Donderdag 06/10/2022

De man van miljoenen tekeningen

Grafisch werk l Lucien De Roeck

De ontwerper van het Expo 58-embleem was een bescheiden maar zeldzaam getalenteerde graficus. Dat valt op bij de overzichtstentoonstelling aan het Brusselse Flageyplein. door Eliane Van den Ende

Een zelfportret uit 1932 geeft in grove lijnen het noeste gezicht van de jonge Lucien weer. Het is een 'Vlaamsche' kop à la Permeke. Datzelfde jaar - hij is amper 17 - schrijft hij zich in aan het Institut Supérieur des Arts Décoratifs La Cambre. Henry van de Velde had de school een jaar eerder opgericht en zijn adagium om al het overbodige te schrappen zal De Roeck zijn hele leven meedragen. Lucien zit nog op school als hij op zijn 20ste van burgemeester Camille Huysmans de opdracht krijgt om een promotieaffiche voor de stad Antwerpen te maken. Het is een krachtig beeld van een hand, die bijna als een kathedraal op het ontwerp troont. Antwerpen was zijn lievelingsstad, de Schelde zijn rivier waarlangs hij uren kon wandelen, turen, fietsen... en tekenen.

Datzelfde jaar, 1935, krijgt hij nog een opdracht, ditmaal voor de overzetboot Oostende-Dover. 'DRIE uur' - zo lang duurde die vooroorlogse overtocht dan nog - staat over de hele afficheoppervlak uitgesponnen en de overheid had overschot van gelijk dat ze toen voor het aanstormend talent van een beginnend graficus koos, en niet voor een belegen naam.

En De Roeck blijft affiches maken: voor de suikerklontjesfabrikant in Tienen, voor Philips waarbij de lampen als het ware gloeien en voor Michelinbanden die op de weg plakken. En dan natuurlijk de promotiebeelden voor Expo 58, in 'Belgium, The Crossroads of Europe'. De Roeck ontwierp ook de beroemde Expo-ster; niet als een ster maar eerder als een soort boom met diverse asymmetrische takken.

Dat de naam van De Roeck desondanks bijna volslagen onbekend is, is ook aan de persoonlijkheid van de man te wijten. De Roeck, geboren in 1915 in Breda uit gevluchte Dendermondse ouders, was wars van elke vedettestatus. Hij zag zichzelf eerder als een ambachtsman dan als een artiest. De Roeck werkte avonden en nachten (én dagen) aan een stuk door, geobsedeerd door lijnen, tekeningen, vormen en de gedachten daarachter.

Talrijke naoorlogse kranten gaf hij vorm: de krant van het Paleis voor Schone Kunsten, le Quotidien, La Lanterne, la Cité. Hij ontwikkelde lettertypes. Voor Pan tekende hij theaterrecensies. Jawel, getekend in een paar lijnen is het hele stuk samengebald.

Veelvraat

De Roeck tekende en tekende; miljoenen tekeningen. Elk stukje papier, karton, oude geruite schoolschriftjes, zelfs de achterkant van briefpapier met het logo van anderen werd benut. Vier- à vijfhonderd schetsboekjes zijn bewaard gebleven. Zelf zei hij: "een pianist oefent minstens 6 uur per dag om een concert te geven van zo'n tien minuten. Wat is er dan zo speciaal aan een tekenaar die minstens een kwartier per dag tekent?" Zelfs aan tafel tekende de veelvraat: de soep werd koud en er vielen inktvlekken op het tafelkleed. Er zijn de schetsboekjes voor elk kleinkind, de tekeningen van de vrienden: Hergé in klare lijn, Hugo Claus met een mombakkes, een fijne André Delvaux en dan verfijnd gekriebel in de pittoreske zichten van impasses, straathoeken, abattoirs en monumenten van Brussel, maar bovenal zijn er de kleuren van de aquarellen, vooral van de duizenden boten: "Boten waren zijn dansende naakten; hij schonk er veel aandacht aan en tekende ze vanuit zijn Volkswagen te midden van kraanvogels", vertelde een vriend.

Het is opvallend hoe gevarieerd al die tekeningen zijn. Bovendien was de man onder het pseudoniem Luc Droek ook striptekenaar. In een Vlaams blad verscheen een eigen comic: Klawieter. Jef Klawieter was een wetenschapper, een no-nonsense Vlaamse Kuifje met een aparte vorm van humor: een uppercut wordt vergezeld van het tekstballonnetje: 'Zo zou ik bepaalde politici willen behandelen'. Of nog: 'Als je niet kan slapen, luister dan naar de uitzending van de liberale partij'; 'in Kongo dromen de apen ervan dat Klawieter hen de koningskwestie komt uitleggen'. Dat waren nog de jaren vijftig.

De tentoonstelling 'Lucien De Roeck' is tot 25 januari te zien in Espace Architecture la Cambre, Flageyplein 19 bis, hoek Boondaellaan in 1050 Brussel, www.lucienderoeck.be

De Roeck was wars van elke vedettestatus. Hij zag zichzelf eerder als een ambachtsman dan als een artiest

Tekeningen, affiches en aquarellen: de overzichtstentoonstelling toont hoe veelzijdig Lucien De Roeck wel was.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234