Vrijdag 01/07/2022

De schemer van onze jeugdjaren

Het verhaal: de introverte tiener Bella ontmoet de beeldschone Edward. De twee voelen zich onweerstaanbaar tot elkaar aangetrokken, dan blijkt dat Edward een vampier is. Wat zoveel betekent dat, als hij haar kust, of meer, hij zich niet zal kunnen inhouden haar te bijten. En dat wil hij niet. Hij wil zijn instincten niet voeden aan haar. Romantiek en gesmacht alom. Veel willen en niet kunnen. Veel gevaar ook, en reddende engelen. Maar vooral veel hartenpijn.Het fenomeen Twilight wordt alom beschreven als een typisch tienermeisjesverhaal, waarin prille jongedames hun romantische en erotische fantasieën geprojecteerd zien. Er wordt ook gezegd dat de schrijfster een mormoonse is, en dat de subtekst haar morele overtuigingen over seksualiteit reflecteren. Onthouding, dat is de boodschap. True love waits. Verschillende commentatoren hebben het over onthoudings-, kuisheids- en emotionele porno.

Traditioneel rollenpatroon

Feministen vinden het niet kunnen dat Bella haar hele hart schenkt aan die ene man die haar niet geeft wat ze nodig heeft (in dit geval intimiteit). Ze trekken van leer tegen het traditionele rollenpatroon, want het meisje is kwetsbaar en emotioneel afhankelijk; de jongen sterk, vaderlijk. Hij houdt de touwtjes in handen. En het feit dat er wordt meegegeven dat je leven niets waard is als die ene liefde niet bij je wil zijn, vindt men als boodschap ook niet erg bemoedigend. Er wordt ook niet meteen gesympathiseerd met het bijna waanzinnig makende verlangen van de jonge lichamen. Maar diezelfde jongeren hebben daar duidelijk minder problemen mee. Van de boeken van Stephanie Meyer gingen al meer dan 70 miljoen exemplaren over de toonbank. De tweede film van de saga, Twilight New Moon, brak afgelopen weekend alle openingsrecords. De meeste filmrecensenten doen de prent af als lucht voor tieners. Vanwaar dat succes dan? Zulke cijfers haal je niet op het zakgeld van bakvissen.

Edward prefers cougars

Volgens een artikel op de Amerikaanse nieuws- en entertainmentsite Salon.com is Twilight geen kassucces dankzij de sneller kloppende tienerharten, maar wel dankzij hun oudere zusters: vrouwen van dertig, veertig en zelfs meer. Vele volwassen vrouwen bekennen er zonder schroom hun verslaving aan de boeken. In oktober werden in grootwarenhuizen aankondigende levensgrote kartonnen afbeeldingen van de acteurs gestolen, door volwassen vrouwen. Er bestaan fangroepen waarin volwassen vrouwen elkaar online ontmoeten. Of in real life, op Twilight Conventies, nota bene. En de onlineshop Etsy.com verkoopt hangertjes waarop staat: Edward prefers cougars. (Cougar is de vulgariserende benaming voor de rijpere vrouw die iets heeft met een jongere man). Sommigen beweren zelfs dat ze opnieuw in de liefde gingen geloven door de boeken te lezen. Eén ding hebben de meesten gemeen: ze zijn hoog opgeleid, hebben een gezin en een carrière, en houden ook van serieuzere literatuur. Maar ze lazen het verslavende eerste boek wel in één nacht uit, en konden bijna niet wachten tot ze opnieuw thuis waren om aan het volgende deel te beginnen. Het is wat men noemt hun ‘guilty pleasure’, een moment van ontsnappen aan de wereld. Eén beschrijft het gevoel dat het verhaal bij haar oproept als de Indian Summer van haar jeugd. Of de schemer, twilight, zo u wil.

Aanbidding

Wat hen zo aantrekt in het verhaal? Een blogger op de wellnesssite The Daily Mind denkt dat het over het gedrag van de mannen gaat. De jongens in het verhaal, en zeker de twee liefdesrivalen Edward en Jacob, zijn zeer vastbesloten in hun gevoelens voor Bella. In een tijd waarin mensen eerder tot de actie overgaan tussen de lakens dan een van-hart-tot-hartgesprek te voeren, blijkt hun ridderlijkheid de heilige graal te zijn in het hoofd van veel vrouwen. Op Salon.com geeft een getuige grif toe dat ze verslingerd is aan de fantasie dat een held met een onmogelijk erotische uitstraling haar zou kunnen aanbidden. En trouw blijven. En beschermen. Het is ook de herinnering aan dat kriebelende gevoel van die eerste grote liefde, geven ze toe, en de herkenbare instorting als die lijkt te verdwijnen. Of ja, de erotische fantasie over een geliefde die een half beest is, maar dat beest voor jou in bedwang houdt.

In zijnen bloten

Dit duidelijk tot mokkend ongenoegen van mannelijke filmrecensenten. Afgelopen zondag snoof VRT-filmjournalist Ward Verrijcken tijdens De zevende dag over het personage Jacob, een jonge weerwolf en een goedgebouwde acteur, dat die de helft van de tijd “in zijnen bloten rondloopt”. Hij besloot daaruit, een tikje neerbuigend, dat Twilight gewoon “lust voor vrouwen” is. Is het niet een tikje seksistisch om vrouwelijke lust kortweg van tafel te vegen? Is het dan zo belachelijk tegenwoordig om erotiek en emotie op één lijn te brengen? En negeert men daarbij niet het gegeven dat Twilight duidelijk een reële en niet eens zo onzinnige behoefte vervult? Namelijk het verlangen om verlangd te worden? Voor een vrouw, weinigen zullen dat ontkennen, is dat gevoel een van de sterkste afrodisiaca die er bestaan. Geen porno, maar pure erotiek. Dus ja, Twilight is lust voor het fantaserende tienermeisje dat nog steeds in een vrouw schuilt. Of daar iets verkeerd mee is, vragen wij ons dan af.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234