Maandag 17/01/2022

De Allerlaatste Spelen van Jacques Rogge

Jacques Rogge had in Londen het laatste woord. In een overweldigende slotceremonie sloot hij officieel de 'twenty twelve Olympics' af. Het was Rogges laatste grote publieke optreden: volgend jaar zwaait hij af na twaalf jaar aan het hoofd van het IOC. Heel even blikte hij terug op zijn parcours. 'Ik ben blij dat de zes Spelen onder mijn bewind goed verlopen zijn. Dat is en blijft onze corebusiness.'

Jacques Rogge zal de Spelen van Londen gisteren een kwalificatie hebben gegeven. Zoals de 'onvergetelijke droomspelen' van Athene en de 'waarlijk wonderlijke' Spelen van Peking. Rogge sprak te laat om deze krant te halen, maar zeker is dat hij Londen niet 'de beste Spelen ooit' zal hebben genoemd. Dat was de geijkte uitdrukking van zijn voorganger Samaranch, die in zijn bewind van 21 jaar alle Spelen - op Atlanta na - de beste ooit vond.

Rogge vindt dat je Spelen niet met elkaar kan vergelijken: "Omdat ze op een ander tijdsmoment vallen, binnen een andere context." Het zegt iets over de discretie die hij in zijn bewind van nu elf jaar aan de dag heeft gelegd. Rogge was - ook anders dan Samaranch - op geen enkel moment controversieel.

Op een persconferentie gisteren kwam de vraag om terug te blikken op de voorbije elf jaar als de machtigste man in de sportwereld. Rogge hield zich op de vlakte: "Als ik heel algemeen mag antwoorden: ik ben blij dat de zes Spelen onder mijn bewind goed verlopen zijn. Dat blijft de corebusiness van het IOC."

Rogge heeft op zijn Spelen inderdaad geen grote moeilijkheden gekend. Of toch geen moeilijkheden van de orde van zijn voorgangers. Avery Brundage had te kampen met de aanslagen in München (1972) en met de discussie van amateursporters-profsporters. Lord Killanin met de boycot van de Afrikanen (1976) en de Amerikanen (1980), Juan Antonio Samaranch met de boycot van de Oostbloklanden en het omkoopschandaal van Salt Lake City. Voor problemen van die orde heeft Rogge nooit gestaan.

Er was voor Peking veel druk om een standpunt in te nemen over mensenrechten, maar dat heeft Rogge nooit gedaan. De slagzin daarbij: "Het IOC is geen politieke organisatie."

Straks, wanneer in juli 2013 een nieuwe voorzitter wordt verkozen, zal de conclusie zijn dat Rogge het IOC met vaste hand heeft geleid. En dat hij de plannen die hij in zijn biografie Mijn Olympische Droom formuleerde, ook heeft ingelost.

'Tijdens de voorbereiding van de Spelen in Sydney en Athene werd het voor mij met de dag duidelijker dat ze echt te groot, te ingewikkeld en te duur werden voor de organiserende steden'

Jacques Rogge inMijn Olympische Droom

Jacques Rogge gaf herhaaldelijk aan dat hij de Spelen wilde 'ontvetten'. Hij wil dat de Spelen afklokken op maximaal 28 sporten, met 10.500 atleten. Londen had 26 sporten en 10.903 atleten.

Neemt niet weg dat de Spelen onder het bewind van Rogge aanzienlijk kostelijker zijn geworden. Athene kostte 5,8 miljard euro, Peking 32,5 miljard. Voor Londen wordt het budget op 11 miljard euro geraamd. Sydney, de laatste Spelen onder Samaranch, kostten 2,5 miljard.

Ondanks de uitgesproken wens voor afgeslankte Spelen koos het IOC met Peking, Londen en Rio de Janeiro drie keer voor het duurste en meest uitgebreide project. Alternatieven Parijs en vooral Madrid waren aanzienlijk zuiniger. De bijdrage van Athene 2004 aan de Griekse staatsschuld en de mislukte legacy daar blijven een smet op het blazoen.

Binnen het IOC zelf geldt Rogge wel als een goeie huisvader. Hij zorgde voor extra inkomsten uit sponsoring en tv-gelden. Met een aantal onpopulaire maatregelen (vliegen in economy voor IOC-leden) verhoogde Rogge de financiële reserve van het IOC. "Ik denk dat er onder mijn bewind een goede financiële basis is gekomen", zei Rogge gisteren.

