Dinsdag 27/09/2022

DAAN

De boekenweek wordt jaarlijks afgetrapt met het Boekenbal in de Amsterdamse Stadsschouwburg, een avond waarop wordt gepoogd alle verloren grandeur die we ooit, lang geleden associeerden met schrijvers, voor even te imiteren.

In werkelijkheid is het een veredeld bedrijfsfeest, waartijdens een strikte en onverbiddelijke hiërarchie geldt; wanneer niemand je aanspreekt, word je niet belangrijk genoeg geacht. Mensen praten met elkaar terwijl ze ondertussen schielijk rondkijken of ergens misschien interessanter gezelschap loopt. De code van het bal gebiedt dat niemand, niemand, het over boeken, mooie passages, baldadige plannen of dergelijke sentimentele zaken heeft. Het gaat om verkoopcijfers, rokjes, drank, hoe slecht de dj toch weer is, contracten, roddels.

Ik herinner me debutant Murat Isik, die ik op het bal van 2014 tweemaal tegenkwam; van tevoren en achteraf. Van tevoren stelde hij zich aan me voor, vrolijk en vereerd te zijn uitgenodigd. (Vooral dit laatste ontroerde me zeer.) Na afloop, bij de garderobe, tikte ik hem op de schouder. Hij oogde ronduit verslagen.

"Wat is er toch, Murat Isik?", vroeg ik. Hij haalde zijn schouders op: "Ik had gewoon meer auteurs verwacht. Ja, meer auteurs."

Het woord had zo'n verheven klank; een debutant die zijn bewondering verliest, er is weinig droeviger dan dat. Ik wilde hem troosten, maar kwam niet verder dan: "Zolang jij en ik er maar zijn, Murat Isik."

De les, die elk jaar weer geleerd wordt: als je van lezen en schrijven houdt, kom niet naar het bal.

Het duurde enkele dagen - hectische dagen, meerdere optredens per dag, in Vlaanderen en Nederland, tussendoor bijslapen in trein en hotel, voedselvergiftiging oplopend in Almelo, opstaan en weer doorgaan - eer ik mijn geloof terugvond. Het was in een boekhandel in Amsterdam-West, de zogeheten 'Nieuwe Boekhandel'. Een middag lang was ik, bij wijze van stunt, boekverkoper.

Hoewel het een doordeweekse dag was, had de winkel veel klanten, en kende ik dientengevolge weinig rust. Kleine jongetjes die het maar wat raar vonden dat een echte schrijver boeken verkocht (was het natuurlijk ook), oude dametjes die giechelden, en vooral: veel jonge mannen en vrouwen, in de kracht van hun leven, die nergens zo naar uitkeken als naar een nieuw boek.

Ik scande goedgemutst de vele barcodes, vroeg iedereen braaf of ze prijs stelden op het boekenweekgeschenk, is het een cadeautje of voor uzelf, inpakken, strik eromheen? De meesten herkenden me wel ergens van, sommigen kwamen speciaal voor mij binnen, anderen vermeden speciaal voor mij de winkel.

Het moeilijkste moment van de dag brak aan toen iemand me vroeg of het nieuwe boek van een bepaalde schrijfster, van wie ik nooit een hoge dunk had gehad, geschikt was voor haar leesclub. Voorzichtig stelde ik haar de autobiografie van Oliver Sacks voor; daar kan een mens tenminste van op aan. Ze was me dankbaar voor mijn tip en kocht een volstrekt ander boek.

De middag gleed voorbij, om een of andere reden bleef ik rekening houden met een kort, toevallig bezoek van ene Murat Isik, die zo blij zou zijn dat er liefst twee auteurs in deze boekwinkel stonden, omringd door lezers.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234