgeving

Kurt Boes

'Ik zal blij zijn als we enkele weken verder zijn." Raymond Ceulemans heeft het nog nooit zo druk gehad, zegt hij. "Sinds mijn nieuwe wereldtitel ben ik constant door alles en iedereen opgeëist. Ik heb zelfs geen tijd gehad om te trainen voor dit toernooi." 'Dit toernooi' is het Wetsteijn-driebandentoernooi in het Nederlandse Zundert vorig weekend. Geen tijd zegt hij dan, maar zelfs tijdens de kerst- en nieuwjaarsperiode aanvaardt de 64-jarige met de glimlach een invitatie. "Och, ik doe het nog altijd graag. En biljarten kun je nu eenmaal wat langer, net als schaken. De lichamelijke inspanning is niet zo groot. Alhoewel. Maar het is natuurlijk niet zo vanzelfsprekend dat iemand op mijn leeftijd nog top speelt."

U behaalde in oktober zelfs een nieuwe wereldtitel, uw 35ste al. En de tegenstand is er niet zwakker op geworden.

"Ah nee, natuurlijk niet. Alles gaat vooruit, evolueert, wordt beter. Er is nu zelfs beter brood dan vroeger. Allez, dat weet ik eigenlijk niet." (lacht)

Hoe verklaart u het dat u ondanks uw leeftijd toch nog die wereldtitel wint. Wat hebt u extra?

"Ik speelde al moyenne's van 1,4 - 1,5 ruim voor alle anderen. Nu zijn er natuurlijk meerderen die dat gemiddelde halen, maar ik ben ondertussen ook weer een beetje beter. Gedurende lange tijd was ik mijn concurrenten twintig jaar voor. Ik won altijd. Maar nu ben ik wat ouder en halen die andere spelers ook mijn moyenne. Ze gaan er zelfs een beetje over."

In de finale van het wereldkampioenschap haalde u een moyenne van 2,2.

"Die partij speelde ik perfect."

Aan zulke wedstrijden merk je dat u nog steeds fris bent, ook in het hoofd.

"Vast en zeker."

Is het moeilijk om zich na al die jaren steeds weer op te laden?

"Voor een WK is er natuurlijk geen enkel probleem. Dan komt de concentratie als vanzelf. Maar voor toernooien als dit heb ik niet altijd meer die 'dash' om door te zetten. Als je voor een wereldbeker of een wereldtitel speelt en je voelt dat het niet gaat, dan vecht je daartegen. Maar in een gewoon toernooi vecht ik niet meer. Het gaat of het gaat niet. En gaat het niet? Tant pis. Voilà, gedaan." (Ceulemans geraakte niet door de kwalificatieronde, KB)

Hoe is het om in zo'n toernooi als dit aan te treden? In een klein achterzaaltje voor hoop en al 100 toeschouwers. Andere kampioenen van uw kaliber spelen voor tienduizenden mensen.

"Dit is toch best gezellig. Ik mis die grote stadions niet. Dat weet je als je voor deze sport kiest. Als wij spelen voor tweeduizend man, is dat al heel veel. Meer mensen kunnen niet komen kijken, dan zien ze de bal niet meer rollen. Je kunt moeilijk een biljarttafel in het midden van een voetbalterrein zetten."

U mist die aandacht niet?

"Biljart is nu eenmaal een kleine sport. Ook al is het een goede kijksport voor televisie. De tafel beweegt niet, staat stabiel, zet er een camera op en je bent klaar. Als je naar het tennis zit te kijken... De helft van de keren zie ik de bal niet eens vliegen. En wie zegt dat hij hem wel ziet, liegt."

Waarom krijgt de biljartsport dan zo weinig aandacht?

"Er is te weinig spektakel en geld. Voor tien jaar was tennis in ons land 'nul', nu zijn de kranten te klein."

Dat heeft ook te maken met het feit dat er momenteel twee Belgische meisjes in de toptien staan...

"... en heel veel geld verdienen. Journalisten schrijven heel graag: 'x of y heeft al 65 miljoen verdiend'. Dat zijn de dingen die aanspreken: de glamour en de glitter."

Is Raymond Ceulemans na zijn carrière van 41 jaar een rijk man?

"Neen. Ik mopper niet, maar ik ben geen rijk man. Verre van. Ik heb mijn carrière altijd met de zaak (twee biljartzalen, KB) moeten combineren. En ik heb ook vier kinderen en acht kleinkinderen. Die kosten ook veel geld."

Hoe mooi was 2001 voor u als sportman?

"Zeer mooi. Zeker door die wereldtitel in Luxemburg is het qua mediabelangstelling en uitstraling een van mijn mooiste jaren, misschien wel het mooiste jaar geweest. Ik was derde in het referendum van Sportman van het Jaar. En dat als biljarter. In 1978 won ik de titel al. Daar is nog nooit iemand in geslaagd in de biljartsport. En nu stond ik al voor de tweede keer op het podium. Dat had natuurlijk alles te maken met mijn wereldtitel in Luxemburg."

Het publiek vergastte u toen op een staande ovatie van vijf minuten.

"Dat was ongelooflijk."

Tussen 1963, toen u uw eerste wereldtitel won, en nu is er zoals in elke sport veel veranderd. Maar wat blijkbaar status-quo is gebleven in tegenstelling tot zo goed als alle andere sporten, is het te verdienen geld. Laatst zei u zelfs dat de prijzenpot in 1985, toen u mee het profcircuit hebt opgericht, beter was dan nu.

"Die eerste vijf jaar was dat ook zo. De pot ging crescendo en we speelden maar met zestien profspelers. Op vraag van de andere bonden en landen hebben we dat aantal dan opgetrokken naar tweeëndertig. Maar het prijzengeld groeide niet mee. De toppers hebben ingeleverd om de anderen iets te gunnen."

