Donderdag 18/08/2022

Breivik wou iedereen op eiland vermoorden

null Beeld AP
Beeld AP

Met zijn aanslagen bracht hij een heel land aan het wankelen, maar dat was niet genoeg voor Anders Behring Breivik. Deze namiddag zei hij dat hij graag nog veel meer mensen had gedood. Zevenenzeventig doden waren blijkbaar niet voldoende. Breivik staat terecht wegens terrorisme en moord met voorbedachte rade.

De Noorse massamoordenaar wilde eigenlijk de meer dan 560 mensen op het fjordeneiland Utoya ombrengen. "Mijn doel was niet om 69 mensen te doden, maar om ze allemaal te doden", zei Breivik voor de rechtbank in Oslo. Hij had vorige zomer ook het volledige Noorse kabinet van kant willen maken. Daarom was hij over het resultaat van de bomaanslag op de regeringswijk in Oslo, waarbij acht mensen stierven, erg ontgoocheld.

Bovendien wilde de 33-jarige terrorist voor de lopende camera de vroegere regeringsleidster Gro Harlem Brundtland onthoofden. "Het primaire doel was de hele regering te doden, met inbegrip van het staatshoofd", zei hij op kalme toon over zijn verwachtingen van de bomexplosie. "De criteria voor een gelukte aanslag waren dat minstens de eerste zuilen van het regeringsgebouw zouden instorten en twaalf mensen het leven zouden laten". Ideaal zou geweest zijn dat het hele gebouw was ingestort, meende hij.

Breivik, die duidelijk beheerster overkwam dan daags voordien, zei dat hij er niet had op gerekend de bomaanslag te zullen overleven. "Ik had mezelf minder dan vijf procent gegeven".

Oorspronkelijk had Breivik naar eigen zeggen nog verschillende andere terreurdoelwitten geviseerd, waaronder het hoofdkwartier van de Arbeiderspartij, het parlementsgebouw en het koninklijk paleis. Hij had die doelen verworpen, omdat hij niet meer dan één bom kon maken. Een schietpartij op de internationale journalistenconferentie Skup had hij uit tijdsnood niet gedaan. Het vakantiekamp van de sociaaldemocratische jeugd op Utoya was het eerste het beste doel geweest.

Op Utoya was het hoofddoel de voormalige sociaaldemocratische premier Brundtland geweest, die hij voor de lopende camera wilde onthoofden, zei Breivik. Maar ze was al vertrokken, toen Breivik het eiland bereikte. Hij had er op gerekend dat de meeste bezoekers op Utoya ouder dan 18 jaar waren. Hij wilde geen minderjarigen doden. De jongeren hadden zich echter omgedraaid waardoor hij hun gezichten niet kon zien en hun leeftijd niet kon inschatten. Hij had zich voorgenomen hen met zijn wapens het water in te drijven, waar ze dan zouden verdrinken.

Met computerspellen en oefeningen op de schietstand bereidde Breivik zich naar eigen zeggen nauwgezet voor op de bloedbaden. Zijn wapens gaf hij namen uit de Noorse mythologie. "Mijn (halfautomatisch) geweer is genoemd naar Gungnir, de magische speer van de god Odin die altijd terugkeert eens geworpen, en mijn Glock (een halfautomatisch pistool) naar Mjolnir, de hamer van de oorlogsgod Thor", zei de 33-jarige massamoordenaar donderdagvoormiddag.

Voor het eerst deed Breivik aan het begin van de procesdag afstand van zijn extreemrechtse groet met uitgestrekte arm en gebalde vuist. Nabestaanden van de slachtoffers hadden daar woensdagavond klacht over ingediend. Tijdens het verhoor zei hij dat hij een heel jaar had vrijgenomen om het computerspel "World of Warcraft" te spelen. "Dat was echter louter tijdverdrijf, een hobby, en had niets te doen met 22 juli", benadrukte hij.

Tegelijkertijd gaf hij toe dat hij niet achter alle uitspraken staat van zijn 1.500 pagina's tellend manifest. Hij was nog niet helemaal klaar met het document, het was enkel een ontwerp. Op de vraag van openbaar aanklaagster Inga Bejer Engh, of hij met alles akkoord gaat wat in het handboek staat, antwoordde Breivik met "Neen". "U hebt 77 mensen gedood, zonder zeker te zijn over wat in het manifest stond?", vroeg Engh vol ongeloof. Breivik benadrukte dat hij met het meeste wel instemt, maar bij het schrijven ervan rekening moest houden met andere militante nationalisten. Kort voor de terreuraanslagen had Breivik het manifest met de naam "2083 - Een Europese vrijheidsverklaring" per e-mail naar een duizendtal adressen verstuurd.

undefined

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234