Zaterdag 24/09/2022

NieuwsMobiliteit

‘De zelfrijdende auto komt er niet’

Cruise, onderdeel van General Motors, heeft al robottaxi's op de weg in de VS.  Beeld Cruise
Cruise, onderdeel van General Motors, heeft al robottaxi's op de weg in de VS.Beeld Cruise

De benodigde technologie voor zelfrijdende auto's blijkt moeilijk te perfectioneren. Hoe verder de techniek vordert, des te meer realiseren wetenschappers zich dat de huidige generatie computers de laatste hordes niet kan nemen.

Erik Kouwenhoven

De auto is, gezien vanuit het oogpunt van veiligheid, een ramp op wielen. Wanneer in ons land jaarlijks twee Boeings vol passagiers zouden crashen, ging er geen vliegtuig meer de lucht in, maar we nemen het allemaal voor lief dat er jaarlijks net zoveel mensen verongelukken in het verkeer. Elke dag sterven wereldwijd 3.500 mensen in het verkeer en auto’s zijn doodsoorzaak nummer één onder jongeren in de VS.

In de jaren 60 van de vorige eeuw zijn flinke stappen gezet om het aantal verkeersdoden terug te dringen. Denk aan zaken als driepuntsgordels, kreukelzones en gelaagd glas. In de decennia daarna redde de introductie van airbags, abs en esp vele levens. Maar helaas zijn automobilisten sinds de jaren 60 niet veel beter of langzamer gaan rijden en dus is het logisch dat zelfrijdende auto’s worden gezien als dé manier om het aantal doden te verminderen.

Elon Musk

In theorie is het ook een fantastisch plan. Een zelfrijdende auto drinkt immers niet, wordt nooit moe, is altijd alert en crasht nooit. En dus was het optimisme groot toen Tesla-topman Elon Musk al in 2014 zei dat Tesla’s ‘volgend jaar’ volledig zelfrijdend zullen zijn. Het bleek een belofte die hij bijna acht jaar lang op rij zou herhalen. Sinds 2013 beweren ook andere autofabrikanten dat tegen het einde van dit decennium volledig autonome auto’s in de showrooms zouden staan. Van nieuwe auto’s werden soms zelfs alvast foto’s getoond van uitvoeringen zonder stuur. Tot een paar jaar geleden was er bijna dagelijks wel iets nieuws te melden over de ontwikkeling van zelfrijdende auto’s.

En inderdaad, er zijn al auto’s die zelfstandig kunnen rijden op de snelweg: gas geven, remmen, filerijden en binnen de rijbaan blijven tot een bepaalde snelheid. Tesla’s kunnen al zelfstandig inhalen en bedrijven als Waymo (een dochter van Google), Uber en Cruise (dochter van General Motors) testen al jaren prototypes van compleet zelfrijdende auto’s op de openbare weg. In San Francisco kun je een robottaxi zonder chauffeur bestellen. Maar hoe verder de techniek vordert, des te onzekerder klinken de geluiden uit de auto-industrie.

Geen vertrouwen

Het aantal incidenten met zelfrijdende auto’s groeide gestaag en in de media hoor je er tegenwoordig – net als over de vliegende auto – weinig meer over. Tenzij er weer iets mis is gegaan, want automobilisten vertrouwen zelfrijdende auto’s niet. Uit een enquête van JD Power in Duitsland bleek dat bijna twee derde van de ondervraagden geen vertrouwen heeft in zelfrijdende auto’s.

“Het uiteindelijke doel is om auto’s te maken die veiliger zijn dan door mensen aangedreven voertuigen”, zegt Philip Koopman, professor bij Carnegie Mellon University. In de VS is er ongeveer één dode te betreuren voor elke 100 miljoen mijl die door een mens wordt gereden. Koopman zegt dat AV-makers dit cijfer moeten verslaan om te bewijzen dat hun technologie veiliger is dan een mens. “Veiligheid heeft alles te maken met het zeldzame geval dat het niet goed werkt”, zegt Koopman. “Het moet 99,9999999999 procent van de tijd werken. Autofabrikanten werken nog steeds aan de eerste paar negens, met nog een heleboel negens te gaan. Voor elke negen is het tien keer moeilijker om dat te bereiken.”

Ook Gabriel Seiberth, topman van het Duitse computerbedrijf Accenture denkt dat de computertechniek nooit zo goed kan worden dat ze het menselijk brein kan evenaren, zelfs niet met kunstmatige intelligentie. “Uit een haalbaarheidsstudie door ons bedrijf is gebleken dat dit niet mogelijk is. Een van de kernproblemen van kunstmatige intelligentie is dat systemen alleen kunnen worden getraind voor een speciale taak. Als het verder gaat dan die taak, weet de computer het niet meer. Hun leergedrag is niet gebaseerd op het experimenteergedrag van kinderen, maar door aanpassing aan de hand van voorbeelden. Ik vind het ook niet slim dat autofabrikanten hierop focussen. Ze kunnen beter proberen geld te verdienen met wat wel kan.”

Waymo, een dochter van Google, experimenteert al jaren met zelfrijdende auto's, zoals deze Chrysler Pacifica, in de VS. Beeld Waymo
Waymo, een dochter van Google, experimenteert al jaren met zelfrijdende auto's, zoals deze Chrysler Pacifica, in de VS.Beeld Waymo

Robot-taxi

Carlo van de Weijer, directeur Kunstmatige Intelligentie aan de TU Eindhoven, en een specialist op het gebied van smart mobility, denkt in tegenstelling tot Seiberth wél dat computertechniek ooit net zo slim zal zijn als de mens. Maar toch ziet ook hij weinig toekomst voor volledig zelfrijdende auto’s. “Auto’s gaan wel steeds meer technische ondersteuning bieden om de veiligheid te vergroten, en deels autonoom rijden hoort daarbij. Dan kun je straks op de snelweg even wat anders doen in de file of tijdens je ritten op saaie, lange stukken. Als shuttle van en naar parkeerplaatsen en bij attracties geloof ik er ook wel in, maar een auto die compleet alle taken van ons overneemt komt er niet.”

In zijn column in Het Financieele Dagblad schreef Van de Weijer al eens over de mythe van de robottaxi. Daarin verkondigde hij dat Elon Musk ten onrechte mensen enthousiasmeert om een Tesla te kopen, omdat je dan geld zou kunnen verdienen door je auto – als je er zelf niet rijdt – in te zetten als robottaxi. “Dat gaat nooit gebeuren. Niet alleen omdat het technologisch gezien onmogelijk is, maar ook omdat er geen vraag naar is. Het enige waar zelfrijdende auto’s toe leiden – als het al ooit gebeurt – is een slecht soort openbaar vervoer. Overheden zullen dat nooit accepteren en automobilisten ook niet. Daarvoor zijn ze te veel gehecht aan hun eigen auto.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234