Dinsdag 17/05/2022

De terugkeer van Donald Trump

'Laten we aan de slag gaan!' Onroerend-goedmagnaat Donald Trump, een van Amerika's luidruchtigste zakenmensen, komt een stampvolle boekhandel ingelopen waar hij zijn nieuwste boek The Art of the Comeback zal signeren. De verzamelde pers, waaronder enkele fotografen en een televisiestation, zit geklemd tussen twee rekken tuin- en doe-het-zelfboeken. Pakweg tweehonderd mensen staan te wachten op een handtekening van Mr. Terrific.

Viktor Frölke

Sommige Trump-fans willen dat hij zijn handtekening ook zet op meegebrachte brieven, onder petities en op bankbiljetten van 20 dollar of meer. Er komen vrienden langs, die meteen een golfafspraak met hem maken. Na een kwartiertje tekenen lijkt Trump alweer te willen vertrekken. De lol is er af. Maar zijn publiciteitsmedewerkster maant hem te blijven zitten. "Zo zie je maar weer", zegt de 51-jarige Trump, "hoeveel stress succes met zich meebrengt."

Hij heeft het weer geflikt. Nog geen twee weken na de drukbezochte signeersessie staat The Art of the Comeback op de tiende plaats van de bestsellerlijst van The Wall Street Journal. Maar misschien heeft hij daar zelf de hand in gehad. Trumps eerste boek, The Art of the Deal uit 1987, belandde mede op de bestsellerlijsten nadat de auteur zelf tenminste achtduizend exemplaren had opgekocht. Toen hij die aan de straatstenen niet kwijtraakte, gaf hij ze weg aan hotelgasten.

Tussen The Art of the Deal en The Art of the Comeback verscheen Surviving at the Top. De ontbrekende schakel is een boek dat Losing It All had kunnen heten. Het was waarschijnlijk een informatief boek geweest. Zeker als het zou zijn geschreven door een kritische biograaf in plaats van een ghostwriter. Toch kan de onverbeterlijk optimistische Trump er niet onderuit om in zijn laatste boek een kort uitstapje te maken naar zijn eigen deconfiture. En wat blijkt? Hem valt niets te verwijten.

Trump maakte in de jaren tachtig miljoenenwinsten met het tactisch opkopen en weer verkopen van onroerend goed in New York en met de exploitatie van casino's in Atlantic City. In het begin van de jaren negentig zat hij echter in een dal. Die periode noemt hij De Grote Depressie. Onbetwist dieptepunt was 26 maart 1991, toen hij zowel op de voorpagina van The New York Times als die van The Wall Street Journal kon lezen dat hij financieel volledig aan de grond zat. Het was uitgelekt dat zijn onderneming een termijn had gemist op haar afbetalingen aan de banken. Hierna zou het alleen nog maar bergafwaarts met hem gaan.

Op dezelfde dag kreeg hij een telefoontje van mevrouw Ivana Trump, met wie hij in een scheiding lag. Het was geen opbeurend telefoontje. "I vant my money", zou het voormalige Tsjecho-Slowaakse fotomodel tegen Trump gezegd hebben. "I vant my money now!" Voordat het Trump-kapitaal helemaal zou verpulveren, slaagden Ivana's advocaten erin om 20 miljoen dollar bij hem los te peuteren.

Door de overspannen onroerend-goedmarkt aan het einde van de jaren tachtig en, zegt Trump, de invoering van een uiterst ongunstige nieuwe belastingwet, groeide zijn bankschuld tot 900 miljoen dollar. "Zie je die zwerver daar", zei hij tegen zijn toenmalige minnares, de ex-Miss Hawaï Marla Maples. "Ervan uitgaande dat hij niets heeft, is hij 900 miljoen dollar meer waard dan ik." Het pleit voor haar, aldus Trump, dat ze toen niet gillend bij hem weg is gelopen.

Toch wist The Donald een faillissement af te weren. Sterker nog: hij gebruikte zijn dreigende faillissement als een wapen in zijn onderhandelingen met banken. Want als Trump failliet zou gaan, dan zagen zij helemaal niets meer van hun leningen terug. Zo'n succesvolle meesterzet is uiteraard alleen voorbehouden aan de zelfbenoemde Master of the Universe uit New York. Andere onroerend-goedmagnaten, zoals Paul Reichmann van het Canadese imperium Olympia en York, liepen wel tegen de lamp. Volgens Trump kwam dat omdat Reichmanns ego zijn zakelijke belangen in de weg zat. Een opmerkelijke analyse van een man die zelf vermoedelijk over het grootste ego beschikt van het westelijk halfrond.

