Maandag 24/01/2022

Chroniqueur van de Amerikaanse voorstad schreef ettelijke bestsellers en verzamelde prestigieuze prijzen

John Updike (76) legt voorgoed de pen neer

De Amerikaanse romanschrijver John Updike is gisteren op 76-jarige leeftijd aan longkanker overleden. Updike, een even erudiete als gevatte chroniqueur van het leven in de Amerikaanse voorsteden, publiceerde meer dan vijftig boeken. Hij haalde tijdens zijn lange carrière zowat alle prestigieuze literaire prijzen binnen, waaronder twee Pulitzers.

Door Dirk Steenhaut

BEVERLY FARMS l John Updike gold in de VS als een van de veelzijdigste en meest gerespecteerde auteurs van na de Tweede Wereldoorlog.

Behalve romans publiceerde hij korte verhalen, poëzie, een enkel toneelstuk, de autobiografie Self-Consiousness en een essay over honkballegende Ted Williams. Veel van zijn letterkundige kritieken verschenen in gezaghebbende tijdschriften zoals The New Yorker en The New York Review of Books.

Updike, in 1932 geboren in Reading (Pennsylvania) was een van de weinige auteurs die regelmatig een bestseller kon afscheiden zonder dat het literaire niveau van zijn werk er zichtbaar onder leed. Tot zijn bekendste boeken behoren de vierdelige, veelvuldig gelauwerde cyclus over de kleinsteedse atleet Harry 'Rabbit' Angstrom (Rabbit Run, Rabbit Redux, Rabbit is Rich en Rabbit at Rest) en een trilogie over zijn alter ego, de rokkenjagende joodse schrijver Henry Bech (Bech: a Book, Bech is Back en Bech at Bay), verschenen tussen 1970 en 1998. De romans The Centaur (1963), Couples (1968), The Coup (1978) en Roger's Version (1986) werden overheerst door zijn geliefkoosde thema: de Amerikaanse obsessie met seks, huwelijk, overspel en echtscheiding. De roman The Witches of Eastwick (1984), een buitenbeentje in zijn oeuvre, zou later worden verfilmd.

Trefzeker engagement

Veel van Updikes verhalen zoomen in op de spirituele en morele angsten van de protestantse middenklasse, maar geven evenzeer blijk van een trefzeker maatschappelijk engagement. Zo schetste de schrijver de verwarring van zijn generatie omtrent de burgerrechtenbeweging, het feminisme en de oorlog in Vietnam. Dat kon echter niet beletten dat hij door sommigen, onder wie Norman Mailer, voor vrouwenhater, racist en vazal van het establishment werd gescholden.

Updike leerde veel over het kleinsteedse leven door zelf in een Amerikaanse suburbia te gaan wonen. In 1957 verliet hij New York, de smeltkroes met haar 'cultureel gerommel' en ging in Ipswich wonen, een vijftigtal kilometer ten noorden van Boston.

John Updike studeerde Engels aan de universiteit van Harvard, waar hij bijdragen schreef voor het satirische Harvard Lampoon Magazine. Vervolgens trok hij naar het Engelse Oxford, om er aan The Ruskin School of Drawing and Fine Art een grafische opleiding te volgen. Bij het begin van zijn schrijversloopbaan uitte Updike het voornemen minstens één boek per jaar te willen publiceren en hij hield woord. Zelfs met het ouder worden namen zijn productiviteit en vindingrijkheid niet af. Zijn werk wordt als een voorbode van het postmodernisme beschouwd en geprezen om zijn vloeiende, poëtische stijl.

Met In Brazil (1994) actualiseerde hij het mythische verhaal van Tristan en Isolde, In the Beauty of the Lilies (1996) was een familiesaga waarin religie en entertainment elkaar voor de voeten liepen en in Toward the End of Time (1997) waagde de auteur zich zelfs aan sciencefiction. Zijn laatste en tweëntwintigste roman Terrorist, verscheen in de zomer van 2006 en was het portret van een achttienjarige moslimextremist in New Jersey.

Zijn beste korte verhalen uit de periode 1953-1975, gebundeld in 2003, werden bekroond met een PEN/Faulkner Award. Behalve een Rea Award kreeg hij ook twee Pulitzers voor fictie en twee National Book Awards. De Nobelprijs kreeg hij zelf niet, maar hij zorgde er wel voor dat zijn fictieve personage Henry Bech de begeerde en prestigieuze literaire onderscheiding in 1999 toegekend kreeg. Updike was twee keer getrouwd en laat vier kinderen na.

Updikes verhalen wisten haarfijn de angsten van de Amerikaanse middenklasse

te vatten

n De uiterst productieve John Updike was een van de weinige auteurs die regelmatig bestsellers schreef zonder dat het literaire niveau van zijn werk eronder leed. Befaamd was zijn cyclus over de kleinsteedse atleet Harry 'Rabbit' Angstrom.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234