Woensdag 28/09/2022

Buiten het bereik van kinderen houden

Een schattig blond meisje in een roze retro-outfit met een sigaret in de hand, een jongetje dat uitdagend van een sigaar lurkt en een diva van zes die uitdagend met een cigarillo poseert: de tentoonstelling Smoking Kids van fotografe Frieke Janssens toont mooie foto's van een lelijke verslaving. Niet dat haar kindmodellen - de jongste was vier, de oudste negen - echt rookten. Hun 'rookgerief' bestond uit kaarsen, wierrookstokjes en in papier gewikkelde gemalen kaas.

Maar is de illusie op zich al niet choquerend? "Dat is zeker de bedoeling niet", zegt Janssens, die zelf op 1 januari haar laatste sigaret doofde. "Ik wil de mensen doen nadenken over wat roken in het verleden is geweest en wat het in de toekomst zal zijn. Als ik met volwassen modellen had gewerkt, was het roken als handeling niet uit de verf gekomen. Kinderen met sigaretten in de hand, creëren een bevreemdend beeld en tonen hoe absurd roken in wezen is. Ik kwam op het idee na het zien van een YouTube-filmpje van een tweejarige Indonesische jongen die veertig sigaretten per dag rookt. Dat was zo'n surrealistisch beeld dat het in mijn hoofd bleef spoken."

De expo opende aan de vooravond van het rookverbod, maar dat is volgens de fotografe, die eerder opviel met haar fotoreeks van dronken mensen op de achterbank van een auto, louter "gelukkig toeval". "Ik neem geen stelling in. Je kan deze foto's zien als een pleidooi voor, maar ook als een pleidooi tegen. Want: behandel je rokers niet als kinderen als je hen verbiedt te roken op café? Ik speel met tegenstellingen. Zo heb ik deze foto's bewust zo esthetisch mogelijk gemaakt. Het was me al langer opgevallen dat het roken op foto een grote visuele kracht heeft. En tegelijk is het zo'n vieze gewoonte."

De ronde kaders, de retropakjes: de foto's ademen ook een onmiskenbaar nostalgische sfeer. "Ik associeer roken ook met een zekere nostalgie", zegt Janssens. "De sfeer op de Trivial Pursuit-avondjes op het kot waar iedereen een sigaret in de hand had, de idee dat mensen vroeger mochten roken op vliegtuigen, de kettingrokers in de geweldige tv-reeks MadMen: noem het een zekere vorm van vrijheid die verloren is gegaan. Roken is retro geworden."

Smoking Kids, nog tot en met 30 juli in Galerie Ingrid Deuss, Provinciestraat 11, Antwerpen. Alle info: www.frieke.com en www.ingriddeuss.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234