Zondag 23/01/2022

Vier vragenBart Preneel

‘De voorgestelde wetgeving is de gevaarlijkste van alle Europese lidstaten’: krijgen politie en justitie toegang tot whatsappberichten?

Berichtendiensten als Facebook zouden op vraag van politie en justitie de inhoud van de communicatie van verdachte personen moeten vrijgeven. Beeld AFP
Berichtendiensten als Facebook zouden op vraag van politie en justitie de inhoud van de communicatie van verdachte personen moeten vrijgeven.Beeld AFP

De federale regering wil politie en justitie toegang geven tot de whatsappberichten van verdachten. ‘De voorgestelde wetgeving is de gevaarlijkste van alle Europese lidstaten’, zegt onder meer cryptograaf Bart Preneel (KU Leuven).

Lieven Desmet

Wat wil de regering precies doen?

“Het is eigenlijk een aanpassing van een Europese richtlijn die gaat over het bijhouden van metadata. Het gaat daarbij over wie u belt of gebeld heeft, waar u bent of welke websites u raadpleegt. Die richtlijn is vernietigd door het Europees Hof. Het feit dat men altijd alles over iedereen bijhoudt is te inclusief bevonden. Nu probeert men die wet aan te passen. Zo wil men bijvoorbeeld enkel in gebieden met hoge misdaadcijfers dergelijke gegevens bijhouden.

“Een evolutie in de goede richting zou je op het eerste gezicht zeggen. Maar er is een vrij verrassend stuk wetgeving aan toegevoegd. Zo zouden berichtendiensten zoals WhatsApp, Signal of Facebook op vraag van politie en justitie de inhoud van de communicatie van verdachte personen moeten vrijgeven, waardoor het mogelijk wordt om die gesprekken af te luisteren of mee te lezen.”

Waarom is dit een slecht idee?

“Versleuteling beschermt dagelijkse activiteiten, zoals het online beheren van bankrekeningen, of het communiceren met uw vrienden en familie. End-to-endencryptie beschermt ook kwetsbare gemeenschappen en beroepen waar privécommunicatie essentieel is, zoals journalisten, advocaten of medische professionals. Het is gevaarlijk om achterpoorten toe te laten zoals nu wordt voorgesteld. Zo’n achterdeur verzwakt het systeem voor alle gebruikers. Eenmaal die er is, kan die evengoed misbruikt worden door criminelen om gegevens van onschuldige burgers te stelen. Of door niet-bevriende landen of autoritaire regimes - China, Rusland, Iran, Noord-Korea - om burgers in de gaten te houden.”

Door een relevante strijd te voeren tegen de georganiseerde misdaad, opent men dus paradoxaal genoeg net de deur voor criminelen?

“Klopt. Want door die achterdeur maak je iedereen kwetsbaar. Er is geen manier om derden toegang te verlenen tot end-to-end versleutelde gegevens zonder de veiligheid en privacy van alle gebruikers te ondermijnen. Bovendien is die achterdeur niet nuttig. Wie iets van plan is of iets te verbergen heeft, gaat andere kanalen zoeken. Dus nu tref je de hele bevolking, en ook de overheid zelf, overigens. De Europese Commissie gebruikt bijvoorbeeld Signal. En nu zou de Belgische overheid Signal verplichten zo’n achterdeur in zijn systeem te bouwen. Het is dus een opmerkelijke discussie. De voorgestelde Belgische wetgeving is de gevaarlijkste van alle Europese lidstaten.”

U staat niet alleen: het ontwerp kreeg ook al een negatief advies van de Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA)?

“Ik geef ook advies in die commissie, maar ik ben natuurlijk niet de enige die in die commissie zit. Er zijn verschillende experts en die zijn het erover eens dat er grote risico’s verbonden zijn aan deze wetgeving. De enige optie voor die berichtendiensten is ofwel hun systeem onveiliger maken, ofwel moeten ze stoppen met hun diensten aan te bieden aan ons land. Gezien de bescheiden omvang van de Belgische markt zou dat voor hen eenvoudiger en goedkoper zijn. Als er al een dergelijke wetgeving moet komen, zou die het best op Europese schaal worden uitgewerkt.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234