Donderdag 21/10/2021

De revolutie van Jack The Dripper

Vandaag zou Jackson Pollock, grondlegger van het actionpainting, honderd jaar zijn geworden. Toch staat er nergens een overzichtstentoonstelling gepland. Wat is de erfenis van Pollock nog?

ij was de James Dean van de Amerikaanse schilderkunst en een van de legendarische bad boysuit de artistieke wereld van de twintigste eeuw.

Paul Jackson Pollock (1912-1956) leefde op sneltreinvaart en maakte een puinhoop van zijn leven. Net als James Dean, de legendarische filmacteur die nog jonger - op z'n 24ste - stierf, kwam ook Jackson Pollock om in een auto-ongeval.

In augustus 1956 was zijn echtgenote, de schilderes Lee Krasner, naar Europa gevlucht. Ze wilde ontsnappen aan de zoveelste turbulente periode in hun huwelijk, dat overschaduwd werd door de vele amoureuze escapades van haar man, zijn zware alcoholverslaving en manisch-depressieve buien.

Op 11 augustus stapte een ladderzatte Pollock in zijn Oldsmobile 88 Convertible. Twee vrouwen reden met hem mee: kunstenares Ruth Kligman, die op dat moment zijn minnares was, en Edith Metzger, een 25-jarige vrouw die hij pas die ochtend ontmoet had. In Springs, Long Island, knalde Pollock met zijn auto tegen een boom: hij werd uit de wagen geslingerd en was op slag dood. Ook Metzger stierf in het accident. Alleen Kligman overleefde de klap. Jaren later, in 1974, schreef zij het boek Love Affair - A Memoir of Jackson Pollock.

Dansen rond het doek

In december 1956 kreeg Pollock postuum zijn eerste grote tentoonstelling: een retrospectieve in het Museum of Modern Art MoMA, New York. Want Pollock was niet alleen een bad boy, hij had na de Tweede Wereldoorlog het aangezicht van de schilderkunst voorgoed veranderd.

Aanvankelijk onderging hij grote invloed van de cultuur van de Indianen en van Mexicaanse muurschilderingen - Pollock wou Amerikaanse en geen Europese kunst maken. Toch liet ook de worsteling met Picasso sporen na.

In 1945 verhuisde Pollock met zijn echtgenote naar Springs op Long Island, enkele uren oostwaarts van New York. Daar legde hij voor het eerst zijn doek op de grond en ontwikkelde hij de zogeheten 'drip'-techniek, waarbij hij niet met een borstel schilderde maar de verf rechtstreeks op het doek liet lopen: hij goot de verf in slierten uit de pot of liet ze van een stok of een borstel afdruipen. Op die manier bracht Pollock een revolutie teweeg: het doek stond niet meer rechtop, er kwam geen schildersezel meer aan te pas, hij raakte het doek niet aan met een borstel en gaf elke vorm van figuratie, zingeving of uitbeelding op.

Duurste werk ooit

Pollock gebruikte ook zijn hele lichaam om te schilderen in plaats van alleen maar zijn hand: vaak danste hij om zijn doek heen terwijl hij de verf uit een pot lepelde of liet stromen. Die werkwijze werd bekend als actionpainting, terwijl Pollock de bijnaam Jack the Dripper kreeg. In zijn huis annex atelier in Springs is de met verf bespatte vloer nog altijd te zien als stille getuige van de actionpainter.

In 2006 werd Pollocks schilderij Number 5uit 1948 onderhands verkocht door David Geffen, stichter van Geffen Records en medestichter van Dreamworks, aan de Mexicaanse financier David Martinez. De prijs zou 140 miljoen dollar zijn geweest (108 miljoen euro), tot op heden de hoogste prijs ooit betaald voor een kunstwerk.

Alle info over Jackson Pollock bij het Pollock Krasner House & Study Center. www.pkhouse.org

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234