Zondag 25/09/2022

De bom na Wham!

In een televisiegesprek met talkshowhost Jonathan Ross in ’87 wond George Michael er geen doekjes om: als kind al droomde hij ervan een ster te worden. Nochtans had hij in eerste instantie weinig troeven achter de hand die hem daarbij konden helpen. Niet alleen bekte zijn naam, Yorgos Kyriakou Panayiotou, voor geen meter, op de koop toe was hij een ontstellend verlegen en mollige tiener. Het enige waar hij op kon terugvallen was zijn talent als songschrijver. Pas toen hij de modebewuste Andrew Ridgeley tegen het lijf liep, keerden de kansen, en in nog geen acht maanden tijd werd Wham! een razend populair tienerduo, en George Michael, een naam die iets beter in de mond lag, een sekssymbool.

Michael en Ridgeley straalden een onbezorgde jeugdigheid uit, oefenden gekke dansjes in, hadden kapsels die een abonnement bij dure salons suggereerden, en lachten hun indrukwekkende witte tanden bloot telkens wanneer een fotograaf zijn opwachting maakte. Wham! werd de lieveling van de tabloids. Dit waren frisse, gezonde en fraai gebruinde jongens die er een hedonistische levensstijl op nahielden die wereldwijd - tot in China toe, waar Wham! als eerste westerse popgroep een concert gaf - tot de verbeelding sprak.

Solo

Al hoefde je geen helderziende te zijn om te beseffen dat dit verhaal geen eeuwigheid zou duren. George Michael zong, schreef en producete de songs, terwijl zijn vriend weinig meer deed dan het beeld opvullen. ‘Careless Whisper’, een nummer dat George Michael al op zijn zeventiende schreef, werd zijn eerste solosingle, schopte het tot instant classic en vormde de aanzet voor de split die in de zomer van ’86 zijn beslag zou krijgen met een legendarisch afscheidsconcert in Wembley Stadion.

Michaels beslissing om de groep op haar hoogtepunt op te doeken bleek naast een meesterzet ook een noodzaak: hij raakte almaar meer vervreemd van zijn eigen vlotte imago, voelde zich geïsoleerd en vereenzaamd, en zocht een manier om muziek te maken die meer aansluiting had bij zijn eigen persoonlijkheid. In eerste instantie was het even zoeken, en zijn volgende singles - het donkere ‘A Different Corner’ en de bruisende pop van het samen met Aretha Franklin opgenomen ‘I Knew You Were Waiting For Me’ - zonden tegenstrijdige signalen uit. Eén ding hadden ze niettemin wel gemeen: beide nummers werden, opnieuw, wereldhits.

Volwassen

Toch was de ommezwaai die Faith in ’87 teweeg bracht vrij spectaculair, en luidde de plaat de metamorfose in van tienerster tot serieuze artiest. Je zag het al aan de hoes, een verstild portret van George Michael, nu met baard, die naar zijn eigen oksel staart, maar je hoorde het ook in zowat de helft van de nummers, die een stuk introspectiever klinken en een veel volwassener geluid laten horen dan ‘Freedom’, ‘Club Tropicana’ of ‘Wake Me Up Before You Go-Go’. ‘One More Try’ is een indrukwekkend gezongen soulballad, ‘Kissing A Fool’ dient zich aan als zijdezachte jazz die op geen enkel moment als een pastiche klinkt, en met ‘Father Figure’ bewijst de zanger dat hij ook een fraaie gospel in de vingers heeft zitten.

Maar uiteraard is het de titelsong, en de bijbehorende iconische videoclip, die onlosmakelijk met Faith geassocieerd blijft. George Michael - zwarte lederen jekker, stonewashed jeans met gaten in, zonnebril met spiegelglazen - danst op het ritme van een Bo Diddleybeat, jongleert met zijn akoestische gitaar, en schrijft MTV-geschiedenis. ‘I Want Your Sex’, een nummer dat op het in hetzelfde jaar verschenen Sign ‘O’ The Times van Prince had kunnen staan, grossiert in spartaanse funk, en wordt gevaarlijk genoeg geacht om door BBC in de ban te worden geslagen. Ironisch: hier is een homoseksuele artiest aan het werk die op dat moment nog uit de kast moet komen, maar met regels als “there’s boys you can trust/and girls that you don’t” toch al liet doorschemeren dat de ranke fotomodellen uit zijn video’s op beide oren konden slapen.

