Vrijdag 30/09/2022

'De meeste mensen leven zondiger dan de artiesten van wie ze cd's kopen'

God is overal, niet het minst op de nieuwe cd van Muse. Na een dolle achtbaanrit door het pretpark van Sodom en Gomorra smeekt het Britse trio om vergeving. Niet met een plaat vol gregoriaanse gezangen; Absolution blijkt een verzameling barokke rockopera's over de eeuwigheid, de Apocalyps, de zondeval en - ga er even bij zitten - de laatste gedachten van stervende atheïsten. Gewapend met een soutane en een paternoster luisterden we met stijgende verbazing naar de biecht van zanger Matthew Bellamy. 'Ik maak muziek voor God.'

Brussel

Van onze medewerker

Wouter Van Driessche

Tijdens onze vorige ontmoeting, nu vier jaar geleden, zat Bellamy nog volop in zijn hedonistische fase. Op de vraag wat zijn ultieme ambitie was, antwoordde hij met uitgestreken gezicht dat hij Hammer Of The Gods wilde overtreffen, de schandaalbiografie van Led Zeppelin. Het feit dat hij met Page & Plant dweepte, typeerde hem anders wel. Dat hij daarbij vooral hun handleiding voor seks, drugs en rock-'n-roll had onthouden, nog veel meer. En dat hij beter wilde doen waarschijnlijk nog het meest. Om zijn woorden kracht bij te zetten, improviseerde de zanger enkele minuten later een ode aan zijn penis, die tot op heden ongeschikt blijft voor publicatie. Toen kon hij er nog om lachen, vandaag niet meer. "Jezus Christus, deed ik dat echt? Het spijt me verschrikkelijk. Ik was jong toen. Intussen heb ik een heleboel dingen geleerd."

Zoals vergiffenis vragen.

"Precies. Na drie jaar onafgebroken opnemen en touren hadden we alledrie nood aan wat afstand. Om tot inkeer te komen en een en ander op een rijtje te zetten. Ikzelf maakte van die periode gebruik om een paar demonen onder ogen te zien. Geen spectaculaire dingen, maar gevoelens die ik met de jaren had opgekropt, omdat er geen tijd of plaats voor was. Achteraf voelde dat aan als een enorme zuivering. Alsof ik naar een priester geweest was, die me al mijn zonden kwijtgescholden had: lust, gulzigheid, ijdelheid... alles wat een deugdzaam leven in de weg stond (lacht)."

Volgens Marilyn Manson hebben rocksterren nochtans de morele plicht om in zonde te leven. 'Fans eisen dat we ons te pletter zuipen, drugs nemen en achter jonge maagden lopen', zei hij onlangs nog in een interview.

"Een luizig excuus. Vijfentwintig jaar geleden deden muzikanten nog dingen die voor gewone stervelingen onmogelijk waren. Maar die tijd is allang voorbij. Tegenwoordig leven de meeste muziekliefhebbers zondiger dan de artiesten van wie ze platen kopen. Als je ziet hoe de showbusiness is geëvolueerd, kan dat ook niet anders. Er is zodanig veel geld mee gemoeid dat muzikanten zich eenvoudigweg geen excessieve levensstijl meer kunnen veroorloven."

Op de tour-dvd van Hullabaloo lijkt u er anders wel een dieet van champagne en hallucinogene paddestoelen op na te houden.

"Dat is overdreven. Er waren wel excessen, maar uiteindelijk heb ik daarvoor ook de rekening gepresenteerd gekregen. Angstaanvallen, black-outs, geheugenverlies: het hele gamma. Er zijn weken waar ik me niets meer van herinner. Volledig uit mijn geheugen gewist. Om van de nachtmerries en hallucinaties nog maar te zwijgen. Achteraf klinkt dat misschien wel heel erg rock-'n-roll, maar op het moment zelf was het enorm beangstigend. Eén keer het gevoel hebben dat er een sadistische dwerg in je hoofd zit die je hersens met een scheermesje wil fijnhakken, zou je nog een ervaring kunnen noemen. Maar als je de volgende dag het idee hebt dat die dwerg er een broertje bij heeft gekregen, wordt het al een stuk minder interessant (lacht)."

Vanaf hoeveel dwergjes kreeg u het gevoel dat het tijd was om wat gas terug te nemen?

"Mijn ogen zijn opengegaan toen ik hoorde dat het ex-vriendje van mijn vriendin gestorven was. Niet door drank of drugs, maar in een banaal verkeersongeval. Tot dan leefde ik in de waan dat ik onsterfelijk was. Of toch minstens negen levens had. Maar toen ik op de begrafenis die kist zag staan, voelde ik me plots heel erg kwetsbaar. En vooral: verschrikkelijk eindig."

Veel nummers op Absolution lijken daar op de een of andere manier over te gaan: 'Time Is Running Out', 'Endlessly', 'Sing For Absolution', 'Apocalypse Please', 'Thoughts Of A Dying Atheist'... dat is geen toeval meer.

"Die begrafenis heeft inderdaad een enorme indruk op me gemaakt. Misschien ook omdat het in Italië was, waar de mensen een stuk extremer reageren. In elk geval deed het me nadenken over dingen als dood en eindigheid, waar ik nooit eerder had bij stilgestaan. In 'Blackout' heb ik het daar over: over de angst om jong te sterven, en de energie en motivatie die je daaruit kunt putten."

Het 'live fast, die young'-principe, waar zoveel muzikanten prat op gaan.

