Donderdag 18/08/2022

Bulgaren koelen woede over corruptie op Roma

In Bulgaarse steden zijn honderden mensen slaags geraakt met de oproerpolitie toen ze Romawijken wilden aanvallen. Aanleiding is een conflict tussen dorpelingen en een Romaclanleider, die ze beschuldigen van een huurmoord. Extreemrechtse groepen buiten de frustraties over de falende justitie uit om op te roepen tot de pogroms.

De onrust brak afgelopen weekend uit in het dorp Katunitsa, niet ver van de stad Plovdiv. De lokale bewoners beschuldigden Romaclanleider Kiril Rashkov een huurmoordenaar ingeschakeld te hebben om de 19-jarige Angel Petrov om te brengen, die vrijdag met een minibus doelbewust werd doodgereden. Petrov was eerder bedreigd. Twee van Rashkovs woningen en zijn wagens werden zaterdagnacht in brand gestoken. Rashkov moest onder politiebescherming vluchten.

Rashkov (69), onder Bulgaarse Roma bekend als 'Tsaar Kiro', werd door de dorpelingen al langer beschuldigd van maffiapraktijken, maar ontsnapt volgens aan gerechtelijke vervolging omdat hij politieke bescherming zou genieten. Daarom namen ze het recht in eigen handen.

Op sociale netwerken kregen ze meteen steunbetuigingen. Maar de oproepen om te gaan betogen "voor gerechtigheid" werden al snel slogans om te betogen "tegen de Roma". Zowel in de hoofdstad Sofia, Plovdiv en de Zwarte Zeekuststad Varna probeerden honderden oproerkraaiers Romawijken binnen te dringen. In Sofia en Plovdiv kwam het maandagavond tot zware rellen met de oproerpolitie, die meer dan honderd arrestaties verrichtte. De amokmakers bleken vooral tieners en voetbalhooligans te zijn.

Dubbele standaard

Volgens lokale commentatoren zijn de betogingen het gevolg van frustraties over het falende rechtssysteem in Bulgarije, de op een na corruptste EU-lidstaat, waar de georganiseerde misdaad welig tiert.

"De oorzaak van dit conflict is de dubbele standaard die gehanteerd wordt voor de onaantastbare vertegenwoordigers van de oligarchie en de criminele onderwereld", verklaarde sociaal antropoloog Haralan Alexandrov aan de Bulgaarse krant 24 Uur. "Een woeste menigte die het recht in eigen handen neemt staat gelijk aan een lynchpartij, en dat is typisch voor gebieden waar het recht en de justitie niet functioneren."

Dzavit Berisa van de belangenorganisatie European Roma Rights Centre (ERRC) treedt hem bij. "De dood van de jongeman moet onderzocht worden en het recht moet geschieden", zegt hij vanuit Boedapest aan De Morgen. "We begrijpen de frustraties van de lokale bewoners. Maar we begrijpen niet waarom ze zich richten tegen de volledige Romagemeenschap. Als ze klachten hebben over het vervolgingsbeleid van de Bulgaarse justitie moeten ze tegen de regering betogen. Zich tegen alle Roma keren is de verkeerde aanpak."

Pas gisteren beloofde de Bulgaarse premier Boyko Borisov een gerechtelijk onderzoek. Drie brandstichters werden opgepakt, maar ook 'Tsaar Kiro' wordt vervolgd omdat hij geen belastingen zou hebben betaald op zijn (deels vernielde) vastgoed.

Borisov maande de betogers wel aan tot kalmte. "Zij die geloven dat Roma tot zeep moeten worden verwerkt en Turken verjaagd moeten worden uit Bulgarije moeten politieke verantwoordelijkheid opnemen. Etnische vrede is de enige manier om de welvaart van het land te garanderen. Elke andere stap zal ons doen falen en isoleren."

ERRC-analist Berisa vermoedt dat extreemrechtse partijen en groeperingen het geweld hebben gevoed. "Op 23 oktober zijn er presidentsverkiezingen in Bulgarije, en net zoals in Hongarije, Tsjechië en Slowakije zien we dat minderheden als Roma in hun campagnes opgevoerd worden als zondebok voor andere problemen."

In werkelijkheid bengelen de Roma dikwijls onderaan op de maatschappelijke ladder. In Bulgarije maken ze 4,9 procent uit van een bevolking van 7,4 miljoen, maar vormen ze de armste minderheidsgroep. "Ons structurele probleem is net dat we geen gelijke rechten hebben", zegt Berisa. "In Hongarije moeten onze kinderen nog altijd naar gesegregeerde scholen gaan. In Bulgarije werden de scholen gedesegregeerd, maar in de hoofden van de mensen zijn Roma nog altijd tweederangsburgers."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234