Vrijdag 07/10/2022

De Spice Girls, nu ook op gravel

Vrouwentennis is populairder dan mannentennis

WORDEN Pete Sampras en co. binnenkort helemaal weg-gespeeld door de Spice Girls-tennis-generatie?

De eis van vrouwen voor gelijke rechten als de mannen in het tennis is altijd een verhit discussiepunt geweest. De discriminatie uit zich in het prijzengeld en in smalende commentaren over het mindere atletische vermogen. Steffi Graf en Monica Seles, die vandaag de finale speelt tegen Arantxa Sanchez, veranderden dat beeld. Maar dat is nog niets vergeleken bij de revolutie die de jongste generatie met Anna Kournikova, Venus Wiliams en Martina Hingis ontketent. Het attractieve vrouwentennis trekt steeds hogere kijkcijfers, en dat loont zich ook commercieel.

BART FIEREMANS

De nieuwe generatie toptennisters past als gegoten in een Veronica-clipje: jong, snel en wild. Ze tennissen op een hoog niveau, zijn niet op hun mond gevallen en spelen hun uiterlijk bewust uit. De parels van Venus Williams, Anna Kournikova die tot de tien meest gefotografeerde vrouwen ter wereld behoort, Martina Hingis die uitdagend poseert in het society-magazine GQ onder de titel 'The Champ is a Vamp'... het mogen nog stereotiepe ingrediënten zijn, maar het vrouwentennis vaart er blijkbaar zeer wel bij. Vorig jaar en dit jaar overtroffen de kijkcijfers voor vrouwenwedstrijden op grote tennisevenemenenten heel vaak die van de mannen. Zowel glamourbladen als Paris-Match als ernstige magazines als Newsweek gaan niet voorbij aan het fenomeen van de youngsters. Het zijn allemaal ijzersterke argumenten die bij commerciële onderhandelingen op tafel gegooid worden.

De WTA, de internationale bond van het vrouwelijke proftenniscircuit, heeft een moeilijke tijd achter de rug, met strubbelingen bij de speelstersdelegatie en de top van de WTA. Het verwijt was dat ze het attractieve vrouwentennis onvoldoende in commerciële deals konden omzetten. Het contract met hoofdsponsor Corel loopt dit jaar af, van de beloofde zeven miljoen dollar zou slechts de helft uitbetaald zijn. De Amerikaanse advocaat Bart McGuire is dit jaar als WTA-boss aangesteld om de problemen op te lossen. Hij begon met de WTA te herstructureren en slaagt er na enkele maanden al in de aandacht voor het vrouwentennis ook financieel om te zetten. Voor 1998 sloot de WTA nieuwe contracten af met vier multinationals: Avis, Waterford Chrystal, Trans World Airlines en Spalding. Alleen al in de week van Roland Garros kregen de journalisten drie WTA-bulletins in de handen gestopt. Eentje over een driejarig contract met Eurosport, eentje over een overeenkomst met Puma (de sponsor van Serena Williams), en eentje over een akkoord met Regency Entreprises over tv-rechten. Regency-directeur Arnon Milchan zal ook de promotie van het vrouwentennis behartigen. Zijn ervaring als producer van blockbusters als LA Confidential en Pretty Woman zal hem daarbij uitstekend van pas komen.

Om maar een ander voorbeeld te geven hoe de kaarten momenteel liggen. Een dag voor de start van Roland Garros organiseerde Adidas een speciale persconferentie over haar nieuwe tennislijn. De voornaamste toppers die ze onder conract hebben, waren aanwezig. Op een stoel zaten onder meer de mannen Jan-Michael Gambill, Tim Henman, Sergi Bruguera en Hicham Arazi. Maar de flitslichten van de ongeveer veertig fotografen hadden maar een mikpunt: die dame in het midden met haar lange goudblonde haren: Anna Kournikova.

Nu liet Anna Kournikova zich wel op een naïeve jeugdzonde betrappen. Gevraagd naar wat ze ervan vond dat mannen in het circuit hoger prijzengeld kregen dan vrouwen, antwoordde ze in de Adidas-club dat dat mischien maar normaal was. "Ik heb daar nog niet zo over nagedacht. Mannen spelen harder tennis, soms over vijf sets. Daarom hebben ze misschien recht op meer geld." In de zaal hoorde men een licht geroezemoes. Een ongelukkige slip of the tongue van Kournikova, zeg maar, waarmee ze klok wel enkele tientallen jaren terugdraaide.

Het grote strijdpunt van de vrouwen in het tenniscircuit heeft natuurlijk te maken met het prijzengeld. Alleen in de US Open krijgen vrouwen hetzelfde bedrag uitgekeerd als mannen. De Australian Open hanteerde een tijdje hetzelfde principe, maar stapte daar enkele jaren geleden weer vanaf. In Wimbledon en Roland Garros hebben de vrouwen altijd al minder geld gekregen. De verschillen zijn niet erg groot meer, maar de ontvoogdingsstrijd is pas echt gewonnen bij volledige gelijkheid.

