Woensdag 06/07/2022

NieuwsOekraïne

De ware (en teleurstellende) identiteit van ‘de geest van Kiev’, de superpiloot die 40 Russische vliegtuigen neerschoot

Een MiG-29-straaljager van het Poolse leger tijdens een vliegshow in 2015. Beeld Kacper Pempel / Reuters
Een MiG-29-straaljager van het Poolse leger tijdens een vliegshow in 2015.Beeld Kacper Pempel / Reuters

‘De geest van Kiev’, een gevechtsvlieger die in het luchtruim boven de Oekraïense hoofdstad grote successen zou hebben geboekt, blijkt geen oorlogsheld maar een oorlogslegende. Dat schrijft de Oekraïense luchtmacht in een bericht op Facebook.

Anna de Haas

Ruslands grootste nachtmerrie en de trots van Oekraïne, de held die zes Russische gevechtspiloten versloeg, de verdediger die Oekraïne naar de overwinning zal helpen. Het zijn de woorden waarmee de Oekraïense ex-president Petro Porosjenko in de begindagen van de oorlog hoog van de toren blies over één specifieke gevechtsvlieger.

Het onderwerp van die lofzang? ‘De geest van Kiev’. Een anonieme MiG-29-piloot die moeiteloos het ene na de andere Russische toestel wist neer te halen, in de afgelopen paar maanden al zeker veertig stuks, zo gaat het verhaal. Afgelopen weekend dacht de Britse krant The Times nog de ware identiteit van de mysterieuze piloot te hebben achterhaald: Stephan Tarabalka, een 29-jarige majoor die was gedood door Russische troepen, zo meldde de krant.

Mythe

Maar de ‘geest van Kiev’ blijkt niets meer dan zijn naam al doet vermoeden: een mythe. Want hoewel Tarabalka inderdaad op 13 maart om het leven kwam, moesten de Oekraïense autoriteiten zondag toegeven dat er nooit een piloot is geweest die eigenhandig veertig vijandige toestellen wist neer te halen. Het is een superheldenlegende, bedacht door Oekraïners, schrijft de luchtmacht op Facebook. “De geest van Kiev belichaamt een collectief van piloten van de veertigste tactische brigade die het luchtruim boven Kiev verdedigt.”

In het bericht vraagt de Oekraïense luchtmacht om ‘de basisregels van informatiehygiëne’ in acht te nemen, en dus het verspreiden van nepnieuws en oorlogsfabels te voorkomen. Het is opvallend, aangezien het de Oekraïense veiligheidsdienst SBU was die in de begindagen van de oorlog als eerste melding maakte van de heldhaftige MiG-29-piloot. Er werd door Oekraïense autoriteiten zelfs een video gedeeld over de anonieme superheld die “het luchtruim boven Kiev domineert”.

Deze militaire propaganda is nuttig om de moraal in oorlogstijd hoog te houden, aldus de Oekraïense militaire historicus Michail Zjirohov. Tegenover de BBC zegt hij dat de propaganda nodig is, omdat de omvang van het Oekraïense leger schril afsteekt tegen die van de Russen.

De echte Oekraïense gevechtspiloot die dankzij The Times heel even de ‘geest van Kiev’ belichaamde, kreeg postuum alsnog een bijna mythische titel. Tarabalka werd door het ministerie van Defensie gekroond tot ‘Held van Oekraïne’.

Lees ook

In alles bevestigt Poetin dat Oekraïne van de kaart geveegd moet worden: de oorlog zou wel eens heel lang kunnen duren

Volg alle ontwikkelingen rond Oekraïne in onze liveblog

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234