Woensdag 10/08/2022

Britse traumacentra: waar seksueel misbruik serieus wordt genomen

Een plek waar slachtoffers van seksueel misbruik de klok rond hun verhaal kunnen doen, van top tot teen onderzocht worden om forensisch bewijs te verzamelen en waar ze terechtkunnen voor therapie: het traumacentrum dat de slachtoffervereniging Incest Misbruik Limburg bepleitte in de bijzondere parlementaire commissie Misbruik, is geen fictie. Verspreid over Engeland en Wales bevinden zich 29 Sexual Assault Referral Centres (SARC).

Alsof ze al jaren klaarstonden met hun verlanglijstje, zo kwamen de aanbevelingen van Incest Misbruik Limburg vorige week eruit gegulpt in de commissie Misbruik. Arts Suzanne Van Maelderen en welzijnswerker Marleen Achtergaele vroegen de oprichting van een traumacentrum waar misbruikslachtoffers ‘24 uur op 24, 7 dagen op 7’ aangifte kunnen doen. ‘Negen op de tien klachten over misbruik worden geseponeerd door de procureur’, zei Van Maelderen. ‘Als de dader niet bekent, draait het dossier snel vierkant. Weinig mensen weten dat je klacht met burgerlijke partijstelling kunt indienen bij de onderzoeksrechter, waardoor het gerecht verplicht is de feiten te onderzoeken.’

Om het aantal veroordelingen van verkrachters op te trekken, is het volgens Van Maelderen belangrijk dat snel afdoende bewijs wordt verzameld. ‘Dat kan het best in een traumacentrum, met ervaren en speciaal gevormde dokters en deskundigen.’ ‘Die aanpak werpt inderdaad zijn vruchten af’, bevestigt klinisch directeur Catherine White van het SARC in Manchester. ‘Sinds wij er zijn, worden in en rond Manchester meer verkrachters veroordeeld.’

Toch is het traumacentrum er in de eerste plaats om slachtoffers weer vertrouwen te geven, benadrukt White. ‘Wie misbruikt is, wordt getekend door schuld en schaamte. Ik zeg niet dat het door ons makkelijker wordt erover te praten, maar onze specialisten zijn wel wat gewoon.’

Het is trouwens niet aan dokters om het bewijs voor een verkrachting te leveren, vindt White. ‘Wij documenteren gewoon alles wat we vinden. Slachtoffers van een verkrachting hebben meestal geen wonden, maar dat wordt wel altijd verwacht. Ik ben nu rechters aan het opleiden en probeer hen ervan te overtuigen geen zaken te seponeren als er geen bewijs is. Vaak is een verkrachtingszaak een kwestie van woord tegen woord. Met ons werk proberen we de stem van het slachtoffer luider te laten klinken.’

Het SARC in Manchester, het oudste in Engeland en Wales, viert volgend jaar zijn 25ste verjaardag. Het centrum is ondergebracht in het Saint Mary’s ziekenhuis en werd in 2005 ook opengesteld voor kinderen. Dat was nodig: van de 1.000 zaken die het binnenkrijgt, gaan er 400 over misbruikte kinderen. Al blijft de piek liggen tussen 16- en 24-jarige meisjes.

‘Wij behandelen slachtoffers als patiënten’, legt White uit. ‘Het is een heel verschil om naar een politiekantoor te gaan waar je tegen iemand achter glas moet zeggen dat je verkracht bent. Hier zal niemand aan je verklaringen twijfelen of vragen waarom het is gebeurd.’

Om het stigma niet te vergroten ontbreekt elke verwijzing naar het centrum op de deuren van de ziekenhuisafdeling. ‘Slachtoffers komen binnen langs een discrete zij-ingang. Zo hoeven ze niet door het ziekenhuis terwijl iedereen ziet waar ze naartoe gaan.’

Het grootste deel van de slachtoffers, zo’n 75 procent, wordt naar een SARC verwezen door de politie. Amper 15 procent komt op eigen initiatief aankloppen. ‘Niet iedereen is zeker of ze een klacht willen indienen’, zegt White, ‘maar zelfs in zo’n geval bieden wij exact dezelfde dienstverlening aan. Bewijzen, in het beste geval spermasporen op kleding, worden 7 jaar in onze diepvriezer bewaard. Het kan dat het slachtoffer toch nog beslist om naar de politie te gaan.’

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234