Woensdag 29/06/2022

NieuwsBuitenland

De gok van Boris Johnson: Engeland feest terwijl de rest van het Verenigd Koninkrijk bijna op slot zit

Brits premier Boris Johnson. Beeld AFP
Brits premier Boris Johnson.Beeld AFP

Als het over de corona-aanpak gaat, is het Verenigd Koninkrijk verdeelder dan ooit. De progressieve leiders in Schotland en Wales kiezen voor zekerheid en volgen de aanpak van andere West-Europese landen. Niet zo in het Engeland van de Conservatief Boris Johnson, die zijn medische adviseurs negeert en vindt ‘dat het tijd is om met het virus te leren leven’.

Patrick van IJzendoorn

‘Het meest verheffende vooruitzicht dat een Schot ooit zal hebben is de hoofdweg naar Engeland.’ Deze uitspraak van de 18de-eeuwse satiricus Samuel Johnson kreeg rondom de jaarwisseling een nieuwe invulling toen duizenden, vooral jonge, Schotten naar Engeland reisden om Hogmanay te vieren en het nieuwe jaar in te luiden. Vanuit het westen arriveerden ook de Welsh om 2022 feestelijk te verwelkomen in het Engeland van Boris Johnson, waar ‘anything goes’, ondanks de torenhoge besmettingscijfers, het motto is.

Nog nooit zijn de verschillen tussen de Britse naties zo duidelijk geweest. De socialistische leiders van Wales en Schotland voeren een coronabeleid dat veel lijkt op dat van andere Europese landen, met coronapassen, sportwedstrijden in verlaten stadions, gesloten nachtclubs en verregaande restricties in de horeca. In het door de Conservatieven bestuurde Engeland daarentegen blijven de coronamaatregelen beperkt tot het dragen van mondkapjes, thuiswerken en coronapassen voor massaal bezochte evenementen.

Voor de eerste ministers van Wales en Schotland is het belangrijk om te laten zien dat ze het anders doen dan Johnson. Zij willen zich profileren als uiterst behoedzame leiders die geen enkel risico nemen met de volksgezondheid. Engeland zou dezelfde restricties hebben gehad als Labour aan de macht zou zijn geweest. Vanuit Londen kwam openlijk kritiek op de andere naties. Minister van Volksgezondheid Sajid Javid noemde het bijvoorbeeld belachelijk dat Wales de jaarlijkse parkruns heeft afgelast, hardloopwedstrijden in de parken.

Rebellie

Boris Johnson staat onder grote druk van zijn eigen partijgenoten om Engeland open te houden. De Lagerhuis-rebellie tegen de invoering van coronapassen, een week voor Kerstmis, was een indringende waarschuwing: tot hier en niet verder. Met deze dreiging in het achterhoofd negeerde Downing Street de oproep van medisch-wetenschappelijke adviseurs om nieuwe restricties in te voeren voor de feestdagen. Johnson beweerde een nauwlettend oog op de statistieken te houden.

Die cijfers zijn duidelijk: het aantal besmettingen is zeer hoog, tussen de 150.000 en 200.000 per dag in de laatste week van het jaar. Het aantal sterfgevallen, onderwijl, daalt al weken, en de ziekenhuisopnamen blijven binnen de perken. Zorgbaas Chris Hopson beweerde dat de situatie vooralsnog onder controle is, ook op de ic-afdelingen. In de ziekenhuizen is vooral het tekort aan personeel zorgwekkend, nu veel artsen en verpleegkundigen een week lang moeten zelfisoleren nadat ze in de buurt van een positief getest persoon zijn geweest, of zelf positief zijn.

Johnson kan de gok nemen omdat omikron mild blijkt te zijn en bijna 34 miljoen Britten hun derde prik hebben gehad, waardoor de beschermingsmuur is verhoogd. De Britse regering kijkt ook naar het aantal coronadoden dat verhoudingsgewijs een stuk lager ligt dan in België, Duitsland, Frankrijk en Italië. De verschillen tussen de Britse naties onderling lijken gering te zijn. Zo meldde Schotland op Nieuwjaarsdag 12.000 coronagevallen, terwijl de rest van het Verenigd Koninkrijk uitkwam op 150.000. Dat is verhoudingsgewijs geen groot verschil.

Waar Johnson ook op vertrouwt is het gezonde verstand van zijn landgenoten, een vertrouwen dat niet geschonden is. Zeker de wat oudere Britten hebben zich tijdens de feestdagen redelijk ingehouden, blijkens de tamelijk rustige kroegen en winkelstraten. Sterker, op de eerstehulpafdelingen van de ziekenhuizen was het 20 procent rustiger dan gebruikelijk in deze tijd van het jaar. Waar mogelijk mijden mensen de ziekenhuizen, die bekend staan als broeinesten van het coronavirus. Het gevaar is dat dit op termijn tot meer sterfgevallen leidt.

Mondmaskers in de klas

Terwijl Wales en Schotland nog weken ‘dicht’ zullen zijn, is de kans klein dat de Engelsen op korte termijn alsnog met verregaande maatregelen te maken krijgen, al komt er een omstreden mondkapjesplicht in het klaslokaal. In een krantenartikel meldde minister Javid dat het land er veel beter voor staat dan een jaar geleden en dat vrijheidsbeperkingen ‘een allerlaatste redmiddel’ moeten zijn. Johnson heeft laten doorschemeren dat het nu echt tijd is om met de virussen te leven, en rekent op een economisch dividend van deze aanpak.

Kritiek krijgt Johnson genoeg, met name uit progressieve hoek. Times-columniste Mary Riddell vergeleek de premier, een classicus, met Nero. “Nero, een verachtelijke keizer, speelde viool terwijl Rome in brand stond,” schreef ze, “Johnson, een verachtelijke premier, heeft mensen opgeroepen te gaan feesten terwijl de NHS op instorten staat.” Inmiddels krijgt hij ook kritiek voor het tekort aan sneltesten, nu zijn regering het enthousiasme heeft onderschat waarmee de Britten, om hun vrijheden te behouden, dagelijks wattenstaafjes in mond en neus steken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234