"Precies. De confrontatie met mijn eigen eindigheid deed me beseffen dat doodsangst misschien wel een van de sterkste creatieve motors is. Veel kunst is een ticket naar de eeuwigheid, hé? Een ijdele poging van de kunstenaar om iets te creëren dat zijn leven overstijgt, en dat hij na zijn dood op aarde kan achterlaten. Of, sterker nog: iets waarmee hij een plaats in het hiernamaals kan verdienen."

En u? Maakt u muziek voor uw achterkleinkinderen of mikt u hoger?

"Veel hoger. Het klinkt wellicht walgelijk pretentieus, maar ik maak muziek voor God. Zoals Beethoven en Bach vroeger: die probeerden met hun composities de werkelijkheid te overstijgen, om in contact te komen met Iets Hogers. Vandaar ook mijn fascinatie voor klassieke muziek: daarin vind je nog dat spirituele en transcendente, dat bijna volledig uit de rockmuziek verdwenen is."

Als je het boek Prediker mag geloven, is dat niet meer dan normaal. 'Wee hen die laat in de nacht opblijven, terwijl de wijn hen verhit. Dan bestaat hun feest in harp en fluit, maar op het doen van de Heer letten zij niet'.

"Staat dat zo in de bijbel? Prachtig! En bovendien heel erg herkenbaar. Tijdens ons sabbatjaar kreeg ik heel sterk het gevoel dat de rock-'n-roll-levensstijl eigenlijk een grote vlucht was. Dat ik naar de fles greep om mijn spirituele ik zoveel mogelijk het zwijgen op te leggen. Daarom stond ik er ook op om de nummers voor Absolution in Hackney (een wijk in Zuid-Londen, WVD) te componeren. Een grauwe volksbuurt leek me de ideale plaats om af te kicken van het decadente tourleven, en verheven muziek te schrijven. Geen afleiding, geen drank, geen drugs, geen platenfirma, journalisten of fans: enkel wij drie en de muziek als communicatiemiddel met God."

Die schijnt nochtans dood te zijn.

"Da's een van de grootste misvattingen van deze tijd. De katholieke God met zijn grijze baard en zijn rijstpap met gouden lepeltjes: die is dood. Maar daar denk ik helemaal niet aan. Als ik het over God heb, bedoel ik iets veel ruimers: iets dat je niet kunt benoemen of bewijzen, maar waarvan je gewoon wéét dat het er is. Wanneer je 's avonds uit je raam naar de sterren kijkt, wanneer je iemand liefhebt... (Proest het uit) Zal ik zakdoekjes halen? (herpakt zich) Neen, serieus: als ik muziek hoor of maak, kan ik niet anders dan geloven dat er meer is dan alleen maar materie."

Is dat de boodschap achter de plastieken Mariabeeldjes die af en toe bij jullie op het podium opduiken?

"Ja en neen. Die hebben vooral de bedoeling om de boel een beetje te ironiseren. Wat ik daarnet vertelde over de link tussen muziek en religie, geldt voor veel muziekliefhebbers. Mensen die naar concerten komen zoals hun ouders vroeger naar de kerk gingen. Niets op tegen, hoor. Integendeel: ik beschouw muziek zelf als een surrogaatreligie. Maar als je het niet af en toe een beetje kunt relativeren, wordt het op de duur echt wel gênant. Ik herinner me bijvoorbeeld een fan in Rusland die me na een concert een gigantisch schilderij kwam overhandigen dat ze zelf gemaakt had. Ze had me uitgebeeld als een soort heilige: helemaal naakt, met duiven op mijn schouders en een gloeiend hart voor mijn genitaliën. Heel bizar, en heel gevaarlijk, want uiteindelijk is het dat soort dingen dat je van jezelf doet vervreemden."

De Franse zanger Jean-Louis Murat vertelde ons onlangs dat hij iedere dag een paar polaroids van zichzelf neemt, om zich daartegen te beschermen.

"Bedankt voor de tip! Ik heb me in elk geval voorgenomen om het deze tournee veel rustiger aan te doen. Geen paddestoelen, zo weinig mogelijk alcohol, liters water... En ook geen cocaïne en heroïne, neen (lacht). Daar heb ik me trouwens altijd ver afgehouden: op mijn achttiende heb ik een hele tijd bij een dealer ingewoond, in een pand dat zo uit Trainspotting leek geplukt. Daar heb ik genoeg ellende gezien om me voor de rest van mijn dagen ver van de zakspiegeltjes en de naalden te houden. En trouwens: nu ik niet langer wegloop van de monnik in mij zie ik niet in waarom ik me nog voor de kunstmatige roes zou interesseren."

Gek: u heeft het opnieuw over God, terwijl u in vorige interviews hoog bij laag volhield dat u atheïst was en Absolution op een of ander ufologisch boek van een oud-raadgever van Colin Powell baseerde.

"De Twaalfde Planeet van Zecharia Sitchin! Daarin wordt de theorie verkondigd dat het aliens waren die de bijbel schreven! Geloof me, daar wil je het écht niet over hebben (lacht). Ik denk dat je gewoon geluk hebt dat ik iets goed te maken had. Meestal lul ik er gewoon maar wat op los. Eigenlijk doet het er ook allemaal zo weinig toe. God, De Twaalfde Planeet, het paringsgedrag van pygmeeën, toegepaste thermodynamica: voor mijn part mag Absolution over alles gaan."

Ook over uw penis?

"Euh, over alles behalve mijn penis. Zak (lacht)."

Absolution is verschenen bij PIAS. Op vrijdag 7 november treedt Muse op in Vorst Nationaal. Het concert is uitverkocht.

'Ik beschouw muziek als een surrogaatreligie'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234