Donderdag 11/08/2022

ReportageOekraïne

De kinderen van Kramatorsk wachten op een wonder: ‘De Russen komen steeds dichterbij’

Jeugdwerker en voetbaltrainer Maksim Krilevski temidden van kinderen uit Kramatorsk.  Beeld Michiel driebergen
Jeugdwerker en voetbaltrainer Maksim Krilevski temidden van kinderen uit Kramatorsk.Beeld Michiel driebergen

Na de verovering van de provincie Loegansk richten de Russen hun blik op de provincie Donetsk. ‘Als we maar in leven blijven, en ons huis niet wordt verwoest.’

Michiel Driebergen

Eerst even rekken en strekken. De rechterknie naar voren, het linkerbeen naar achteren. Dan draaien met de heupen, de handen in je zij. “Door te bewegen denken ze even niet aan de oorlog”, zegt Maksim Krilevski, een veertiger die zich opmaakt voor een partijtje voetbal met een paar van de achtergebleven kinderen in Kramatorsk. “Als ze de bombardementen horen, zie ik ze schrikken. Ze zijn bang.”

Nadat het Oekraïense leger zich zondag terugtrok uit Lisitsjansk is de provincie Loegansk in handen van de Russen. Kramatorsk lijkt de volgende prooi. Vanuit Slovjansk, even ten noorden van de industriestad in de regio Donetsk, klinken dag en dacht explosies − zondag vielen er zes doden in die naburige stad.

In Kramatorsk is het die dag ook raak: een langeafstandsraket verwoest een verlaten hotelcomplex in het centrum. “We weten wat er gaande is. Ze komen steeds dichterbij”, zegt de voetbaltrainer.

Hoewel de straten nagenoeg leeg zijn, wonen er toch nog kinderen in Kramatorsk. “Het is hier cool”, zegt de 15-jarige Anastasia Sasin, die op doel staat tijdens het voetbalpotje. “Fijn leven is hier mogelijk”, beaamt de 11-jarige Nikita, de spits, met gevoel voor nuance. “Zonder bommen zou het beter zijn”, brengt leeftijdsgenoot Sasja te berde. “Er zijn nog maar weinig kinderen over”, zegt Anastasia dan.

De kinderen noemen de namen van de vrienden en vriendinnen die vertrokken, naar West-Oekraïne of naar Duitsland. “Het is hier maar saai”, is uiteindelijk de gezamenlijke conclusie.

null Beeld AFP
Beeld AFP

Wachten op een wonder

Kramatorsk was de afgelopen jaren relatief veilig. In 2014 was het al een paar maanden oorlog, maar toen slaagden de Oekraïners erin de door Rusland gesteunde gewapende milities te verdrijven. De stad werd het oostelijke hoofdkwartier van het leger, en ontwikkelde zich economisch behoorlijk goed − getuige de luxueuze winkelcentra en het opgeknapte stadspark. Nu functioneert er nog slechts één supermarkt, waar de klandizie bestaat uit militairen die de hoge prijzen blijkbaar kunnen betalen.

“We wachten op een wonder, of in elk geval verandering”, zegt oud-voetballer Maksim Krilevski, die nu werkt voor het sport-comité van de provincie Donetsk. Hij houdt de voetbalwedstrijd, op een veld dat duidelijk niet meer wordt gemaaid, beperkt tot twee keer vijf minuten: te veel beweging in de middaghitte is ook weer niet gezond.

De ouders van de kinderen willen niet weg, zegt de voetbaltrainer, ook al stonden onlangs hulporganisaties klaar hen gratis per bus naar Duitsland te brengen.

Op de vraag waarom de ouders de langzaam westwaarts schuivende frontlinie negeren, geeft Maksim Krilevski zichzelf als voorbeeld. Ook hij vertrekt niet, verklaart de voetbaltrainer, al heeft hij een vijfjarige zoon en een puberdochter. Zijn oude vader en zijn schoonmoeder willen niet, legt hij uit. “We willen voor elkaar blijven zorgen. En als we vertrekken, kunnen we niet meer terug als het hier Rusland wordt.”

Ook Dmitri Sasin, vader van drie kinderen − onder wie de 15-jarige Anastasia − weigert zijn koffers te pakken. De man met voluptueus postuur steekt de ene na de andere sigaret op, terwijl hij het voetbalspel gadeslaat. “We leven per dag. En hopen op beter.”

Werk is er niet, beaamt hij, nu de fabrieken gesloten zijn. Als elektriciën heeft hij zo nu en dan nog een klusje. Jaren geleden ontvluchtte hij de Armeens-Azerbeidzjaanse oorlog in Nagorno-Karabach. “Toen besloot ik dat ik nooit meer zal vluchten. De graven van mijn ouders zijn hier. Die laat ik niet achter.”

Geschut in de bosjes

De autoriteiten van de regio Donbas riepen de bewoners niettemin herhaaldelijk op te vertrekken. In Kramatorsk is zichtbaar waarom: het leger wil de vrije hand bij de landsverdediging. Militairen parkeren zwaar geschut in de bosjes rond de stad. Dan klinkt uitgaand artillerie-vuur, en vervolgens rijden de militairen snel weg − onvindbaar voor de vijand.

“De Russische bezettingsmacht is superieur, vanwege de hoeveelheid artillerie, vliegtuigen, munitie en mankracht die ze tot hun beschikking hebben”, zo luidde de persverklaring van het leger na de nederlaag bij Lisitsjansk. “We hebben meer materieel nodig.”

Zoals zoveel inwoners van Donbas heeft Maksim Krilevski vooral duidelijkheid nodig, linksom of rechtsom. “We zijn voor vrede”, zegt hij, gevraagd naar zijn loyaliteit. “Of het nou Rusland wordt, de Donetsk Republiek, of Oekraïne blijft. Als we maar in leven blijven, en ons huis niet wordt verwoest.” Zijn schuilkelder heeft hij volgepropt met voedsel, water en kolen voor de kachel. “We zijn voorbereid.”

Aan het begin van de avond klinkt opnieuw inkomend artillerievuur. De burgemeester schrijft op Facebook dat de aanval een straat onbegaanbaar heeft gemaakt, en deelt foto’s van een school waar de ramen uit zijn geblazen.

Voetbaltrainer Maksim Krilevski toont foto’s van de huldiging na de voetbalcompetitie vorig jaar; glansrijk gewonnen door zijn jeugdteam. “Die tijd keert niet meer terug”, denkt hij. “Misschien als Kramatorsk Oekraïne blijft. Maar nee, de Russen hebben hun zinnen op deze regio gezet.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234