Donderdag 29/09/2022

Brussels hof van assisen verzuipt

Tot midden 2013 is de agenda van het Brusselse assisenhof volgepropt met zaken. 'Er kan echt niets meer bij', zucht magistraat Johan Boon. Minstens drie assisenklanten moesten al worden vrijgelaten omdat hun zaak niet binnen een redelijke termijn kan voorkomen. Het tekort aan raadsheren wringt.

Alarmkreet van Antoon Boyen, eerste voorzitter van het Brusselse hof van beroep, in september 2010 in deze krant: "Wij hebben te weinig magistraten". Resultaat negen maanden later: vijf kamers van het hof zijn niet met de vereiste drie maar met twee raadsheren samengesteld, dossiers lopen achterstand op en de rol - de lijst met zaken - raakt overbezet.

De malaise schemert vooral door in het assisenhof. Sinds begin dit jaar moesten al zeker drie beschuldigden worden vrijgelaten omdat ze te lang in voorhechtenis zaten in afwachting van hun proces. Onder hen Serge D., die zich moet verantwoorden voor een brutale bendemoord in de zomer van 2008.

Vijf man extra

"Het is de processie van Echternach", zegt Johan Boon, magistraat bij het hof van beroep en voornamelijk belast met civiele zaken. "Voor elke zitting die we afsluiten komen er twee bij. Er is al geopperd om verschillende assisenzaken gelijktijdig te laten plaatsvinden, maar logistiek gezien gaat dat niet. Je moet een aparte beraadslagingskamer hebben waar de jury zich kan terugtrekken, plus een apart toilet. Dan komt maar één zittingzaal in aanmerking: de assisenzaal zelf."

De hervormde assisenwet, met een beperktere getuigenlijst en meer zaken die naar de correctionele rechtbank kunnen worden doorgeschoven, heeft geen soelaas gebracht in Brussel. "Getuigen oproepen gebeurt vooral door advocaten, en onze raadsheren willen daar niemand in benadelen", zegt Boon. "Bovendien moeten er tegenwoordig twee dagen zitten tussen de samenstelling van de jury en het begin van de zaak, zodat de jury op tijd kan worden ingelicht over haar verantwoordelijkheden. Vroeger begon een assisenzaak op maandag, nu wordt de woensdag voordien de jury samengesteld en staat de zaal tot vrijdag leeg."

Maar Boon wil er niet flauw over doen: het is vooral het gebrek aan raadsheren dat de boel in Brussel mank doet lopen. "We hebben dringend vijf extra mankrachten nodig. En rechter Schuurmans (van de Fortiszaak, SS), hoe lang is die al afwezig? Zij doet dan wel geen strafzaken, maar sommige van haar collega's wel. Die zouden we kunnen vrijstellen voor het assisenhof, maar ook in de correctionele kamers moet het nog een beetje leefbaar blijven."

Bovendien zorgen onnodige belastingen, zoals de assisenzaak over de moord op juwelier Eddy Sabbe uit Lede, voor ergernis. "Die zaak had eigenlijk in Gent behandeld moeten worden", legt Boon uit. "Maar omdat de verdachte Franstalig is, werd het dossier naar Brussel overgeheveld. Daar bestaan regels voor: in iedere zaak zijn er territoriale aanknopingspunten, hier was dat Brussel. Maar pakweg Aarlen was inderdaad beter geweest, ja."

Noodkreet

Ook Antwerpen had vroeger last van achterstand, maar die is intussen helemaal weggewerkt, zegt raadsheer Nico Snelders. "Wij hebben permanent twee magistraten ter beschikking die alleen maar assisenzaken doen. In 2009 draaiden zij samen negentien zaken; veertien in Antwerpen en vijf in Limburg. Het is ooit anders geweest, maar alle dossiers komen nu binnen een redelijke termijn voor de rechter."

Brussel heeft eveneens twee raadsheren die alleen maar assisen doen, zegt Boon. "Twee Franstalige rechters, zowel voor Brussel als voor Nijvel. En er is ook één Nederlandstalige die in Leuven zetelt. Daar zijn zeker niet elke week assisenzaken, maar de vrouw neemt er ook Brussel bij. Voor de rest heeft ze ook nog haar werk in de correctionele kamer."

Antoon Boyen klaagde zijn nood gisteren in de commissie Justitie van de Senaat. Zelfs Ghislain Londers, eerste voorzitter van het Hof van Cassatie, kwam naar het parlement om de noodkreet kracht bij te zetten. Ontslagnemend minister van Justitie Stefaan De Clerck (CD&V) liet verstaan dat hij zich pas uitspreekt over de noden van de zittende magistratuur na een "objectieve werklastmeting".

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234