En de sport was te klein om extra sponsors aan te trekken en zo de koek iets groter te maken?

"Die eerste jaren ging het prima. De televisie was geïnteresseerd en de sponsors dus ook. Ik heb zelf nog drie wereldbekertoernooien georganiseerd en had telkens televisie. Ik had zeven uren rechtstreeks uitzending verspreid over twee dagen: live met Marc Stassijns. Nadien is dat weggevallen. Waarom? Tja, waarom? Misschien zitten er niet meer de juiste mensen aan het roer die het kunnen forceren? Ik heb het ook opgegeven. Ik stond er praktisch alleen voor, droeg de financiële risico's ook."

Wringt het dat niemand die taak heeft overgenomen?

"Een beetje wel ja. Ik deed het vroeger helemaal alleen... Als er nu eens vijf opstaan, die de koppen bij elkaar steken, moet dat vandaag toch ook lukken. Ik ben eens tijdens een toernooi in Spa helemaal naar Halle bij Leipzig in Duitsland gereden om een sponsor vast te leggen. Meteen na mijn wedstrijd ben ik vertrokken met de auto, 700 kilometer, ik heb het contract gesloten, ben 'snachts teruggereden en in de namiddag mijn volgende wedstrijd gespeeld. Ik had niet geslapen maar wel een hoofdsponsor voor een toernooi getekend."

Ondertussen hebt u uw afscheid aangekondigd?

"Ik ga wat minderen. Die grote individuele toernooien speel ik niet meer. Geen wereld- of Europees kampioenschap meer. Zelfs geen Belgisch, maar dat heeft een andere reden."

Welke?

"Dat is een louter financiële kwestie. Vorig jaar won ik het BK in het Casino van Blankenberge met een wereldprestatie. Ik verbeterde een record dat al twintig jaar op mijn naam stond en ik kreeg 27.000 frank. Bruto. Daarvoor moest ik vier keer over en weer naar Blankenberge rijden, links en rechts nog wat kosten betalen en uiteindelijk schoot er niets meer van over... Dat hoeft voor mij niet meer. Ik ben prof nietwaar. En pas op, hé, van die 27.000 moest ik dan ook nog 2.000 frank inschrijvingsgeld betalen."

Aan het WK Landenteams doet u wel nog mee?

"Met Frédéric Caudron. Daar valt ook niets te verdienen maar dat is meer een principekwestie. België heeft dat nog nooit gewonnen. Twee jaar geleden heb ik met Eddy Merckx wel het podium gehaald, maar ik denk dat we nu kans maken om de wereldtitel te winnen."

En dan is uw palmares meteen compleet.

"Dat zou mooi zijn."

Laatst zei u dat Maradona een afscheid in mineur had gekend omdat hij te lang wachtte met afscheid nemen. Hebt u nooit die angst gehad? Uw vorige wereldtitel was ook al tien jaar geleden.

"Neen, zeker niet. Ik ben blijven presteren. Trouwens, sinds we vijftien jaar geleden het profcircuit hebben opgezet, kon ik eindelijk wat geld verdienen. Ook als tweede of derde. Vroeger verdiende ik nooit iets: een beker, een stropdas of een asbak."

Maar u hebt nooit het gevoel gehad dat u te lang bezig was?

"Bwah, ik begon op het einde wel wat de drang te verliezen. Maar enfin, daarom ook kwam het nu zo goed uit dat ik die wereldtitel won. De Belgische titel, de wereldtitel, ik kan op het hoogste niveau in schoonheid eindigen."

Hoe zit het met de opvolging bij de familie-Ceulemans?

"Peter, mijn oudste kleinzoon, heeft wat meer talent dan de anderen. Koen en Kurt, mijn zonen, spelen goed en Bart, mijn andere kleinzoon, is nu aan het komen. Die is nog maar achttien en moet nog wat rijpen."

Peter is Europees juniorenkampioen en Belgisch kampioen. Heeft hij voldoende om in de voetsporen van zijn grootvader te treden?

"Het talent heeft hij, maar dat alleen is niet voldoende om aan de top te komen. En de top is smal dus zal hij goed moeten wringen."

Maar hij heeft wel een goed leermeester. Houdt u zich actief bezig met zijn begeleiding?

"Natuurlijk heeft hij een goede leermeester. (lacht) Maar voorlopig heb ik het veel te druk. Ik heb zelfs twee nachten nodig gehad om mijn boekhouding van de zaak bij te werken. Maar binnenkort zal het wel rustiger worden en dan kan ik me meer om Peter bekommeren."

In 1978 kreeg u de titel 'Mr. 100', maar ondertussen zit u aan 144 titels. Er zijn weinig sportmannen die hun sport zo gedomineerd hebben als u.

"Ik heb 35 wereldtitels behaald, waarvan 24 keer in het driebanden en elf keer in de andere disciplines. Ook de vier wereldtitels in de pentatlon doen me veel plezier. Die bekronen immers de complete biljarter. Dat is zoals in de atletiek: de tienkampers zijn voor mij de volmaakte atleten."

"In de VS is er eens een enquête geweest met 20 genomineerden die hun sport gedurende hun periode domineerden. Uiteindelijk zijn er vijf verkozen: Mohammed Ali, Eddy Merckx, Pelé, Jesse Owens en Raymond Ceulemans. Voilà, ik hoef daar verder geen commentaar aan toe te voegen. (Na een korte pauze.) En in België sta ik dan op de tiende plaats of zo."

Biljarten

'Vorig jaar werd ik Belgisch kampioen en verbeterde ik een record dat al twintig jaar op mijn naam stond. Ik kreeg er 27.000 frank voor. Bruto'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234