Dinsdag 16/08/2022

De schone in het beest

'Misschien ben ik zelf ook wel een idiot savant, iemand die maar één kunstje kent. Alhoewel, ik kan behoorlijk goed koken'

Nieuwe cd's van Arno: Le European Cowboy / A Poil Commercial

Een halve eeuw Arno. Al vijftig jaar lapt de Le Plus Beau alle regels aan zijn schoenzolen, en leeft hij in een wereld met een volstrekt eigen logica. De Oostendse Brusselaar creëerde gedurende die tijd een sound die zo uniek is dat niemand er zelfs maar aan durft te denken om hem te imiteren. Toen dEUS nog gewoon een single van The Sugarcubes was, toerde Arno al met aanzienlijk succes door de Franstalige wereld, en dat gaat hij binnenkort opnieuw doen. Volgende week verschijnen met A Poil Commercial en Le European Cowboy twee nieuwe cd's. Metro frist uw geheugen even op.

Met Arno ('86) tekende Arno Hintjens een onafhankelijkheidsverklaring na het uiteenvallen van T.C. Matic, al bleken zowel pianist Serge Feys als snarenwonder Jean-Marie Aerts meteen opnieuw van de partij. Deze titelloze cd was volgens de zanger destijds een reactie op de drukte van de groep waarmee hij jarenlang het Europese clubcircuit had afgedweild. "Ik wilde voor de verandering eens een warme plaat maken, met songs om écht naar te luisteren. Het was niet zo dat ik mijn verleden de rug toe keerde, maar bij T.C. Matic staarde iedereen zich te veel blind op zijn eigen imago. We waren van elkaar vervreemd, en dat moest veranderen." De songs klonken soms een beetje fragmentarisch, en het oogt nog steeds een beetje vreemd om drie instrumentale nummers op een Arno-cd te zien staan, maar zowel de kale single 'When The Rock' als het door groezelige funk besprenkelde 'Forget The Cold Sweat' konden zo versluisd worden naar een volgende best of.

Op de uitstekende Charlatan ('88) begon Arno zich thuis te voelen in zijn rol als soloartiest, en bereikten de songs een ontstellend hoog niveau. De nummers dwarsboomden alle modes en verwachtingspatronen, waardoor de plaat ook nu nog erg actueel klinkt. Het bikkelharde 'Black Doll' refereert nog enigszins aan de hoogdagen van T.C. Matic, maar elders haalt het rustiger materiaal de overhand. Het prettig gestoorde 'Bathroom Singer' klinkt even speels als geniaal, terwijl het ingetogen 'Jive To The Beat' zowat een Frans chanson à l'Anglaise is. Arno beschreef Charlatan destijds als een zoektocht naar een onbereikbaar doel. "Zodra ik de perfecte plaat maak, stop ik. Muziek maken is voor mij een manier om mijn creativiteit te stillen, en emotionele diepgang speelt daarin een veel belangrijkere rol dan muzikale perfectie, want daar geloof ik niet in."

Ratata ('90) lag goeddeels in het verlengde van zijn voorganger. De 'Lonesome Zorro' stak de loftrompet over zijn Sissoyen ("Il est dressé vers le ciel/Comme la Tour Eiffel") en schoot met 'Sold My Soul On MTV' met scherp naar collega's die de vorm van hun carrière belangrijker vinden dan de inhoud. 'Marie Tu' M' As', een droevig nummer over een mannequin die op haar vijfentwintigste helemaal is afgeleefd, behoort tot de meest beklijvende momenten. Op dat moment wordt hij door succesvolle jonge groepen zoals Mano Negra en Les Negresses Vertes als een belangrijke inspiratiebron naar voren geschoven. Later volgen Noordkaap, Placebo en Stephan Eicher.

