Vrijdag 12/08/2022

De Bush van de wijnkritiek?

Robert Parker, de wereldvermaarde wijngoeroe, kan u geen bal schelen?Tja, zelfs als u hem niet kent of waardeert, is hij het toch die als geen ander de voorbije twee decennia bepaalde wat u in uw glas kreeg. En vaak ook tegen welk prijsniveau. Maar het Parker-effect vertoont stilaan slijtage. Waarom?

Sla er een brochure op na of surf naar de website van Belgische wijnhandelaars en u hebt 50 procent kans dat er Parkeriaanse proefcommentaren en scores worden geciteerd. Sommige aanbiedingsfolders lijken wel een doorslagje van The Wine Advocate, de wijnnieuwsbrief die hij in 1978 opstartte met 2000 van zijn moeder geleende dollars en die nog altijd het cement vormt van het Parker-imperium. Vooral als er Bordeaux of Bourgogne dient verkocht, regent het wereldwijd quotes van Robert Parker om de consument te verleiden. Scores vanaf pakweg 88/100 -en zeker boven de 90-punten drempel- worden door veel handelaars namelijk beschouwd als een commerciële deus ex machina. Als wijn een kerk is, consumenten de parochianen, oenologen de bisschoppen en wijnjournalisten de kardinalen, is Robert Parker zonder pardon de paus. Hij werd the million-dollar nose gedoopt en de doorgaans toch nuchtere Economist schreef: "Het verhemelte van Parker wordt als het oenologische equivalent van Einsteins brein beschouwd." Ex-president Chirac prees hem zelfs als "...de meest gevolgde en meest invloedrijke criticus van Franse wijnen in de ganse wereld", en maakte hem in 1999 prompt lid van het Légion d'Honneur. en volgde daarmee zijn linkse voorganger Mitterand, die Parker reeds in in 1993 tot de Ordre National du Mérite liet toetreden.

Maar er is ook flink wat kritiek. Parker werd al een "wijnnazi" genoemd en zijn niet-geautoriseerde biografie The Emperor of Wine was allerminst mals. Kritiek op zijn aanpak (soms 100 wijnen in een daglange proefsessie, American college-geïnspireerd scoresysteem of persoonlijke smaakvoorkeuren), is er van bij de start geweest. Daar kwamen dan nog de nodige schandaaltjes bij, zoals toen een naaste medewerkster zich blijkbaar als consultant aanbood (kostprijs: 50.000 dollar/jaar) bij domeinen, die achteraf een hoge Parker-waardering kregen.

Opvallend is dat de kritiek nu vooral inhoudelijk geworden is en zelfs komt van wijnproducenten die continu hoge Parker-scores verzamelen. Onlangs ontplofte zo een kleine atoombom in de Amerikaanse pers toen Adam Tolmach, de bekende en gewaardeerde cultwijnmaker van Ojai Vineyard in Santa Barbara, de hele Parker-mania naar de prullenbak verwees. In een interview met de Los Angeles Times bekende hij dat zelfs zijn eigen wijnen -die nochtans heel positieve Parker-scores kregen- "hun koers zijn kwijtgespeeld" en "almaar meer afwijken van mijn persoonlijk smaakpatroon." Sterker nog, volgens Tolmach drinkt hij tegenwoordig zijn eigen wijnen niet graag meer. "Ik heb nu wel de scores die ik wou, maar ik hou niet meer van mijn eigen producten", klinkt het. "Want", zo argumenteert hij, "ik ben zoals zovele Californische (én Europese) wijnmakers in de Parker-val getrapt: door absoluut het palet van Parker te willen plezieren, hebben veel wijnmakers hun gevoel voor evenwicht in een wijn verloren. Ze speculeren op de absolute Parker-stijl: wijnen met maximale extractie, grote dosissen nieuwe eik, megaconcentratie en vooral superrijp, haast krentenachtig druivenmateriaal als basis, wat zich onder andere vertaalt in almaar hogere alcoholpercentages en zwaardere wijnen. Tolmach ging dan ook in de tegenaanval en plukt zijn druiven nu zelfs een stuk vroeger (dus 'onrijper'), om zo meer fraîcheur en balans te verkrijgen. Deze frontale aanval op Parker was een paar jaar geleden ondenkbaar, want commerciële harakiri. Maar hij past wél in het rijtje conflicten waarmee Parker steeds vaker worstelt. Parker ligt ook al 1 à 2 jaar in de clinch met de gehele Britse wijnschrijversclan. Zo had hij een serieuze aanvaring met master of wine Jancis Robinson over de kwaliteit van Château Pavie en werd hij razend toen die andere wijngoeroe, Hugh Johnson, hem in diens boek een "dictator of taste" noemde en hem zelfs vergeleek met George Bush. Parker sabelde daarna de hele Britse wijnpers neer als "klasse-georiënteerd" en "meeheulend met de gevestigde Bordelaise-wijnaristocratie", waarbij nieuwkomers systematisch worden ondergewaardeerd omdat ze niet in hun oubollig plaatje passen.

De recente kritiek illustreert dat velen de opmars van hyperalcoholrijke wijnen stilaan beu zijn. Of moeite hebben met de gigantische invloed van Parker op de prijzen van de klassieke appellations. Telkens Parker neerstreek om de nieuwste Bordeaux-oogst te toetsen, zat de hele wijnwereld met klamme handjes te wachten op de scores in zijn The Wine Advocate. Wie scores van 90/100 of meer ("outstanding") haalde, kon zijn prijzen meteen probleemloos de hoogte injagen. Wie slechte kritiek kreeg, verloor soms honderdduizenden of zelfs miljoenen. Hetzelfde gebeurde in de loop der jaren ook met top-Italianen, cult-Spanjaarden, top-Rhônes, etcetera. Dat zijn dominante invloed nu stilaan verdampt, heeft ook met de huidige markt- context te maken. Tegen 2011, zo voorspelde elke studie, zou Amerika zonder meer de grootste wijnimporteur ter wereld worden. Ondertussen zakte de dollarkoers echter de dieperik in en kraakte de Amerikaanse economie, waardoor dit aankooptempo fors dreigt te dalen. Het effect zullen we voor het eerst serieus voelen als in april de Bordelaise primeurs van de oogst 2007 worden gepresenteerd aan de professionals. Maar één ding staat nu al vast: wereldwijd lijken te overrijpe, te oaky, te geforceerde, te stroperige en te alcoholvurige wijnen niet langer de norm. Als de consument die trend volgt, dan is de kans groot dat de nu 50.000 exemplaren (in 37 landen) waarop The Wine Advocate wordt verkocht, snel decimeert. Daarom deze voorspelling: hou de aanbiedingsfolders van de Belgische wijnhandel de komende maanden in het oog. Wedden dat het aantal Parker-citaten gevoelig zal minderen? n

De gebeten hond

Rond de figuur van Parker circuleren natuurlijk massa's anekdotes. Heel positieve ook, waarbij hij bijvoorbeeld een Porsche krijgt aangeboden om een bepaald domein de hemel in te prijzen, maar radicaal weigert. Maar een heel leuke -en typerende- is deze: Parker proeft op Cheval Blanc en wordt daar in het been gebeten door de kleine schnauzerhond van Hébrard, de manager. Omdat de wonde vrij hevig bloedt, vraagt Parker behoorlijk nerveus om een pleister of verband, waarbij Hébrard minzaam grijnst en met een exemplaar van The Wine Advocate zwaait -waarin een oogst van het domein vrij negatief werd beoordeeld- met de historische woorden: "Kijk eerst hier maar naar, want dit heb je over mijn wijn geschreven..."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234