Donderdag 29/09/2022

De Bezige Bij verliest (even) een bestseller

Het blijft stormen bij De Bezige Bij. De bekende auteur Tommy Wieringa trekt voor zijn volgende boek naar een andere uitgeverij, na onvrede over de omstreden publicatie van Dyab Abou Jahjah en een gebrek aan visie. Ook andere schrijvers delen zijn ergernis.

Tommy Wieringa, die bij De Bezige Bij doorbrak met Joe Speedboot en er bestsellers als Dit zijn de namen publiceerde, zal zijn volgende boek uitgeven bij Hollands Diep van Robbert Ammerlaan. Een duidelijk statement naar De Bezige Bij, waar Wieringa nog onder contract ligt.

De Nederlander maakt er geen geheim van dat hij sterk gekant is tegen de publicatie van Dyab Abou Jahjahs boek Pleidooi voor radicalisering bij De Bezige Bij. Volgens Wieringa provoceert Abou Jahjah nodeloos de joodse gemeenschap, "wat in Nederland duidelijk nog gevoeliger ligt dan in België". "Hem een contract geven was een fout die De Bezige Bij maar niet herstelt omdat dat dubbel gezichtsverlies zou zijn."

Maar zijn beslissing om samen te werken met Hollands Diep gaat verder dan Jahjah, benadrukt Wieringa in een gesprek met De Morgen. "Dat zou te veel eer zijn. De kwestie-Abou Jahjah legt een aantal zaken bloot waar ik bij De Bij al langere tijd tegenaan loop." De auteur mist naar eigen zeggen visie, elan en enthousiasme bij de uitgeverij. "Het knarst al een hele tijd, het functioneert niet. Bij Robbert Ammerlaan vind ik dat enthousiasme wel. Ik wilde al lang weer met hem samenwerken, dit was het uitgelezen moment."

Opvallend: Ammerlaan stond tot 2012 nog aan het hoofd van De Bezige Bij. Wieringa: "Ik heb het er nog altijd moeilijk mee dat zo'n inspirerende uitgever moest vertrekken. Een stompzinnige fout."

Storm die niet gaat liggen

Er circuleren al een hele tijd onrustberichten over en rond De Bezige Bij. De boekensector heeft het financieel niet makkelijk, topman Koen Clement vertrekt bij moederbedrijf WPG, directeur-uitgever van De Bezige Bij Henk Pröpper is voor onbepaalde duur op ziekteverlof en de integratie van de Antwerpse tak in de Amsterdamse afdeling smeult nog na. Bovendien heeft de zaak-Abou Jahjah voor- en tegenstanders binnen de uitgeverij tegenover elkaar geplaatst. "Auteurs die eigenlijk naast elkaar zouden moeten staan", zegt een schrijver.

Wieringa staat niet alleen. Ook collega-auteurs bij De Bezige Bij geven aan dat er blijvende ergernissen zijn, over een gebrek aan duidelijkheid, leiderschap en de logge structuur, die bepaalde initiatieven bemoeilijkt of vertraagt.

Auteur Mark Schaevers, die in 2015 de Gouden Uil won met Orgelman, heeft het bijvoorbeeld over "een moeilijke, onaangename situatie". "De heisa over Abou Jahjah is een storm die maar niet gaat liggen. Dat je op dit moment met een interim-baas zit, vergemakkelijkt de crisis niet." Nederlands schrijver Daan Heerma van Voss zegt dat er dringend nood is aan duidelijke leiding. "Nu wordt er al te lang te veel tijd besteed aan de verkeerde dingen, zoals de publicatie van het boek van Abou Jahjah, en dan vooral de nasleep ervan. Dat is niet alleen commercieel een slechte zaak geweest: zoveel gedoe voor een boek dat niet de rekken zal uitvliegen. Dat is tijd die je had kunnen spenderen aan je corebusiness: het perfectioneren en uitgeven van boeken en nadenken over nieuw werk."

Duidelijk signaal

Is Wieringa's uitstap naar Hollands Diep het begin van een grootse exodus bij De Bezige Bij? Eerder dreigden andere Nederlandse auteurs al met vertrek omwille van de Abou Jahjah-publicatie (zie wat vooraf). Schaevers en Heerma van Voss denken van niet. "De Bezige Bij gaat verder."

Opvallend is dat auteur Peter Verhelst net nu naar De Bezig Bij overstapt. "Natuurlijk ben ik me bewust van de onrust. Maar noch dit nieuws over Wieringa, noch de publicatie van Abou Jahjah vind ik een reden om niet te komen. Dit blijft een topuitgeverij, met liefde voor het experiment."

Ook Wieringa spreekt nog niet van een definitief vertrek. "Voorlopig gaat het enkel om dit ene boek, ik lig nog altijd onder contract." Toch mag dit als een duidelijk signaal geïnterpreteerd worden dat er iets moet veranderen. "Een definitief afscheid zou ik vreselijk vinden, omdat ik al zo lang verknocht ben aan dit huis. Dus ik hoop dat er stilaan een wekkertje afgaat bij De Bij."

Bij De Bezige Bij wilde men gisteren niet reageren.Abou Jahjah zelf ligt "niet wakker van de heisa". "Ik ken Tommy Wieringa niet en heb hier dus geen mening over. Ik schrijf mijn boek en trek me van de rest niets aan."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234