De beste Europese blues wordt nog steeds in Brussel gemaakt, zelfs al trekt de bedenker ervan dan naar Nashville om hem op te nemen, onder de supervisie van sterproducer Glenn Rosenthal. Met het gelegenheidsproject Charles & Les Lulus bewees Arno al dat Belgen zich even blauw konden voelen als Willy Dixon of Sonny Boy Williamson en op Idiots Savants ('93) verwerkt hij die invloeden met zowel boogie, dance, chanson als variété. "Ik maak muziek vanuit mijn gevoel, volg mijn instinct. Misschien ben ik zelf ook wel een idiot savant, iemand die maar één kunstje kent. Alhoewel, ik kan behoorlijk goed koken."

Na het vrij gestroomlijnde Idiots Savants ontketende Arno een tegenreactie met Water ('94), een weerbarstige, moeilijk toegankelijke plaat, en bovendien de eerste die zonder hulp van Jean-Marie Aerts tot stand kwam. De gitaren van Geoffrey Burton krasten als dronken kraaien, de ritmes lagen dwars en het door Ad Cominotto bediende orgel leek aan claustrofobie te lijden. 'A Eux Je Montre Mon Derrière', het enige niet Engelstalige nummer op de plaat, was een niet mis te verstane aanklacht tegen de hypocrisie van op macht beluste politici. De single wordt eerst een hit, en daarna een door heel het land meegescandeerde slogan.

De meest persoonlijke plaat die Arno tot nu toe gemaakt heeft, en wellicht daarom ook de beste, is het onvolprezen A La Française ('95). In nummers zoals 'Depuis Ce Jour-Là' en - vooral - het huiveringwekkende 'Les Yeux De Ma Mère' stelt Le Plus Beau zich uitzonderlijk kwetsbaar op, gunt hij het publiek een blik in de kwetsbaarste hoekjes van zijn ziel. Een verklaring heeft hij er niet voor. "Misschien dat ik door veel te schrijven stelselmatig mijn grenzen heb verlegd?" A La Française, zoals de titel al aangeeft uitsluitend in de taal van Molière gezongen, is haast volledig gebaseerd op de relatie die hij jarenlang gehad heeft met Marie-Laure Béraud, de moeder van zijn kinderen. "Dat was een Française, dus leek het me logisch dat ik mijn verhaal helemaal in het Frans deed." De veelal ingetogen eigen composities hoeven alvast niet onder te doen voor de covers van Jacques Brel ('Le Bon Dieu') of Leo Ferré ('Comme A Ostende'), want ze getuigen van een diepe affiniteit met folk, chanson en het betere levenslied. De plaat van Arno die iedereen in huis moet hebben.

Arno En Concert A La Française ('97) geeft precies wat de titel belooft, en is een van Arno's favoriete platen, omdat ze zo rauw en direct overkomt. "Rock klinkt veel te gepolijst, tegenwoordig", zo zegt hij. "Ik hou wel van de bruutheid van deze opnamen. Dat leeft meer, er zit meer emotie in. Telkens ik uit de studio stap, neem ik me voor om mijn volgende plaat snel op te nemen. Soms lukt dat, zoals bij Charles & The White Trash European Blues Connection, maar meestal zit ik veel langer in de studio dan me lief is." Deze concertregistratie geeft een goed beeld van welk een doordringend performer Arno is eenmaal hij een podium ruikt. Zijn stem klinkt als een verschroeid stuk rubber, en de muzikanten ademen soul uit. "Er komt een boel agressie vrij tijdens een optreden. Daar voel ik me vrij. Soms ben ik meer op mijn gemak in de spots dan in mijn eigen appartement." Hoogtepunt van de plaat is de bindtekst ter introductie van het sobere 'La Danseuse De Java', waarin Arno omstandig uitlegt dat mannen altijd slachtoffers in de liefde zijn, en hij daarom besloten heeft lesbisch te worden. Zelden was de lijn tussen humor en tragiek zo vervaagd.

Bart Steenhaut

Vrijdag verschijnt in Café des Arts een uitgebreid interview met Arno.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234