Vrijdag 07/10/2022

PortretGiorgia Meloni

De neofascistische politica die de eerste vrouwelijke premier van Italië wil worden: wie is Giorgia Meloni?

Giorgia Meloni, leider van Fratelli d’Italia Beeld REUTERS
Giorgia Meloni, leider van Fratelli d’ItaliaBeeld REUTERS

Giorgia Meloni (45) voert met haar partij Fratelli d’Italia al geruime tijd de politieke peilingen in Italië aan. Ze wil de parlementsverkiezingen van 25 september ­winnen en de eerste vrouwelijke premier van het land worden.

Rosa Van Gool

‘Ik ben Giorgia. Ik ben een vrouw. Ik ben een moeder. Ik ben Italiaanse. Ik ben christelijk. Dat zullen jullie niet van me afpakken!’

Aan deze toespraak denkt Italië bij de naam Giorgia Meloni. De leider van de postfascistische partij Fratelli d’Italia schreeuwde de woorden twee jaar geleden uit voor een vol plein in haar eigen stad Rome, terwijl ze een Italiaanse vlag over het spreekgestoelte drapeerde.

Ze verzette zich tegen een wetswijziging waardoor ouders op de identiteitskaart van hun kinderen voortaan genderneutraal ‘ouder 1’ en ‘ouder 2’ heten, maar inmiddels ontstijgt de speech die context. Het was zelfs de titel van haar vorig jaar verschenen autobiografie, Io sono Giorgia, waarin Meloni laat zien dat ze de wetten van de 21ste-eeuwse politieke marketing feilloos beheerst.

Want in het influencertijdperk draait politiek niet om ideeën maar om personen, zeker in het politiek gedesillusioneerde Italië. Daarom wijdde Meloni pagina’s aan persoonlijke feitjes: ze belt elke dag haar grote zus, is dol op katten en leerde Engels om de teksten van Michael Jackson te kunnen verstaan.

De politica beschrijft ook dat ze als kind een raar kapsel had en te zwaar was, omdat haar oma haar onbeperkt koekjes met melk als avondeten gaf (‘zij heeft mijn stofwisseling verwoest’). Het is vrijwel onmogelijk om geen medelijden te krijgen met het kleine, dikke, slecht gekapte meisje, dat uitgescholden wordt en van de andere kinderen niet mee mag doen met volleybal op het strand.

Pesterijen

Zelf trekt Meloni een les uit haar jeugd vol pesterijen. ‘Vijanden zijn nuttig. Met dank aan die kinderen heb ik een sterk karakter ontwikkeld.’ De jonge Giorgia valt tien kilo af en meldt zich als 15-jarige aan bij de postfascistische jeugdbeweging Fronte della Gioventù (‘jeugdfront’). Ook Fratelli d’Italia behoort tot het postfascisme, dat voortbouwt op de fascistische traditie, zonder het totalitaire en antikapitalistische aspect.

De partij hoort in het Europees Parlement bij dezelfde groep als de N-VA: de Europese Conservatieven en Hervormers (ECR). Fratelli d’Italia is anti-immigratie, anti-lgbtq+-rechten, anti-euthanasie en bepleit geboortepolitiek, onder het motto ‘Italianen eerst’.

In haar twintiger jaren gaat het snel met de carrière van Meloni, die het moet stellen met een afwezige vader: ‘De behoefte om geaccepteerd te worden, vooral in een mannelijke omgeving, en de enorme angst om wie in mij gelooft teleur te stellen, komen waarschijnlijk door het missen van de liefde van een vader’, schrijft ze daarover in haar boek.

Haar ambitie om voor tolk te studeren kan ze als gevolg van geldgebrek niet waarmaken, maar ze blijft wel politiek actief. Als 29-jarige belandt ze in het parlement, als 31-jarige wordt ze in 2008 de jongste Italiaanse minister ooit in de regering van Silvio Berlusconi. Wanner Berlusconi in 2012, gebukt onder vele schandalen, tijdelijk van het toneel verdwijnt, richt ze haar eigen partij op. Al sinds de oprichting van die partij is haar ambivalente houding tegenover het fascisme punt van controverse.

null Beeld  Penelope Deltour
Beeld Penelope Deltour

Desgevraagd verklaart Meloni altijd ‘het fascisme niet aan te hangen’, maar onomstotelijk afstand nemen van neofascisme is haar doorgaans een brug te ver. Zo ook na de aanval in het najaar van 2021 van een neofascistische groepering op een vakbondskantoor in Rome. Meloni zei in eerste instantie ‘niet te weten uit welke hoek het geweld kwam’. Later gaf ze toe dat het fascistisch was, maar een voorstel om de groepering te ontbinden steunde ze niet.

In haar partij bevindt zich bovendien een opmerkelijke hoeveelheid leden die expliciet nostalgisch zijn over het tijdperk van Mussolini. Op undercoverbeelden van de Italiaanse website Fanpage is te zien hoe leden van de Milanese afdeling de Hitlergroet brengen en zich trots fascist noemen. “Allemaal vooropgezet”, vond Meloni, die critici vaker van vaag gedefinieerde complotten beschuldigt. “Bedacht aan een schrijftafel, door een heel circuit.” Na veel kritiek verklaarde ze later dat er voor antisemitisme en racisme geen plaats is in haar partij, maar ze trof geen maatregelen.

Tegen Draghi

Ondanks tegenvallende resultaten bij de lokale verkiezingen van 2021 bleef Fratelli d’Italia op landelijk niveau populair. De partij was de enige oppositiekracht tegenover Mario Draghi’s regering van nationale eenheid en voert al maanden de peilingen aan, met momenteel een virtuele 24 procent van de stemmen.

Op 25 september vinden in Italië parlementsverkiezingen plaats, en Meloni maakt kans om die te winnen. In de campagne wordt ze zeker geholpen door haar luide stem. ‘Tijdens een telefoontje na de eerste lockdown gaf Giuseppe Conte (de voorlaatste premier, red.) eens toe dat hij jaloers was op mijn stem’, luidt het in haar memoires. ‘Zelf had hij in het parlement wel eens moeite om de aandacht te trekken, vanwege zijn schorre en zachte timbre.’

Voorlopig is Giorgia Meloni als eerste vrouwelijke premier dus een reële mogelijkheid. “Als we een vrouwelijke premier hadden gehad, zou Italië er nu beter aan toe zijn”, zei ze er zelf over. Want ook al noemt Meloni zich liever geen feminist, ze is er wel degelijk een. Zij het een rechtse, die gelooft dat geboortepolitiek en vrouwelijke arbeidsparticipatie hand in hand kunnen gaan, dat homostellen geen kinderen mogen opvoeden, en dat abortus- en euthanasiewetgeving strenger moet zijn.

Ook dat pleidooi zet ze kracht bij met een persoonlijke anekdote, over haar alleenstaande moeder, die op het punt stond de zwangerschap af te breken. Op het laatste moment besloot ze om de kliniek niet binnen te gaan, maar in plaats daarvan een cappuccino en een croissantje te bestellen in de bar ernaast. “Aan dat ontbijt, aan mijn moeder, aan haar tegendraadse keuze ben ik alles verschuldigd.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234