Dinsdag 25/01/2022

Vier vragenPeter Callens

‘De toestand in het Brusselse hof van beroep is een schandaal’

Peter Callens. Beeld rv
Peter Callens.Beeld rv

De achterstand bij het Brusselse hof van beroep heeft een nieuw dieptepunt bereikt. Voor Peter Callens, voorzitter van de Orde van Vlaamse Balies, is de maat vol.

Lieven Desmet

Wat is er aan de hand?

“De achterstand bij het Brusselse hof van beroep is een oud zeer. Ruim twintig jaar geleden waren er al veel klachten daarover. Guy Delvoie, toenmalig raadsheer en latere eerste voorzitter van het Brusselse hof van beroep, kwam met een methode om de achterstand terug te dringen. De nieuwe zaken die binnenkwamen zouden op een soort wachtlijst terechtkomen tot wanneer alle conclusies neergelegd zijn. Pas daarna zou de pleitdatum bepaald worden. Het gevolg was dat er niet veel efficiënter werd gewerkt voor de nieuwe zaken, en dat voor de oude zaken die in de koelkast staken - in de wandelgangen had men het over les affaires sacrifiées - de pleitdata ondraaglijk lang waren. Ikzelf heb een zaak gehad waarbij ik tot zes jaar moest wachten om te pleiten. Maar intussen is een nieuw dieptepunt bereikt: de krant l’Echo berichtte onlangs dat een fiscale zaak pas gepleit zou kunnen worden in 2033.”

Hoe is dat mogelijk?

“Dat artikel 6.1 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens als principe stelt dat elkeen recht heeft op behandeling van zijn zaak ‘binnen een redelijke termijn’ lijkt in het Brusselse hof wel een stijlclausule te zijn geworden. Het antwoord van het Brusselse hof van beroep zelf luidt dat het kader niet is ingevuld. Dat wil zeggen: het wetboek voorziet een aantal raadsheren bij het hof, verdeeld per taalrol. Er is een structureel tekort aan raadsheren ten opzichte van de wettelijke vereiste. Is dat een voldoende reden voor de achterstand? Het zal zeker voor een deel meespelen.”

Zijn er nog andere oorzaken?

“Wat wellicht ook een probleem is, is de organisatie. Het is bijna ketterij wat ik nu zeg, maar wellicht zijn er een aantal raadsheren die het wat rustiger aandoen. De meesten leveren ernstig werk, want ik zal zeker niet veralgemenen. Maar er is een scheeftrekking. Het is bijna een taboe, want verschillende ministers van Justitie hebben al geprobeerd om daar iets aan te doen. Laurette Onkelinx (PS), Koen Geens (CD&V), en nu Vincent Van Quickenborne (Open vld). Ze stuitten iedere keer weer op een soort van onwil vanwege de magistratuur om in een behoorlijke dialoog te treden over de wijze van organisatie.”

Wat moet er nu gebeuren?

“Ook al doet het Brusselse hof systematisch een beroep op plaatsvervangende en dus tijdelijke raadsheren die als plaatsvervanger optreden, de achterstand blijft. De Hoge Raad voor de Justitie is bezig met een audit. Het penibele is dat de Hoge Raad in 2008 al een audit uitgevoerd heeft, met updates in 2009 en 2015. De Raad stelde eerder vast dat het hof zeer weinig initiatieven had genomen om op een doorzichtige, gestructureerde en planmatige wijze de aanbevelingen op te volgen. Ik ben nu zeer benieuwd naar de uitkomst van de nieuwe audit.

“Maar wat er ook van zij, een kentering moet er komen. De balie zal zich niet onbetuigd laten. Werken aan het efficiënter maken van justitie is broodnodig. Ik ben sinds een jaar in functie als voorzitter van de Vlaamse Balie, en dit is een van de zaken die ik wil en zal opvolgen. Ik ben een dossier aan het samenstellen en ik ga het er niet bij laten. Het ministerie van Justitie zal volgens mij ook proactiever moeten optreden. De achterstand speelt zelfs tegen de belangen van de Belgische Staat, bijvoorbeeld in fiscale zaken. Dat is niet alleen slecht management maar ook en vooral een aanfluiting van de beginselen van de rechtsstaat.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234