De roep om gelijke rechten in het tennis verhevigde begin de jaren '70. Toen Jack Kramer, organisator van de Pacific South West in Los Angeles, weigerde het prijzengeld voor vrouwen op te trekken (de winnaar bij de mannen kreeg toen 12.500 dollar, de winnaar bij de vrouwen 1.500 dollar) organiseerde Gladys Heldman, eigenaar van het magazine World Tennis, een boycot. Met negen andere speelsters zette ze een eigen vrouwentoernooi in Houston op poten. Tabaksproducent Philip Morris steunde de actie, en de eerste steen was gelegd voor het Virginia Slims Circuit, een apart vrouwencircuit. Niet lang duurde het of 50 speelsters kozen voor dat alternatieve circuit. Bij de pioneers hoorde onder meer Billie Jean King.

Het oorspronkelijke circuit van de Amerikaanse tennisorganisatie USLTA, waarin onder andere Chris Evert en Evonne Goolagong speelden, bood minder prijzengeld en leed onder het alternatieve circuit. Ook Chris Evert pleitte voor gelijkwaardige rechten met haar legendarische uitspraak: "All we want is equal parity." De USLTA bond in en ging akkoord met gelijk prijzengeld in de US Open.

In de strijd voor gelijke rechten lukte Billie Jean King nog een andere grote doorbraak. Zij aanvaardde in 1973 de uitdaging om een tenniswedstrijd tegen Bobby Riggs te spelen, die zich nogal smalend over het vrouwentennis had uitgelaten en daardoor de reputatie van 'male chauvinist pig' op de hals had gehaald. De wedstrijd kreeg een enorme media-aandacht, en is voor het grootste livetennispubliek ooit gespeeld: 30.472 toeschouwers zaten die 20ste september in de Houston Astrodome. Geschat is dat nog eens vijftig miljoen mensen de wedstrijd op tv zagen.

Dit jaar is het de vijfentwintigste verjaardag van de 'battle of the sexes'. Een moment om terug te blikken, waarbij Billie Jean King zegt dat ze toen heel goed wist wat er op het spel stond: "Als ik verloor, zouden alle vrouwen verliezen." King ondervond voor de wedstrijd veel tegenkanting of ongeloof van de mensen en de media, omdat ze het aandurfde tegen de sociale klassen in te gaan. Bijna niemand geloofde in haar winstkansen. Maar Billie Jean King won en werd zo een symbool voor de ontvoogding van vrouwen in het algemeen.

Het argument om vrouwen in het circuit minder te betalen klinkt al decennia hetzelfde: hun tennis stelt fysiek en technisch minder voor en is daarom ook minder boeiend dan mannentennis. Martina Navratilova, Steffi Graf en Monica Seles zouden dat beeld echter al in de jaren '80 bijstellen. Ook de atletische kwaliteiten gingen in het vrouwentennis doorwegen. Die lijn trekt de huidige jonge generatie naadloos door. Als Richard Krajicek zich in een cynische bui ooit liet ontvallen dat 90 procent van alle tennisters vette varkens zijn, dan doelde hij allicht niet op Anna Kournikova. Maar vooral de massief gebouwde en atletisch getrainde zusjes Serena en Venus Williams, respectievelijk zestien en zeventien jaar, maken indruk.

De Spice Girls-tennisgeneratie, zoals de ambitieuze tieners genoemd worden, zet de bloedarmoede van het mannentennis alleen maar dikker in de verf. De toekomst gloort ook niet. De tweestrijd tussen Andre Agassi en Pete Sampras is over zijn hoogtepunt heen, en met het uitbollen van Boris Becker verliest het tennis zijn meest charismatische figuur. Het grootste bewijs van het huidige succes van het vrouwentennis is dat de ATP-tour (het profcircuit van de mannen) dit jaar de vraag lanceerde aan de WTA-tour om samen een elitecircuit op poten te zetten, waar mannen en vrouwen - net zoals in de grandslams - op eenzelfde plaats toernooien spelen.

WTA-baas Bart McGuire bevindt zich in een stevige onderhandelingszetel, zegt hij. Het ijveren voor gelijk prijzengeld is een van zijn voornaamste doelen. "Bij elke deal zijn we voortaan een gelijkwaardige partner. Ik kan de organisatoren van de grandslams niet zeggen wat ze moeten doen, maar zij zijn redelijke business-mensen. Zij zullen niet blind blijven voor de feiten en argumenten die bewijzen dat het vrouwentennis aan populariteit gewonnen heeft. Ik maak me sterk dat de organisatoren van het Lipton-toernooi het prijzengeld voor vrouwen volgend jaar al optrekken."

Bij een eventuele deal met de ATP om vrouwen en mannen een select aantal toernooien en de Masters samen te laten spelen, vertrekt Bart McGuire van hetzelfde standpunt. "De eerste voorwaarde is dat wij op gelijke voet behandeld willen worden, ook in het prijzengeld. Ik voel veel voor de idee, maar we willen ook de eigenheid en zelfstandigheid van het vrouwencircuit niet in het gedrang brengen. Er zijn nog veel punten waarop we met de ATP moeten overeenkomen, dus wil ik niet speculeren over een akkoord, maar ik streef er wel naar."

Het vinden van een hoofdsponsor als opvolger van Corel is voorlopig het belangsrijkste engagement dat Bart McGuire nog moet vervullen. Maar op dat vlak maakt hij zich geen zorgen. "Als ik zie wat het vrouwentennis momenteel teweegbrengt, zie ik daar geen problemen in. Ik heb zelf gezegd dat als ik voor het einde van het jaar geen goed contract kan afsluiten, dat ze me dan mogen ontslaan."

Bart Fieremans

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234