Woensdag 18/05/2022

Verkeer

De zwakke-weggebruikers- voelen-zich-geviseerd-actie

De ¿ door velen als betuttelend ervaren ¿ actieborden zijn overdacht geplaatst. Zij het niet allemaal: er staan bijvoorbeeld ook zebrapada¿ches in straten zonder oversteekplaats. Beeld Bob Van Mol
De ¿ door velen als betuttelend ervaren ¿ actieborden zijn overdacht geplaatst. Zij het niet allemaal: er staan bijvoorbeeld ook zebrapada¿ches in straten zonder oversteekplaats.Beeld Bob Van Mol

De Antwerpse campagne voor verkeersveiligheid slaat de zwakke weggebruiker onterecht om de oren, vinden fietsers en voetgangers. Ook de negatieve toon ervan doet bij specialisten de wenkbrauwen fronsen. 'Zoiets kun je in je gezicht terugkrijgen.'

Andries Fluit

Op 31 augustus lanceert de lokale politie van Antwerpen de campagne 'Meer veilig verkeer'. In plaats van traditionele acties die zich op automobilisten richten wil de politie hiermee elke weggebruiker laten nadenken over rijgedrag, onder meer door affiches aan de kant van de weg en een onlinegame. Maar al snel komt het initiatief onder vuur omdat zwakke weggebruikers zich onterecht geviseerd voelen.

Die schieten helemaal in een kramp wanneer de politie op de campagnewebsite aangeeft dat het gedrag van zwakke weggebruikers een belangrijke oorzaak van verkeersongevallen is. Dat klopt wel, laat de politie weten, maar het gaat enkel over ongevallen met zwakke weggebruikers en niet over alle verkeersongevallen. De politie ziet haar communicatieve blunder snel in en voegt de nuance toe op de site.

Maar het kwaad is al geschied, want op sociale media kookt de kritiek meteen over, vooral uit de hoek van fietsers, die zich het mikpunt voelen. "Dat was absoluut niet de bedoeling", verontschuldigt Antwerps politiewoordvoerder Sven Lommaert zich. "We viseren niemand specifiek, we richten ons echt op alle weggebruikers."

De affiches zijn via statistische analyses van verkeersongevallen en lokale vaststellingen door de politie op bepaalde hotspots in de stad geplaatst. Dat heeft hen toegelaten om de actie hyperlokaal in te passen. Waar incidenten met voorrangsregels zijn vastgesteld, staat er bijvoorbeeld: 'Ik ben een voorrang-geven-is-plezant-chauffeur'. Waar fietsers volgens waarnemingen van de politie de verkeerslichten negeren kan je dit zien: 'Ben jij een even-wachten-tot-het-groen-wordt-fietser?'

null Beeld Bob Van Mol
Beeld Bob Van Mol

Vragen bij de aanpak

Intussen verschijnen er op sociale media tal van voorbeelden die vragen opwerpen bij de aanpak. In de Cogels-Osylei in de wijk Zurenborg, een kasseiweg met tramsporen en een erg smalle fietsstrook, staat deze affiche: 'Ben jij een altijd-vriendelijk-voor-voetgangers-fietser?' In de Abdijstraat op het Kiel, waar geen zebrapad is, staat er dan weer: 'Ben jij een het-zebrapad-is-snel-gevonden-voetganger?'

Ook de statistische analyse die de voornaamste oorzaken van ongevallen met zwakke weggebruikers heeft opgelijst staat ter discussie. Volgens de politie is die gebaseerd op beelden van verkeerscamera's, plaatselijke vaststellingen en geregistreerde ongevallen in de stad. Maar in politiedatabases kun je bij een ongeval amper een oorzaak ingeven. Terwijl veel ongevallen een samenloop van omstandigheden zijn.

Toch verdedigt de politie de eigen analisten. "Met het personeel, de technische mogelijkheden en de politiesystemen die we ter beschikking hebben, komen we al een heel eind", zegt Lommaert.

De stad schaart zich achter het initiatief en vindt de brede insteek de juiste, laat het kabinet van burgemeester Bart De Wever (N-VA) weten. De Fietsersbond, de Voetgangersbeweging en Unizo juichten zo'n brede campagne tijdens een eerder onderhoud met de stad toe, maar bij de uitwerking ervan waren ze niet betrokken. Een gemiste kans, volgens Jorrit Hermans van communicatiebureau Quick Brown Foxes. "Als je doelgroepen inspraak geeft kun je hen responsabiliseren en daar iets tegenover stellen", zegt Hermans. "En door hen gelijkwaardig aan te pakken bereik je een pak meer."

Bij het Belgisch Instituut voor de Verkeersveiligheid juichen ze de campagne toe omdat die alle weggebruikers wil wijzen op het belang van verkeersregels. Maar zelf zouden ze het anders aanpakken. "De boodschap op de affiches impliceert altijd het tegenovergestelde van wat er staat, terwijl je het ook gewoon met een positieve boodschap kunt doen", zegt woordvoerder Koen Peeters. "Je kunt evengoed zegen zeggen: 'Bedankt om te stoppen.'"

Geen goed gevoel

De Antwerpse politie vindt het jammer dat er met het vergrootglas op wordt gekeken. "Is er iemand die nagaat of de tandartsen die ene tandpasta in de reclame echt aanbevelen?" Toch begrijpt Lommaert de commotie en hoopt hij met deze aandacht een maatschappelijk debat aan te zwengelen. Het past in de traditionele logica dat slechte publiciteit ook publiciteit is, maar ook daar is niet iedereen het mee eens.

"Zwakke weggebruikers zijn een belangrijk element van het stedelijk weefsel", zegt Hermans. "Als zij hier geen goed gevoel bij krijgen, dan kun je zo'n campagne wel eens terug in je gezicht krijgen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234