Donderdag 30/06/2022

De maat is vol

‘Fake will go and real will come”, voorspelde ontwerper Alber Elbaz een goed halfjaar geleden. Zonder het woord ‘crisis’ in de mond te nemen uitte de man, sterontwerper bij Lanvin, daarmee zijn diepste wens voor de modewereld. Diezelfde modewereld lijdt op dit moment zwaar onder de crisis en langzaamaan begint haar hele waardensysteem te wankelen. De verkoop gaat slecht, vooral in de VS. Ook de modemagazines klagen omdat de advertentie-inkomsten dalen, net als de oplage. De dingen worden eindelijk weer in vraag gesteld. Als het een beetje meezit, zullen de benige skeletten die nu nog catwalks en magazines sieren binnenkort nooit meer de standaard zijn. Na jaren van kreten her en der, van bezorgde moeders, van vrouwen die lak hebben aan het graatmagere schoonheidsideaal is er nu onverwacht hoog protest gerezen.Wanneer het bestuur van een stad als Madrid, toch bezwaarlijk een geloofwaardig modemekka te noemen, een ordonnantie uitvaardigt voor het gebruik van modellen met een BMI boven 18, dan valt daar op catwalks in Milaan, Parijs en New York zoals verwacht weinig van te merken. Modemensen zijn koppige artiesten die bij hun eigen regels zweren. Esthetische regels. Ethiek geldt in mode misschien alleen als het om namaak gaat. Niemand kan ontwerpers dicteren hoe hun ideale vrouw, hun muze, er moet uitzien. Op de vraag waarom ze als standaard een maatje 34 of size zero hanteren, wordt steevast hetzelfde antwoord gegeven: omdat kleren mooier zijn op een mager model en omdat dat nu eenmaal de standaard is voor de mode wereldwijd. Inclusief Japan, een belangrijke afzetmarkt, waar size zero een doodnormale maat blijkt. Dat het ideale modebeeld ‘gewone’ vrouwen met complexen opzadelt, is hun zorg niet. Om het gebruik van te magere modellen heeft nog geen enkele ontwerper zijn slaap gelaten. Zeker niet als het protest van de burgemeester van Madrid komt, of van moeders van meisjes met anorexia. Maar nu komt het gegrom plots uit de onderbuik van de mode zelf.

Heftige aanklacht

De bom is eindelijk gebarsten. Alexandra Shulman, sinds 1992 hoofdredactrice van de Britse Vogue (door haar positie een van de grootste opiniemakers in de modewereld) schreef vorige week een boze brief aan alle grote modeontwerpers in Europa en Amerika. Prada, Versace, Yves Saint Laurent, Chanel, de hele zwik kreeg een gepeperd epistel in de bus. Mevrouw Shulman pikt het niet langer dat zij ten kantore zoveel foto’s digitaal moet laten bewerken omdat de modellen knokig zijn en geen borsten of heupen hebben. De schuld van de modehuizen en -ontwerpers, stelt ze, aangezien die hun prototypes alleen maar in een minuscuul maatje 34 maken en magazines bijgevolg verplicht zijn om graatmagere dennen voor de fotoshoots te gebruiken, waarna de ribben, uitstekende heupen en knoken vakkundig worden bijgewerkt en er boezems en rondingen aan het geheel moeten worden toegevoegd. Benige modellen zijn wel het laatste wat mijn lezers willen zien, aldus Shulman. Hilary Alexander, moderedacteur bij The Daily Telegraph, treedt haar prompt bij, maar hoopt alleen dat er wereldwijd vanuit andere high profile magazines soortgelijke reacties komen. Zo niet is Shulmans heftige aanklacht slechts een storm in een glas water. Wie volgt? Wellicht niet de roemruchte Anna Wintour, hoofdredactrice van de Amerikaanse Vogue, die iedere dag om 5 uur opstaat voor haar tennistraining en zo smal is dat ze welhaast door een snaarloos tennisracket kan kruipen. Evenmin de modedames in haar kielzog, die strak gebotoxt en afgetraind tot een kleine maat 36 (en wellicht nog steeds ongelukkig) door het leven walsen. Wie is moedig genoeg om de klacht bij te treden?

Geen karikaturen

Een paar jaar geleden zorgde modeontwerper John Galliano voor een stunt tijdens zijn modeshow door allerlei soorten mensen te laten opdraven. Heel magere, maar ook erg voluptueuze, kleine, grote, lelijke, mooie. Helaas betrof het hier een luxueus aangeklede freakshow binnen het kader van een modeshow. Carnivale in geel satijn. Wie behalve Galliano ooit andere maten op de catwalk liet figureren, was ofwel lid van een lager legioen modegoden ofwel Belg. Dries Van Noten heeft zich met streetcastings (gewone vrouwen die recht van de straat worden geplukt) nooit over een pondje meer of minder op zijn defilés geschaamd. Het duo A.F. Vandevorst evenmin. Bij die Belgen geen rammelende karkassen in een verpakking van wufte zijde, maar meisjes en vrouwen van alle leeftijden, van vlees en bloed. Nochtans ook mondiaal gefêteerde mode die iets meer toevoegt door de diversiteit en het samenbrengen van stukjes werkelijkheid, met als resultaat vaak pure magie. Let wel: het pleidooi van Shulman is geen vraag naar volslanke of obese mensen op de catwalk, eerder een eis om wat meer werkelijkheidszin. Een grotere maat zal het werk van een ontwerper niet lelijker of minder aantrekkelijk maken. Jammer voor die kleine, fijne Japanse kapitaalkrachtige en modeminnende dametjes, maar eindelijk verlossing voor de rest van de wereld. Gezond en mooi getraind in maat 38, 40 of 42 kan in de toekomst een zinniger ideaalbeeld bieden dan een absurd maatje 34. Het Nederlandse topmodel Lara Stone, een verrukkelijk kind, heeft niet wat je noemt de gangbare modellenmaten. Toch moesten er meer zijn zoals zij: prachtig van lijf en leden, met een fluwelige witte huid waaronder een naturel vetlaagje zit. Lichtjes rond maar o zo pront. Dat zij er aan de top van de modewereld mee wegkomt, is een bewijs dat het kan.

