Maandag 16/05/2022

Cameron: brexit kan tot oorlog in Europa leiden

Binnen de Britse Conservatieve Partij gaat het hard tegen hard in de brexit-strijd. Premier Cameron waarschuwde dat de vrede en veiligheid in gevaar zijn bij een uittreding uit de EU. Partijgenoot én tegenstander Boris Johnson sloeg meteen terug.

'Don't mention the war!' leert de beroemde wijsheid uit Fawlty Towers. Maar David Cameron kon het niet laten. Wijzend op eerdere ervaringen op het vasteland, zinspeelde de Britse premier er maandag op dat een brexit kan leiden tot een nieuwe oorlog in Europa. Het duurde niet lang eer rivaal Boris Johnson dit tot baarlijke nonsens verklaarde ("ik denk niet dat bij een brexit de Derde Wereldoorlog uitbreekt") om vervolgens in het Duits een paar regels uit Ode an die Freude te reciteren, het officiële volkslied van de EU. Johnson zette vraagtekens bij de geloofwaardigheid van zijn oud-studiegenoot: als hij dit werkelijk denkt, hoe serieus was dan Camerons dreigement om uit de EU te stappen?

Na zijn landgenoten wekenlang sombere brexit-statistieken te hebben voorgehouden, besloot Cameron - die politiek, filosofie en economie heeft gestudeerd - een geschiedenisles te geven in het British Museum, voor een gehoor van gelijkgestemde diplomaten. Cameron, die het podium deelde met Labours voormalige minister van Buitenlandse Zaken David Miliband, waarschuwde dat Brits isolationisme in het verleden averechts heeft gewerkt en dat met een Britse uittrede de klok wordt teruggezet naar een tijd van nationalisme. Onrust op het vasteland zou het gevolg zijn, waarbij de Britten ongetwijfeld betrokken zullen raken.

De Historikerstreit zonder historici werd voortgezet door de classicus Johnson, het gezicht van het brexit-kamp. Hij vroeg zich retorisch af of Cameron zelf geloofde in zijn woorden, om er vervolgens op te wijzen dat niet de EU maar de NAVO de vrede heeft bewaakt op het continent. Vervolgens leverde hij kritiek op de buitenlandpolitiek van Brussel: "Als je een voorbeeld wil van lukrake Europese besluitvorming op buitenlands gebied, hoef je alleen maar naar Oekraïne te kijken", aldus Johnson, die Russische voorvaderen heeft. Hij kreeg meteen het verwijt een aanhanger van Vladimir Poetin te zijn.

Bevrijdingsbeweging

Ten overvloede wees Johnson erop dat de Britten niet Europa achter zich laten, maar slechts de EU. Het verwijt een Little Englander te zijn, verwierp hij. "Als hoofdredacteur van The Spectator en burgemeester van Londen heb ik het doceren van moderne Europese talen proberen te bevorderen. Het bestuderen van de bronnen van de Europese cultuur in het oude Griekenland en Rome is mijn lust en mijn leven. Ik vind het beledigend en simpelweg imbeciel om van mensen te horen dat ik behoor tot een kleine groep bekrompen xenofoben."

Provocerend omschreef Johnson brexiteers als aanvoerders van een soort pan-Europese bevrijdingsbeweging. "Ik ben bang dat de EU, met alle hoogstaande idealen waarmee het begon, nu het ancien régime vertegenwoordigt."

De toespraak van Cameron kreeg kritiek omdat steeds duidelijker wordt dat het verlaten van de EU nooit serieus een optie voor hem was. Ook inhoudelijk bleek er een ander mis te zijn, zo schreef de commentator Simon Jenkins in The Guardian. Hij toonde aan dat de Engelsen, vaak met succes, afstand hebben gehouden tot het vasteland.

Eén oorlog veroorzaakt Brexit in ieder geval wel: een burgeroorlog binnen de Conservatieve Partij met Dave en Boris als de twee veldmaarschalken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234