Maandag 03/10/2022

Braziliaanse indianen doden tientallen diamantzoekers

In het noordwesten van Brazilië hebben leden van de Cintas Largas-etnie minstens 29 en misschien wel 50 diamantzoekers gedood. In een uiterst ontoegankelijk woudgebied in de deelstaat Rondônia werden 26 lijken aangetroffen. Enkele dagen eerder waren al drie doden gevonden. 'De Cintas Largas probeerden alleen hun gebied te verdedigen.'

Brasilia / Brussel

DPA / IPS / Eigen berichtgeving

De indianen van de Cintas Largas-stam ('brede gordel') gaven intussen toe het bloedbad te hebben aangericht. Zij vielen de diamantzoekers of garimpeiro's op 7 april met pijl, boog en vuurwapens aan omdat die hun reservaat, Roosevelt, waren binnengevallen. Slechts enkele garimpeiro's werden bij die aanval gedood, het merendeel zou gevangen genomen zijn en later geëxecuteerd.

Zelf zeggen de illegale diamantzoekers, alles samen een vijfduizendtal in het gebied, dat "minstens vijftig" onder hen zijn gedood. Zo'n negentig collega's worden nog vermist. Een maand geleden hadden de inheemsen nog vijftien diamantzoekers aan de federale politie uitgeleverd. Volgens de Braziliaanse inlichtingendiensten zouden nogal wat illegale diamant- en goudzoekers aan de transnationale georganiseerde misdaad gelieerd zijn. De inheemsen vrezen nu dat de garimpeiro's represailles zullen nemen.

De federale politie had de zoekacties de voorbije dagen moeten staken wegens de overvloedige regenval in het gebied. Vandaag zal vermoedelijk worden voortgezocht. Vooral in de buurt van een plaats die bekendstaat als Grot van de Rust, liggen er mogelijk nog veel lijken.

Mercio Pereira, de voorzitter van de Nationale Stichting voor de Inheemse Bevolking, Funai, betreurt de doden die onder de garimpeiro's zijn gevallen, maar stelt dat de Cintas Largas "hun gebied proberen te verdedigen".

Het conflict tussen garimpeiro's en de plaatselijke indianen in Rondônia, waar zich de grootste diamantmijnen van Brazilië bevinden, sluimerde al lang, maar het bloedbad van begin april is wel het ergste sinds in 1999 nieuwe, erg rijke diamantlagen in de streek werden ontdekt. Volgens Pereira kon de Funai niet optreden omdat haar medewerkers geen politiebevoegdheden hebben die hun zouden toelaten om in dergelijke conflicten tussenbeide te komen. De instelling heeft niet genoeg mensen in dienst om toezicht te houden op alle indianengebieden - die beslaan intussen 12 procent van de totale oppervlakte van Brazilië.

Krachtens de grondwet behoort de rijke ondergrond de Braziliaanse federatie toe. Toch kan er pas na de goedkeuring van een wet in het Congres in reservaatgebieden worden ontgonnen. Om de garimpeiro's uit het Roosevelt-reservaat weg te krijgen is het Nationaal Departement voor Minerale Productie (DNPM) van plan buiten het inheemse territorium aan officiële prospectie te doen. Garimpeiro's zouden daarbij tot reguliere arbeidskrachten worden gerecycleerd. Sinds 2001 organiseerde de Braziliaanse overheid al een viertal grootschalige uitdrijvingsoperaties.

Maar om het overleven van de inheemse bevolkingsgroepen te garanderen volstaan deze maatregelen niet. Maandag nog stonden bijna 200 vertegenwoordigers van 27 Braziliaanse indianengroepen in Brazilië in het parlement aan de klaagmuur, ter gelegenheid van de nationale dag van de inheemse volken. De inheemse Brazilianen herhaalden hun eis om eindelijk de laatste horde te nemen voor de oprichting van het Raposa Sierra del Sol-reservaat in de deelstaat Roraima. Het 1,67 miljoen hectaren grote gebied, waar 15.000 indianen wonen, is al lang precies omlijnd. Sinds 1998 zijn ook alle goedkeuringen binnen van de overheidsinstellingen en rechtbanken die hun zegen moeten geven over de oprichting van een dergelijk reservaat waarin de indianen exclusieve rechten genieten. Alleen de handtekening van de president ontbreekt nog.

Maar president Luiz Inácio Lula Da Silva aarzelt, net zoals zijn voorganger Fernando Henrique Cardoso dat deed. De regering wordt onder druk gezet door de lokale autoriteiten in Roraima en blanke kolonisten die delen van het afgebakende gebied hebben ingepalmd. Onder hen bevinden zich rijstboeren en inwoners van de nabijgelegen garimpeiro-gemeente Uiramután. Lula stuurt aan op onderhandelingen om tot een compromis te komen. De inheemse groepen en zelfs Funai vinden dat de indianen geen vierkante meter moeten prijsgeven van de grond die ze na drie decennia van discussies en rechtszaken toegewezen hebben gekregen.

Volgens Joenia Batista de Carvalho, een inheemse juriste, kan ook de vertraging bij de definitieve erkenning van het Raposa Sierra del Sol-reservaat tot spanningen en geweld leiden. In januari wierpen rijstboeren en een kleine groep plaatselijke indianen die zich aan hun zijde hebben geschaard, in Roraima al wegblokkades op. Ze plunderden ook scholen en gijzelden drie priesters. De actievoerders eisten dat de regering het geplande reservaat in kleinere gebieden zou opdelen en de gronden die bezet zijn door blanke boeren en de inwoners van Uiramután ongemoeid zou laten. (LD / MR)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234