Veel New Yorkers schamen zich een beetje voor het gebouw waarop Trump zelf het trotst is: de Trump Tower op Fifth Avenue en Fifty Seventh Street, in het hartje van Manhattan. De Trump Tower is een monument van het schaamteloze kapitalisme - of van de grenzeloze hebzucht, zo zeggen critici - van de jaren tachtig. De zwarte wolkenkrabber, met op de buitenhoeken van de eerste zes verdiepingen gigantische plantenbakken, en boven de ingang een gouden plakkaat met de naam van de bouwer, is een architectonisch monstrum. In de lobby klatert water van een 20 meter hoge, zalmroze marmeren muur. Waarschijnlijk is er geen gebouw in New York dat zoveel (goudkleurige) spiegels telt.

Trump, die zelf op de 26ste verdieping van zijn toren in zijn eentje een appartement bewoont van 600 m2, heeft projecten op zijn naam staan die van meer smaak getuigen, maar ze zijn altijd en alleen voor de rijken en de superrijken bedoeld. De helft van The Empire State Building is van hem. Schuin tegenover de Trump Tower, aan de zuidkant van Central Park, staat het Plaza Hotel uit 1907, samen met het Waldorf Astoria een van de chicste hotels van New York. Trump nam het in 1988 over en vierde er in 1993 zijn tweede bruiloft met de 20 jaar jongere Maples. Voor de gelegenheid liet hij een lading kaviaar invliegen ter waarde van 60.000 dollar.

In 1996 kocht hij een wolkenkrabber op Wall Street, recht tegenover de New Yorkse aandelenbeurs, voor het absurd lage bedrag van 1 miljoen dollar. Het historische gebouw was meerdere malen van eigenaar veranderd - ooit behoorde het toe aan de bemiddelde Filippijnse dictator Ferdinand Marcos - en Trump reageerde op het juiste moment: toen niemand er meer raad mee wist. Inmiddels behoort het gebouw tot een van de meest begeerde kantoortorens in het financiële district. Huur: 300 dollar per m2.

Trump is sterk in aanzien gestegen sinds hij op de begane grond van weer een andere toren, nabij Central Park, het Trump International Hotel, een viersterrenrestaurant opende, genaamd Jean Georges (naar de kok Jean Georges Vongerichten). Zeer tot zijn genoegen prees zelfs The New York Times, die Trump waar mogelijk afdoet als een verderfelijke parvenu, het restaurant de lucht in.

Sinds enkele maanden is de bouw begonnen van zijn grootste project in New York: Trump City. Trump neemt geen genoegen met een stukje van de wereldberoemde skyline, het liefst zou hij zijn geboortestad naar zichzelf vernoemen. Op een braakliggend terrein aan de oevers van de Hudsonrivier is hij 5.600 appartementen aan het realiseren. En wonderwel met de steun van alle gemeentelijke en bewonerscommissies, die in New York een project voor jaren kunnen lamleggen door bureaucratische inmenging en eindeloze inspraakprocedures. "Soms kan ik het niet geloven. Mijn deal! Afgesloten!", zo klopt Trump zich in The Art of the Comeback op de borst. "En zonder achterlating van het gebruikelijke spoor van vijanden."

Het lijdt geen twijfel wat Trump zes jaar geleden van de ondergang gered heeft: zijn casino's in Atlantic City. Zelfs gedurende de economische malaise zorgden die voor een continue stroom cash. Atlantic City, een paar uur rijden van New York, telt drie Trump-casino's. De grootste, een imitatie van de Taj Mahal, trekt onveranderlijk grote hoeveelheden gokliefhebbers uit de omliggende staten, zoals New York en Virginia, waar een gokverbod van kracht is. Volgens Trump zetten de casino's van Atlantic City zelfs meer om dan die van Las Vegas.

In 1995 bracht Trump zijn gokpaleizen naar de beurs. Maar beleggers tonen weinig interesse voor het aandeel Donald J. Trump. Het is 70 procent in waarde verminderd sinds zijn hoogste stand in 1996. Er is kritiek op de hoogte van het salaris dat Trump zich door de NV Trump Hotel & Casino Resorts laat uitkeren (6 miljoen dollar per jaar) en het feit dat hij deze beursgenoteerde onderneming onroerend goed laat overkopen, ter verhoging van de liquiditeit van zijn eigen Trump Organization. Nadat hij begin dit jaar wanhopig aandelen Trump begon terug te kopen, heeft hij bekendgemaakt dat zijn hele gok-onderneming te koop is. Voor 1 miljard dollar.