Exit ideale schoonzoon

En op een moment dat de Britse overheid de meest paranoïde aidscampagne uit de geschiedenis voert - teneur: wie nog seks heeft, zal eraan sterven - benadrukt George Michael dat vrijen ook gewoon plezierig kan zijn, en dat het bovendien natural is. Erg ranzig was het allemaal niet, maar na dat nummer haalde niemand het nog in zijn hoofd om George Michael als een ideale schoonzoon af te schilderen. Hij was een man van de wereld geworden. In ‘Monkey’, een brok pompende funk, heeft hij het over een aan heroïne verslaafde geliefde, en in ‘Hand To Mouth’ hangt hij een karikatuur van de yuppies op. Het zegt wat dat het zwakste nummer op de plaat, ‘Look At Your Hands’, het enige is waarvoor hij de hulp van een andere componist heeft ingeroepen. Ook dat valt op: terwijl popsterren er vandaag niet voor terugschrikken vijf, zes, soms zelfs zeven producers in te schakelen, doet George Michael alles in zijn eentje. Het resultaat is een debuut dat ondanks een duizelingwekkende veelheid aan stijlen coherent klinkt.

Verkoopsmatig werd Faith een fenomeen in een periode waarin de muziekindustrie sowieso in blakende gezondheid verkeerde. Door de boom van de cd, destijds een nieuw format, vlogen nieuwe platen van supersterren als Bruce Springsteen, Michael Jackson, Prince en Madonna met miljoenen tegelijk de winkel uit. Op Faith stonden zes hits, en vier ervan klommen naar de top van de Amerikaanse charts. Het werd de bestverkochte plaat van 1988, en inmiddels zijn er niet minder dan twintig miljoen exemplaren van over de toonbank gegaan.

Uit de bocht

Dat George Michael er ook nog een paar Grammy’s aan overhield, is in die context nauwelijks meer dan een voetnoot in een indrukwekkend palmares. Want gek genoeg werd hij als soloartiest nog succesvoller dan met Wham!. Tegelijk ontwikkelde de nog steeds ontzettend schuchtere zanger een reputatie als de Howard Hughes van de popmuziek. En inderdaad: veel was er over de man zelf eigenlijk niet geweten. Dit was, tenslotte, lang voor hij in Los Angeles gearresteerd werd omdat hij in een openbaar toilet stond te masturberen. Lang voor hij het nieuws haalde omdat hij zijn Range Rover in de etalage van een winkel parkeerde of lang voor uitlekte dat hij verslaafd was aan drugs. En hoewel Faith het begin was van de rest van zijn carrière klinkt de plaat, zeker in vergelijking met zijn latere werk, haast lichtvoetig.

Bijna een kwarteeuw na datum wordt Faith heruitgebracht in een waaier van verschillende formats, waaronder een indrukwekkende luxebox met naast de cd ook een versie op vinyl, een dvd met interviews en videoclips, een stevig boek én een extra cd’tje met instrumentale versies, gedateerde remixes en livecovers van zijn held Stevie Wonder. Voor de echte freaks zitten er ook nog tourposters, backstage passen en een setje met promotiefoto’s bij. Leuke extra’s, maar echt noodzakelijk zijn ze niet. In essentie zijn het toch vooral de nummers op de originele Faith die ook in 2011 overtuigen, en inmiddels, net als George Michael zelf, een haast iconische status hebben verworven. Zelden heeft de combinatie tussen talent, ambitie en artistieke visie een betere popplaat opgeleverd.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234