Maandag 03/10/2022

Canvas zendt HBO-reeks over Praagse Lente uit

Vanaf dinsdag trakteert Canvas kijkers op het eerste geesteskind van HBO Europe: de miniserie Burning Bush. De reeks vertelt in drie afleveringen over de Praagse Lente in Tsjecho-Slowakije en begint bij Jan Palach, de student die zichzelf in brand stak om de bezetting van zijn land aan te klagen.

Op 16 januari 1969 overgiet de 21-jarige student Jan Palach zichzelf met benzine op het Wenceslas-plein in Praag. De jongeman steekt zichzelf in brand en laat in een afscheidsbrief weten dat zijn zelfmoord een protestactie is. Palach klaagt de bezetting van Tsjecho-Slowakije door de Sovjet-Unie aan, die een jaar eerder begonnen was. De Sovjet Unie viel Palachs land binnen om zo de liberale hervormingen van politiek leider Alexander Dubcek te verpletteren.

De Praagse Lente is in volle bloei en de regering probeert Palachs dood onder de mat te vegen als een ongeluk. Zijn dramatische actie wekt echter de woede op van studentenverenigingen, en negen anderen volgen in de loop van de Praagse Lente Palachs dramatische voorbeeld.

In Tsjechië zelf besteedden auteurs en cineasten tot nog toe weinig aandacht aan deze vrij recente geschiedenis. Maar de zender HBO maakte vorig jaar een driedelige miniserie over de Praagse Lente: Burning Bush. De reeks is het eerste geesteskind van HBO Europe, een zender die zich richt op elf veelal Oost-Europese landen.

Nieuwe kijk

De zelfmoord van Palach vormt het vertrekpunt van Burning Bush, maar de hoofdrol is echter weg gelegd voor Dagmar Burešová. Deze advocate vertegenwoordigt de ouders van Palach, die niet willen dat de overheid en de pers zijn politieke statement als een ongeluk afdoen.

Regisseuse Agnieszka Holland, nu 64, maakte de Praagse Lente zelf mee als student. "Ik was een twintiger", blikt ze in een interview met Variety terug. "Het was de eerste belangrijke politieke gebeurtenis in mijn leven. Het heeft me ook gevormd in de toekomst. Mijn kijk op de maatschappij en mensen was anders na de Praagse Lente."

Holland regisseerde sindsdien een indrukwekkend palmares bij elkaar. Onder haar naam staan een paar afleveringen van de topreeks The Wire, enkele episodes van Cold Case en de Deense reeks The Killing. De cineaste was naar eigen zeggen verheugd dat ze voor deze serie terug kon gaan naar haar eigen verleden.

"Deze reeks geeft jonge Tsjechen de kans om terug te kijken naar het verleden van hun land en hun eigen identiteit te onderzoeken", zegt ze. "Burning Bush daagt hen uit om na te denken over de impact die de daad van Palach had op hun eigen voorgeschiedenis."

De regisseuse zegt dat dit de eerste dramareeks is die een portret schets van de post-stalinistische maatschappij in haar land. "Het communisme was een van de grootste trauma's van de twintigste eeuw. 99 procent van de bevolking werd door het regime onderdrukt of nam actief deel aan het communisme. Na de val van het IJzeren Gordijn wou niemand nog iets mee te maken hebben met die ideologie, men probeerde te vergeten. Daarom neigt de Tsjechische cultuur vaak naar escapisme. Boeken en films vermijden die periode vaak of schetsen er een nostalgisch beeld van. Burning Bush roept vragen op."

Canvas zendt Burning Bush vanaf dinsdag uit om 21.10 uur.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234