Vrijdag 21/01/2022

Nieuws

Britse regering neemt stappen tegen censuur op universiteiten

Brits politicus Nigel Farage. Beeld EPA
Brits politicus Nigel Farage.Beeld EPA

De Britse regering heeft maatregelen aangekondigd om de vrijheid van meningsuiting aan universiteiten te waarborgen. Met een wetsvoorstel wil ze voorkomen dat academici hun baan verliezen omdat ze controversiële standpunten zouden innemen.

Belga

Het fenomeen maakt al enkele jaren opgang en heeft een naam: ‘cancel culture’ of cancelcultuur. Meestal gaat het om bekende mensen die uitgesloten worden van het publiek debat nadat ze een ‘onaanvaardbare’ mening hebben geuit. Dat gebeurt vaak na een storm van kritiek op sociale media.

Onder meer het populistische brexitkopstuk Nigel Farage kreeg al eens zo'n storm over zich heen, net als de conservatieve filosoof Roger Scruton. Die laatste werd in april 2019 beschuldigd van islamofobie en antisemitisme na een controversieel interview. Achteraf bleek uit de originele transcriptie van dat interview echter dat zijn uitspraken uit de context waren gerukt en verkeerd waren voorgesteld.

Transfobie

Ook BBC-journaliste Jenni Murray ondervond de impact van de cancelcultuur. Zij werd beschuldigd van transfobie nadat ze in maart 2017 een artikel schreef over transvrouwen in The Sunday Times. De titel was ‘Wees trans, wees trots, maar noem jezelf geen ‘echte vrouw’.’ Murray zou een lezing geven aan de universiteit van Oxford, maar die werd na alle heisa geannuleerd.

Journaliste Jenni Murray. Beeld
Journaliste Jenni Murray.

En dat gebeurt dus wel vaker aan universiteiten. Professoren worden geviseerd en sprekers met controversiële standpunten niet langer uitgenodigd onder druk van een deel van de studenten. Het fenomeen doet de discussie rond de vrijheid van meningsuiting oplaaien en niet alleen in het Verenigd Koninkrijk.

De Britse regering wil nu met een wetsvoorstel een soort “beschermer van de vrijheid van meningsuiting” aanstellen. Die zou zaken onderzoeken waarbij de vrijheid van meningsuiting mogelijk is geschonden. Verder zouden academici die hun baan zijn kwijtgeraakt, de mogelijkheid krijgen een schadevergoeding te eisen.

Verlammende effect

“Ik maak me grote zorgen over het verlammende effect op campussen door onaanvaardbare censuur en het monddood maken van mensen”, zei de Britse minister van Onderwijs Gavin Williamson dinsdag. “We moeten de vrijheid van meningsuiting in het hoger onderwijs versterken door de bestaande wettelijke verplichtingen aan te scherpen en ervoor te zorgen dat er streng wordt opgetreden wanneer er schendingen plaatsvinden.”

Het voorstel wordt toegejuicht door een groep onderzoekers in het conservatieve dagblad The Times. “In de afgelopen jaren zijn te veel academici gemarginaliseerd omdat zij onorthodoxe standpunten hebben over kwesties als gender, brexit en de erfenis van het Britse imperium”, aldus de open brief. “Universiteiten stellen de ‘emotionele veiligheid’ van studenten vaak boven de vrijheid om onderzoek te doen”, vervolgen ze.

Tegenstanders

Tegenstanders van het regeringsvoorstel vinden de heisa rond de ‘cancel culture’ overroepen. Volgens een recente studie werd maar 0,06 procent van de conferenties en evenementen aan Britse universiteiten onderbroken of afgelast vanwege de mening van de sprekers. “De grootste bedreiging voor de vrijheid van meningsuiting komt niet van het personeel of de studenten of van de zogenaamde ‘cancelcultuur’, maar van pogingen van de regering om te controleren wat wel en wat niet op de campus mag worden gezegd”, bekritiseerde Jo Grady, algemeen secretaris van de Universities and Colleges Union, het voorstel.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234