Maandag 26/09/2022

De kracht van het tekort

'Jenseits der Stille' van scenarist-regisseur Caroline Link

Een klarinet kan lachen en huilen in één ademstoot, als de partituur dat vraagt en als het instrument bespeeld wordt door de juiste muzikant. Ook films zijn in staat om ons in een toestand tussen weemoed en welbehagen te brengen. Jenseits der Stille is zo'n film, het langspeelfilmdebuut van scenarist-regisseur Caroline Link, die zich hiermee aandient als de jongste Duitse belofte.

Met een trefzekere vertelstijl weet ze de kijker binnen te lokken in een verhaal dat af en toe existentiële proporties aanneemt. Het hoofdpersonage, Lara, groeit op bij haar twee dove ouders. Haar moeder wordt gespeeld door de Franse Emmanuelle Laborit, die eerder Children of a lesser God op de Parijse planken bracht. In tegenstelling tot Marlee Matlin, die even mocht schitteren in de gelijknamige Amerikaanse film, valt deze doofstomme actrice de laatste jaren regelmatig te zien in Europese producties. Ook haar tegenspeler Howie Seago, die gestalte geeft aan vader Martin, is een dove acteur. De Amerikaan en de Française vallen nooit uit de toon met een ongewenst accent, hun gebarentaal is universeel.

Net zo universeel als de pertinente vragen die ze soms aan hun dochtertje Lara stellen. "Welk geluid maakt sneeuw?" vraagt haar vader op zeker ogenblik. Ze vertelt hem dat sneeuw eigenlijk geen geluid maakt, maar veeleer geluiden absorbeert. "Sneeuw maakt de wereld stiller," zo legt ze hem uit. Haar oren zijn voor haar ouders de enige brug naar de wondere wereld van de horenden. Hun tekort wordt omgebogen tot een dramatische kracht, de kijker deelt in de poëtische verwondering die in het scharnierpunt tussen beide werelden schuilt.

Voor Lara is de taak van tolk een veeleer prozaïsche bezigheid. Wil haar moeder naar een film kijken? Moet haar vader naar de bank? Steeds opnieuw wordt er op de kleine meid een beroep gedaan. Het verantwoordelijkheidsgevoel van de achtjarige Lara weerspiegelt zich in het stuurse gezichtje van Tatjana Trieb. Haar rol wordt halverwege de film overgenomen door de al even expressieve Sylvie Testud, die een tien jaar oudere Lara neerzet.

De jonge vrouw bevindt zich op dat moment in volle ontvoogdingsstrijd. Ze heeft haar uitlaatklep gevonden in de muziek en de klarinet, zeer tot ongenoegen van haar vader. Niet alleen dreigt ze hem te ontglippen, hij lijkt haar te verliezen aan een wereld waar hij part noch deel aan heeft.

Dit inhoudelijk rijke aanbod werd in een vorm gegoten die zowel sober als inventief genoemd mag worden. De muziek van Niki Reiser is een van de redenen waarom horenden uiteindelijk toch meer van deze film zullen kunnen genieten dan doven. Een buitengewoon sterk debuut kortom, dat een aantal niet licht te vergeten hoogtepunten bevat. (LW)

TITEL: Jenseits der Stille (Beyond Silence). REGIE: Caroline Link. SCENARIO: Caroline Link en Beth Serlin. FOTOGRAFIE: Gernot Roll. MUZIEK: Niki Reiser. PRODUKTIE: Jakob Claussen, Thomas Wöbke en Luggi Waldleitner. VERTOLKING: Sylvie Testud, Tatjana Trieb, Howie Seago, Emmanuelle Laborit, Sibylle Canonica, e.a.

Duitsland, 1997, kleur, 110 min. Gedistribueerd door Les Films de L'Elysée

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234