In mei 2012 sloot Rogge in Quebec ook een akkoord met het Amerikaanse Olympisch Comité over een herverdeling van de Amerikaanse inkomsten uit tv-gelden en sponsoring. Een slecht onderhandeld contract uit 1996 had ervoor gezorgd dat het 'USOC' meer geld kreeg dan alle andere nationale comités samen, een eeuwige frustratie en molensteen om de nek van het IOC. Rogge wrong daarvoor de arm om van de Amerikanen: hij schrapte hun baseball en softball van het olympisch programma en zette Barack Obama in zijn blootje door Rio te verkiezen en niet Chicago. "Moeilijke onderhandelingen", zei Rogge gisteren. "Maar het moest gebeuren."

'Onze inspanningen zijn ook gericht op meer vrouwelijke deelname aan de Spelen'

Jacques Rogge inMijn Olympische Droom

"Een vrouwelijke olympiade zou niet praktisch zijn, niet interessant, niet esthetisch en niet correct." Het zijn dus niet de woorden van Jacques Rogge, maar wel die van Pierre De Coubertin. Emancipatie van de vrouw was lange tijd geen punt voor het Olympisch Comité.

In 2000 besliste het IOC dat 20 procent van zijn leden vrouwen moeten zijn, maar het zal niet onder het bewind van Rogge zijn dat daarin de grote stap vooruit wordt gezet. Het IOC blijft anno 2012 een mannenbastion.

De Spelen van Londen stonden wel in het teken van gender equality, waar door de introductie van vrouwenboksen alle sporten uniseks zijn. Alle 204 landen vaardigden voor het eerst ook mannen en vrouwen af.

Jacques Rogge was daarover heel verheugd, al lieten critici niet na om te melden dat er voor mannen dertig medailles meer te winnen zijn dan voor vrouwen. "Deze Spelen waren een statement (over deelname van vrouwen, JPDV)", zei Rogge gisteren. "Maar grote verbeteringen zijn niet voor morgen. Dat kan nog tien jaar duren."

Eén wensdroom heeft Rogge in zijn ambtstermijn niet vervuld. Rio wordt de eerste Zuid-Amerikaanse stad die de Spelen organiseert, maar Rogge wilde graag ook een andere primeur. Op de persconferentie herhaalde hij het nog één keer: "Ik hoop dat een stad in Afrika zo snel mogelijk haar kandidatuur stelt."

'Corruptie is een gif dat al heel lang de menselijke activiteiten ondermijnt. Gezien de belangen die met de Olympische Spelen gepaard gaan, is het niet zo verwonderlijk dat ook hier affaires aan de oppervlakte komen'

Jacques Rogge, Mijn Olympische Droom

Het grootste omkoopschandaal binnen de IOC voltrok zich in 1999, net voor Rogge het roer overnam. Toen kwam aan het licht dat Tom Welch en Dave Johnson, organisatoren van Salt Lake City 2002 verschillende leden van het IOC hadden omgekocht in ruil voor hun steun. Tien leden van het IOC moesten in de nasleep opstappen. Die achtergrond heeft Rogge in staat gesteld om rigoreuze maatregelen door te voeren. Zo drukte hij een verbod voor IOC-leden door om kandidaat-gaststeden te bezoeken.

Rogge staat voor witter dan wit, maar moest zich wel een aantal keer verantwoorden voor de integriteit van de olympische familie. Zo erfde hij bij zijn aanstelling het dossier-'Bob Hasan' van voorganger Samaranch. Een rechtbank veroordeelde Hasan in thuisland Indonesië in 2000 voor grootschalige fraude, maar hij zou pas in 2004 uit het IOC worden gezet. De grote baas moest dat uitleggen.

Kritiek kwam er ook na de zaak-Ivan Slavkov, het Bulgaarse IOC-lid, dat in een undercover BBC-reportage in 2004 aangaf zijn steun voor Londen te willen verkopen. Slavkov was in 1999 al van gelijkaardige feiten beschuldigd bij een bid voor Zuid-Afrika. Het IOC besloot toen na een onderzoek om hem toch aan boord te houden. Rogge liet verstaan dat hij gebonden was aan de stemming in het Uitvoerend Comité.

Onderzoeksjournalist Andrew Jennings noemt Rogge om bovenstaande redenen te weinig doortastend in zijn strijd tegen corruptie. Anderzijds prijst de gereputeerde website 'Around The Rings' zijn inspanningen.

Na de halfslachtige Samaranch intensifieerde Rogge ook de strijd tegen doping. De Belgische voorzitter staat voor nultolerantie. Als in de nieuwe WADA-code van 2015 staat dat elke dopingzondaar sowieso uitgesloten wordt van de daaropvolgende Spelen, zal ook dat een erfenis van het Rogge-bewind zijn. Rogge wil die stempel alvast graag nog drukken: "We geloven dat die regel er komt."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234