Geslachtsloze wezens

Zeer veel ontwerpers van grote internationale huizen lijken al decennia pertinent alle vrouwen met rondingen te weren, op een paar uitzonderingen als de wulpse Gisele Bündchen en de voornoemde Lara Stone na. Ook casting agents, die in opdracht de modellen voor modeshows keuren en selecteren, zijn geneigd om alleen maar door het dolle heen te raken van benige meisjes zonder vormen. Bestaat er dan zoiets als een modellenmaffia, die de macht over de looks en weegschalen heeft en alles verguist wat niet in de buurt van ‘het ideaal’ komt? Heeft het er mee te maken dat een flink aantal van die modeontwerpers, agenten en bookers zich in de privésfeer tot schriele jongens aangetrokken voelt en derhalve de ideale vrouw louter ziet als een geïdealiseerd goddelijk wezen zonder borsten, billen, heupen of vagina? Wat is het dan dat deze ontwerpers bedoelen met “very feminine” of “very sexy”, de twee vaakst gehoorde beschrijvingen als ze geïnterviewd worden over hun collecties? Het blijft een raadsel. De vrouwelijke sterontwerpers dan. Waarom kiezen zij voor graatmagere modellen? Frida Giannini van Gucci stuurt ze voor deze zomer de catwalk op in slungelige ‘boyfriend’s suits’. Superskinny broekpakken met lager kruis. Voor rock chics met gecastreerde ballen? Voor taaie zakenvrouwen met penisnijd? Consuelo Castiglioni van Marni ontwerpt wel vrolijke vrouwvriendelijke losse kleren met sublieme prints, maar haat dan weer decolletés of een klein streepje bloot. Voor stijlfanaten met een licht frigide kantje? Stella McCartney toont een mooie mix van vrouwen, van benig tot gespierd, maar in breedgeschouderde mannelijke pakken en met duizelingwekkende decolletés. Een iets te luid statement. Mogen vrouwen zich gewoon nog eens mooi en aantrekkelijk voelen, als het even kan?Nochtans is er nu hoop op een kentering. Terug naar Alber Elbaz, de getalenteerde ontwerper van Lanvin. Hij wordt tegenwoordig op handen gedragen door het modejournaille. Met recht en rede. De man, die er overigens uitziet als een sympathieke Billie Turf, zou met zijn zomercollectie weleens voor een mijlpaal in de modegeschiedenis kunnen zorgen. Zijn ontwerpen worden door enthousiastelingen ‘holistisch’ genoemd (jazeker), doordrongen van schoonheid maar met een zweem van ironie, gepast voor vrouwen van alle leeftijden en vormen. In ieder geval: een kenner van het vrouwelijke lichaam (hoewel zijn levenspartner ook een man is - men mag homo-ontwerpers niet allemaal over dezelfde Brünokam scheren). Elbaz is een meester in drapage, maar op een ongeziene en uiterst moderne manier. Hij sculpteert genereus met stof, die in zijn handen haast vloeibaar wordt. “Meestal vraagt een gedrapeerde jurk dat je er een korset onder draagt. Bij mij niet. Mijn kleren draag je gewoon los op het lijf. Als vakman zie ik het als mijn verdienste om onder de kleren voor comfort te zorgen”, aldus Elbaz. Lanvin is niet voor niets het label van dit moment.

Een maatje voller

Vrouwen willen zich weer mooi voelen zonder zich in een keurslijf van maat 34, 36 of 38 te moeten persen. Dat heeft Alber Elbaz begrepen. Zijn kleren zijn op een natuurlijke manier sexy en aantrekkelijk, stralen klasse en tegelijk ongedwongenheid uit. “Ik wil unieke mensen zien”, aldus een aandoenlijke Elbaz. “Ik wil individualiteit zien, ik wil rimpels zien, dikkere mensen zien. Zoals de tijden nu zijn, zal het fake weggaan en het echte terugkomen.” Fake will go and real will come.Vreemd genoeg kiest Elbaz nog altijd voor magere topmodellen in zijn shows. Rondere vrouwen op de catwalk tasten nu wellicht nog zijn geloofwaardigheid in de hoge moderegionen aan. Misschien zal de aanklacht van mevrouw Shulman slechts geleidelijk voor verandering op de catwalk zorgen, zodat er een nieuwe standaard kan gelden. Maar als zij de oplage van de Britse Vogue tot over één miljoen per maand kan brengen, dan is ze vast in staat om ook voor die omwenteling te zorgen. Zodat ontwerpers gedwongen worden om na te denken over het vrouwenlichaam als ‘variabel’ en per definitie ‘van een imperfecte schoonheid’. Andere modegrootheden hebben het hen in het verleden voorgedaan. Niets is bijgevolg onmogelijk.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234