Zoals het een echte patser betaamt, krijgt Trump niet genoeg van het uitbreiden van zijn bezittingen. Het spreekt voor zich dat hij zich over de grond per limousine verplaatst en in de lucht met een privé-Boeing 727 of helikopter. Hij kocht een jacht dat toebehoorde aan de sultan van Brunei (omgedoopt in de Trump Princess), een vliegtuigmaatschappij (de Trump Shuttle), een American-footballteam en een voormalig presidentieel paleis, Mar-a-Lago in Palm Beach, Florida, met 128 kamers. Hij heeft er zelf even gewoond maar stelde vast dat het toch wat aan de ruime kant was. Zijn laatste aankoop betreft een oud landgoed in Seven Springs, de rijkste gemeente in de staat New York, dat hij van plan is om te bouwen tot een golfcourse.

Het jacht, de Trump Shuttle en het footballteam heeft hij inmiddels alweer van de hand gedaan, mede onder druk van banken. Die vonden het ongepast dat hij tijdens de besprekingen over de herstructuring van zijn miljoenenschulden dagdroomde over een weekendje luieren aan boord van de Trump Princess.

Trump heeft een zwak voor wat hij noemt 'Schoonheid'. Daarom kocht hij de rechten van de Miss Teen USA-verkiezingen, de Miss USA-verkiezingen en de Miss Universe-verkiezingen. Er is een Trump-cartoon waarin hij met alle deelnemende dames van al zijn schoonheidsverkiezingen naar huis komt en tegen zijn vrouw roept: "Honey, I'm home!"

Als een soort Dagobert Duck zwemt Trump in zijn miljoenen. Zelden schijnt hij zijn medewerkers een extraatje te gunnen. Op de vraag van een journalist wanneer hij ingaat op de uitnodiging van medemiljardair Ted Turner, die onlangs een miljard dollar schonk aan de Verenigde Naties, om een flinke donatie te doen aan goede doelen, antwoordde hij: "Nog niet. Misschien als ik doodga. Ik heb nog geen zin om mijn geld nu al weg te geven."

Trump heeft hoge vaste lasten. Zijn eerste vrouw, Ivana, met wie hij drie kinderen heeft, betaalt hij jaarlijks 350.000 dollar alimentatie plus 300.000 dollar kinderbijslag. Zijn tweede vrouw, Marla Maples, met wie hij een dochtertje heeft, heeft bij de scheiding eerder dit jaar een bedrag tussen 1 en 5 miljoen dollar opgestreken. Als het huwelijk nog twee maanden langer had standgehouden, had ze een aandeel in zijn vermogen kunnen opeisen dat vele malen hoger lag. "Trouw altijd onder huwelijkse voorwaarden", adviseert Trump de lezer herhaaldelijk in zijn boek. "Dat de vrouw tot het zwakkere geslacht zou behoren is een groot misverstand."

Trump is momenteel vrijgezel, zo laat hij niet na te vermelden. Hij kan de vrouwen nauwelijks van zich afslaan. Meerdere malen maakte hij mee dat vrouwen 'van aanzien', al dan niet getrouwd, onmiddellijk met hem de koffer in wilden duiken. "De agressie op dit punt is ongelooflijk." Trump ziet ook wel in dat dit niet zozeer met zijn uiterlijk - of innerlijk - te maken heeft, maar met zijn solvabiliteit. Het zakenblad Forbes schat zijn waarde tegenwoordig weer op ruim een miljard dollar.

Vrijwel elke vrouw met wie hij zich langer dan vijf minuten in het openbaar vertoont, beweert de volgende dag in een van de twee tabloids van New York, de The New York Post en de The Daily News, zijn nieuwe liefde te zijn. Zowel kunstschaatsster Katarina Witt als Madonna zouden blauwtjes bij hem hebben gelopen. Zelf zeggen zij juist dat Trump bij hen aan het vissen was, en dat ze daar niet mee gediend waren.

Hoe het ook zij, Donald Trump heeft aangegeven dat een nieuwe relatie niet zijn hoogste prioriteit is. Voelt hij zich dan nooit eenzaam daar bovenin zijn Trump Tower, omringd door alle rijkdom van de wereld? Trump: "Hoe kom je erbij. Ik heb mezelf toch!"

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234